NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

BIK BENT BRAAM

inleiding

Stichting Bik Bent Braam is een in Nijmegen gevestigde instelling waarin Michiel Braam zijn activiteiten als componist, bandleider en pianist heeft ondergebracht. De stichting heeft Patrice Zeegers in dienst als zakelijk leider. In de aanvraag is als missie genoemd 'het bevorderen van moderne geïmproviseerde muziek middels het stimuleren van de beoefening van muziek in het algemeen en moderne jazz in het bijzonder'. De hoofddoelstelling is het 'initiëren van vernieuwende muzikale projecten en ensembles', waarbij de kernactiviteiten zijn het uitvoeren van concerten, het schrijven van composities, het uitgeven van muziek en het verzorgen van educatie. Als kenmerkende elementen van de artistieke visie en signatuur worden genoemd: muziek als communicatiemiddel, wars van stilistische dogma's, een werkwijze die sterk conceptueel van aard is, grensoverschrijdende samenwerkingen met musici uit verschillende disciplines en vrijheid en flexibiliteit in improvisaties. Als onderscheidend kenmerk in de composities en het spel van Michiel Braam noemt de aanvraag de wijze waarop hij geschreven materiaal vermengt met improvisaties en daarbij expliciet refereert aan uiteenlopende muziekstijlen. Een ander volgens de aanvraag uniek aspect is de manier waarop Michiel Braam improvisatie binnen jazz gebruikt, zowel de 'mate waarin improvisatie wordt doorgevoerd, als de vrijheid die muzikanten hebben'.
Het plan gaat uit van vier verschillende ensembles/bezettingen waarmee Michiel Braam de komende jaren concerten wil geven: Flex Bent Braam, Trio BraamDeJoodeVatcher, eBraam en Braam solo. Flex Bent Braam is de opvolger van de Bik Bent Braam, die begin 2012 is opgeheven, en heeft een septetbezetting. Binnen de band wordt gewerkt met de zogenaamde 'zuurdesemmethode', waarbij elk jaar de helft van de bezetting blijft en de andere helft wordt vervangen. De basis bij aanvang wordt gevormd door een muzikantenpool van musici die voorheen in Bik Bent Braam speelden, aangevuld met jonge talentvolle muzikanten, musici uit andere muziekdisciplines en musici uit andere landen. In 2013 zal de bezetting bestaan uit Michiel Braam (piano), Olaf Hollmann en Bart van der Putten (rieten), Angelo Verploegen (trompet), Wolter Wierbos (trombone), Tony Overwater (contrabas) en Joost Lijbaart (drums). Als thema voor het eerste project van Flex Bent Braam zal een telegram van dichter Lucebert gebruikt worden waarin een aantal jazz standards werden genoemd.
Trio BraamDeJoodeVatcher gaat zich volledig toeleggen op improvisatie, waarbij geen composities meer worden gebruikt als vertrekpunt. Het trio zal wel bij elkaar komen om te repeteren. De bezetting bestaat naast Michiel Braam uit bassist Wilbert de Joode en slagwerker Michael Vatcher.
Bij het trio eBraam, de opvolger van het Wurli Trio, vormen de composities van Michiel Braam de basis voor de uitvoeringen. Er zullen met regelmaat nieuwe composities voor dit ensemble geschreven worden. Michiel Braam speelt in dit trio met basgitarist Pieter Douma en slagwerker Dirk-Peter Kölsch. Voor Solo Braam zal Michiel Braam putten uit eigen composities, afgewisseld met improvisaties en composities van anderen.
Stichting Bik Bent Braam wil in de jaren 2013 en 2014 veertig concerten per jaar realiseren, waarvoor een subsidiebedrag wordt aangevraagd van 58.800 euro per jaar, inclusief toeslag.

