NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

FEMALE ECONOMY

inleiding

Het Amsterdamse gezelschap Female Economy heeft als kernactiviteit de ontmoetingen met de 'Ander' theatraal vorm te geven. De artistieke leiding is in handen van Adelheid Roosen. De zakelijke leiding berust bij Winfred Voordendag (Toneelgroep Amsterdam). Adelheid Roosen wordt geïnspireerd door wat er aan maatschappelijke ontmoetingen op haar pad komt. Zij woont en werkt in de wijken, raapt er verhalen op en geeft die terug in de vorm van een performance, installatie of voorstelling. De 'Ander' is afkomstig uit een andere maatschappelijke of economische laag, uit een andere cultuur en heeft een andere religie. Veelal zijn dat migranten. Female Economy wil de mensen die in hetzelfde gebied wonen bij elkaar brengen. Enkele typerende aspecten van het werk van Female Economy zijn de Wijkjury en de Adoptie als researchmethode die leidt tot producties met bewoners.
In 2013 speelt Female Economy 'Wijksafari' in Amsterdam Slotermeer, Utrecht Overvecht en op Cyprus (in samenwerking met Stichting Walk of Truth), een project waarin het publiek een middag lang in een voorstelling woont. Verder speelt de groep 'Geweld Verhalen Karavaan', een audio-/videoinstallatie over huiselijk geweld in elf portretten. De productie 'Van Mohammed naar Truus' brengt transgenderisme op het podium. De productie 'Vrouwen in de Verkoop' gaat over vrouwenhandel. Bij deze productie wordt samengewerkt met slachtoffers van vrouwenhandel. Met Bellevue Lunchtheater maakt de groep de productie 'Hetty & George', op basis van een openbare zoektocht van een man en een vrouw naar helderheid. 'To the You I Call the Other' gaat spelen in zorginstellingen. Het uitgangspunt is dat ook de alzheimerpatient de 'Ander' wordt, zelfs al is hij je hele leven je vader geweest. De productie 'Ik ben er al kapot mee' wordt een 'gesamtkunstwerk' op basis van wat in de jaren ervoor geraapt, gemaakt en verkend wordt. De productie 'De Oversteek' wordt gemaakt door een andere voorstelling heen van Johan Simons bij Toneelgroep Amsterdam: vanuit de wijken zal een groep van honderd bewoners naar het theater trekken, door een voorstelling heen lopen, er als beelden in opduiken en de schouwburg openen als 'huis' om letterlijk voor die avond en nacht tot aan de volgende ochtend te bewonen.
Female Economy wil in de jaren 2013 en 2014 225 voorstellingen spelen voor 27.000 toeschouwers. Voor 160 voorstellingen in kleine en grote zalen en op locaties wordt een subsidie aangevraagd van 570.000 euro. Bovendien vraagt Female Economy een toeslag van 114.000 euro, vanwege de manier waarop de groep de blik van de sector op het bereiken van 'de Ander' inspireert en vernieuwt.