Stichting Bik Bent Braam wordt in de periode 2009-2012 meerjarig gesubsidieerd door het Fonds Podiumkunsten voor een bedrag van 195.471 euro per jaar.
Daarvá³á³r ontving de instelling subsidie van het Rijk in het kader van de cultuurnota.
In het geval van Stichting Bik Bent Braam zijn in de periode 2009-2012 tien concerten bezocht door adviseurs van het Fonds. Het ging daarbij in negen gevallen om een concert van Bik Bent Braam en in één geval om een concert in het kader van het project Hybrid Tentet.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De adviescommissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van deze aanvraag van Stichting Bik Bent Braam als ruim voldoende. Michiel Braam is naar de mening van de commissie een zeer oorspronkelijke en boeiende componist en zijn composities en arrangementen kenmerken zich door een onmiskenbare eigen signatuur. Ook als pianist beschikt hij over uitmuntende kwaliteiten, maar omdat hij solistisch weinig op de voorgrond is getreden in zijn rol als bandleider van Bik Bent Braam, krijgt het publiek hier soms minder van mee. De concerten van Bik Bent Braam in de afgelopen jaren worden door de commissie beoordeeld als wisselend. Het vakmanschap en de oorspronkelijkheid van de uitvoeringen worden hoog gewaardeerd en leiden bij veel concerten tot een boeiend groepsproces met allerlei vormen van individuele en collectieve improvisatie. De zeggingskracht van de concerten wordt echter negatief beïnvloed door het feit dat de musici in dat proces soms zo sterk op zichzelf en elkaar zijn gericht, dat dit de uitvoeringen minder aansprekend maakt voor het publiek. Dit wordt nog versterkt wanneer de interactie tussen de individuele musici uitmondt in een onderlinge krachtmeting in plaats van een coherent muzikaal verhaal. Michiel Braam biedt als bandleider zeer veel ruimte en vrijheid aan de individuele musici, die kunnen excelleren dankzij hun sterke muzikale persoonlijkheden. De commissie ziet echter ook een keerzijde wanneer het ensemblespel ontspoort in muzikale anarchie en de bandleider zijn grip verliest op de tegendraadsheid van de musici.
De artistieke visie in de aanvraag leidt tot een enigszins paradoxale situatie: de commissie vindt dat de kwaliteit en de oorspronkelijke signatuur van Michiel Braam bijzonder sterk naar voren komen in zijn werk als arrangeur. Dit terwijl het plan de nadruk legt op speltechnieken ten behoeve van vrije improvisatie op basis van concepten, wat juist is gericht op het loslaten van arrangementen. Door de sterke focus op zijn rol als ontwikkelaar van artistieke concepten en de keuze voor het werken met kleinere bezettingen in de komende jaren ademt de aanvraag vooral het karakter van een persoonlijke ontwikkelingsplan voor Michiel Braam. Het aanbod aan muzikale projecten staat daarbij niet centraal maar wordt meer beschreven als een afgeleide van deze ontwikkeling. Door de afgeslankte vorm van de activiteiten, zowel artistiek als financieel, komt de toekomstvisie over als een overlevingsplan, niet als een zelfbewuste stap naar een nieuwe fase. Dit is in de ogen van de commissie mede te wijten aan het ontbreken van een toelichting op de artistieke keuzen die leiden tot de oprichting van de Flex Bent Braam en de werkwijze die gevolgd zal worden. De 'zuurdesemmethode' is daarbij een tamelijk abstract concept dat weinig inzicht geeft in de gekozen bezetting, het repertoire en het profiel van de musici die worden samengebracht.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap dat in deze aanvraag naar voren komt als voldoende. De bedrijfsvoering is degelijk, wat blijkt uit de gezonde financiële situatie en de stabiliteit in de afgelopen jaren. De commissie merkt daarbij op dat er wel voor moet worden gewaakt dat het mijden van risico's niet ten koste gaat van de ondernemingszin. De constant extreem hoge liquiditeit en solvabiliteit van de stichting wijzen op een grote terughoudendheid in het doen van investeringen. Eenzelfde tweeslachtigheid ervaart de commissie in de spreiding van inkomsten: de bijdragen uit private middelen zijn zeer voorzichtig begroot, wat ze aan de ene kant haalbaar en realistisch maakt, maar aan de andere kant niet getuigt van een hoog ambitieniveau. Het plan als geheel staat meer in het teken van het terugdringen van kosten, te beginnen met het stoppen van de activiteiten in grote bezetting, dan in het verwerven van eigen inkomsten uit diverse bronnen. De aanvraag stelt wel dat wordt gezocht naar sponsors, maar er wordt bij voorbaat geanticipeerd op het niet realiseren van deze inkomsten. Aangezien de instelling het niet heeft aangedurfd daadwerkelijk een bedrag aan sponsorinkomsten te begroten, ontstaat de indruk dat er pogingen worden ondernomen zonder dat de stichting zelf vertrouwen heeft dat dit vruchten zal kunnen afwerpen.
Zo voorzichtig de begroting is als het gaat om overige eigen inkomsten, zo optimistisch is het perspectief ten aanzien van de publieksinkomsten. De publieksinkomsten zullen intact blijven bij een halvering van de totale omzet. Dit is slechts te verklaren als de podia een vergelijkbare uitkoopsom zullen betalen voor Flex Bent Braam als voorheen voor Bik Bent Braam, wat volgens de commissie nog maar de vraag is.
De aanvraag gaat in op een aantal marketinginstrumenten en -acties, maar deze zijn niet gekoppeld aan concrete doelstellingen. De commissie meent dat in dit verband een reflectie op het publieksbereik en een analyse van de kansen en bedreigingen nuttig zou zijn. Zij heeft geconstateerd dat de publieksaantallen bij concerten van Bik Bent Braam in de huidige periode in sommige gevallen teleurstellend zijn te noemen. Nu de instelling er volgens de begroting op rekent in de jaren 2013 en 2014 gemiddeld 275 bezoekers per concert te kunnen bereiken, was een overtuigende onderbouwing op zijn plaats geweest. Met dat publieksbereik zou de instelling kunnen bogen op een marktpositie die aanleiding geeft voor veel meer zelfvertrouwen qua ondernemerschap dan nu in het plan naar voren komt. Het ontbreken van een doortastend marketingbeleid maakt echter dat de commissie weinig vertrouwen heeft in de haalbaarheid van de begrote publieksaantallen.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De commissie is van oordeel dat de bijdrage van deze aanvraag van Stichting Bik Bent Braam aan de pluriformiteit van het podiumkunstenaanbod ruim voldoende is. Zij overweegt daarbij dat Michiel Braam met zijn groepen en als solist actief is op het terrein van jazz en geïmproviseerde muziek. Daarmee behoort de aanvrager tot een relatief beperkte groep van jazzinstellingen die verantwoordelijk zijn voor dit type aanbod op de diverse podiumcircuits. De commissie is echter niet van mening is dat de aard van de activiteiten binnen het aanbod aan jazz en geïmproviseerde muziek dusdanig uitzonderlijk is, dat de aanvrager als uniek zou moeten worden aangemerkt.

Bijdrage aan de geografische spreiding
zeer goed
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de geografische spreiding van het aanbod als zeer goed. Zij overweegt daarbij dat de instelling buiten de vier grote steden is gevestigd en een substantieel aantal activiteiten in de standplaats Nijmegen uitvoert. Daar komt bij dat een relatief groot aandeel van de concerten van Stichting Bik Bent Braam plaatsvindt in de diverse regio's buiten de grote steden.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
Stichting Bik Bent Braam heeft een subsidiebedrag begroot van vijfduizend euro van de gemeente Nijmegen. Dit bedrag is dermate laag in relatie tot de totale omzet, dat het onvoldoende is om tot een positieve waardering te komen.

Toeslag
niet toekennen
Stichting Bik Bent Braam heeft in de aanvraag een toeslag aangevraagd voor activiteiten die een bijdrage leveren aan de innovatie van het podiumkunstenaanbod. In de aanvraag worden daarbij drie aspecten genoemd: de 'zuurdesemmethode', het lesprogramma 'Learning by Travelling' en het plan om in het compositieproces gebruik te maken van inbreng uit het publiek.
De 'zuurdesemmethode' wordt beschreven als 'het systematisch in contact brengen van ervaren musici op het gebied van improvisatie met musici die daarin minder ver zijn, jonger en/of uit een andere muzikale dialectiek komen'. De commissie leidt hieruit af dat deze methode in wezen gericht is op enerzijds de talentontwikkeling van musici en anderzijds op het tot stand brengen van een cross-over door het samenbrengen van musici met verschillende muzikale achtergronden. Dit aspect is voor de commissie geen reden om de aanvrager in aanmerking te laten komen voor een toeslag. Ten eerste biedt de methode geen ruimte aan jonge musici om hun eigen producties tot stand te brengen. Ten tweede is het werken met musici uit verschillende genres iets dat door vele ensembles in praktijk wordt gebracht, waardoor het niet kan worden opgevat als een fenomeen dat op zichzelf tot nieuwe ontwikkelingen of inzichten leidt.
Het lesprogramma 'Learning by Travelling' is ook gericht op educatie. Het feit dat de jonge musici deelnemen in de tournee van een ensemble en betrokken worden bij zakelijke aspecten, rekent de commissie niet tot het bieden van een plek aan jonge makers. Zij beschouwt dit als een vorm van talentontwikkeling die regulier is voor een toekomstgerichte organisatie die belang heeft bij verjonging en kennisoverdracht.
Het plan om podia en publiek te betrekken bij het compositieproces door hen een thema of onderwerp te laten aandragen, is voor de commissie ook geen grond voor de toekenning van een toeslag. In de aanvraag is niet beschreven hoe deze werkwijze van invloed zal kunnen zijn op ontwikkelingen in de muzieksector. De effecten waar de aanvrager op hoopt gaan niet verder dan het vergroten van de betrokkenheid van het publiek en een toename van het publieksbereik van de eigen concerten.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Stichting Bik Bent Braam te honoreren, voor zover het budget dat toelaat. Zij adviseert geen toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 117.600
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag
Totaal
Circuit klein 68 € 1.000 € 68.000
Circuit midden 12 € 2.500 € 30.000
Circuit groot
Basissubsidie voor 2 jaar € 98.000
Toeslag niet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar 0 *

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000