Female Economy wordt in de periode 2009-2012 meerjarig gesubsidieerd door het Fonds Podiumkunsten met een bedrag van 378.536 euro per jaar. Adviseurs van het Fonds hebben van Female Economy in de periode 2009-2012 zes speelbeurten van vijf producties bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Female Economy als goed. Adelheid Roosen maakt theater vanuit een volstrekt authentieke doelstelling: beweging veroorzaken en mensen bij elkaar brengen. Dat komt het sterkst naar voren in de projecten waarin bezoekers direct in contact worden gebracht met bewoners, of dat nou van een wijk in Groningen, Amsterdam-West of een moestuinencomplex is. Haar werkwijze om zich met andere kunstenaars te laten adopteren leidt tot een vorm van 'embedded' theater met een grote zeggingskracht: het is onmogelijk om het als publiek passief te ondergaan. Dat komt vooral door de intimiteit van de producties, waarin de persoonlijke levens van deelnemers worden blootgelegd.
De combinaties van bewoners die met professionele kunstenaars een korte productie maken, soms aangevuld met acteurs die als derden het verhaal brengen, is essentieel voor de kwaliteit. Het Zina platform is hierbij een goede partner. Adelheid Roosen heeft hiermee een zorgvuldige en ook oorspronkelijke werkwijze ontwikkeld om de verhalen van mensen te verdiepen en uiteindelijk in een passende theatrale vorm te vertalen. Sociale thema's en artistieke vertalingen zitten elkaar daarbij niet in de weg, maar komen samen in een organisch geheel. Daar waar een productie bestaat uit losse anekdotes, vormen zij in totaliteit een eenheid.
Wel vindt de commissie een deel van de voorstellingen die op deze manier zijn opgezet vrij bedachtzaam of zelfs voorzichtig overkomen. De commissie is zich er van bewust dat een theatermaker in een gemeenschap zoals in de volkstuinen of Amsterdam-West zich in artistieke mogelijkheden moet verhouden tot de bewoners die onderwerp van het (deel)project zijn. Hier ligt een uitdagende spanning tussen het respect voor de deelnemers en dramaturgische of theatrale keuzes die de zeggingskracht voor het publiek beïnvloeden. Vanuit het publiek gezien mogen de verhalen en het theater af en toe wel wat meer 'schuren'.
De plannen voor de toekomst maken de commissie nieuwsgierig. De aanvraag is gedreven en energiek geschreven en de commissie heeft er vertrouwen in dat de producties zullen getuigen van oorspronkelijkheid en zeggingskracht. Adelheid Roosen blijft zoeken naar nieuwe verhalen van de 'Ander' om theatraal zichtbaar en hoorbaar te maken. Haar signatuur blijft daarin herkenbaar, ook al verschillen de ideeën voor de projecten voor de komende jaren onderling van vorm. Hiermee zet zij de lijn van de afgelopen jaren voort. Bovendien gaat de beweging verder waarin de groep het werk in de wijken wil verbinden met het reguliere theaterveld. Hoogtepunt hiervan is het project 'De Oversteek', waarbij wijkbewoners de schouwburg inclusief de staande voorstelling gaan bewonen. Bij dit project, maar ook meer in het algemeen, ziet de commissie wel een risico dat het uitgangspunt van de 'Ander' kan uitkomen op een 'wij-zij' tegenstelling: wij uit de wijken en zij in de schouwburgen. De gedrevenheid van Adelheid Roosen om verhalen van de 'Ander' te vinden en door te geven, komt in de projecten volop tot uiting. Daarom vertrouwt de commissie erop dat de projecten het publiek zullen aanspreken.

Ondernemerschap
goed
Het ondernemerschap van Female Economy beoordeelt de commissie als goed. De bedrijfsvoering wekt vertrouwen, mede doordat de zakelijke leiding berust bij de professionele organisatie van Toneelgroep Amsterdam. De organisatie is verder kerngezond. Het ondernemerschap van Female Economy is opgebouwd rondom het netwerk van contacten van Adelheid Roosen. De groep heeft daarmee de beschikking over een uitgebreid netwerk binnen en buiten de culturele sector.
Qua publieksbereik constateert de commissie dat de groep in maatschappelijk opzicht sterk is verankerd. Bovendien gaat het bij Female Economy erom de 'Ander' te bereiken, die niet of nauwelijks naar theater gaat. De groep stemt het te maken product af op de doelgroep die moet worden bereikt. Het marketing- en publiciteitsplan is hier goed op geschreven. De commissie plaatst echter kanttekeningen bij het daadwerkelijke bereik onder deze beoogde doelgroepen. De beschreven 'Robin Hood'-methode kan daarbij helpen, waarbij beoogde bezoekers groepsgewijs de voorstelling kunnen bezoeken, betaald door bijvoorbeeld organisaties waarbij zij betrokken zijn. Deze aanpak wordt in het plan echter niet uitgebreid beschreven.
Verder is de commissie er niet geheel van overtuigd dat de geplande verhoging van de eigen inkomsten in zijn geheel kan worden gerealiseerd. De publieksinkomsten fluctueren sterk per project en per jaar, evenals de overige eigen inkomsten. Beide moeten de komende jaren volgens de begroting echter stijgen. Desondanks heeft de commissie het nodige vertrouwen in de begrote verhoging van de eigen inkomsten. De groep is de afgelopen jaren namelijk betrouwbaar gebleken in het realiseren van gestelde (financiële) doelen en de lijst met te benaderen mensen en organisaties is lang. Toch had een steviger toelichting op de begroting, met name ten opzichte van de wisselende inkomsten in de afgelopen jaren, het vertrouwen kunnen versterken.

Bijdrage aan de pluriformiteit
zeer goed
De commissie rekent het aanbod van Female Economy tot de subdiscipline sociaal-artistiek theater/community art. Dit aanbod wordt volgens de commissie door instellingen in de basisinfrastructuur of ongesubsidieerde producenten niet of nauwelijks gemaakt. Vanwege het belang dat de commissie aan deze subdiscipline hecht, beoordeelt zij het aanbod van aanvragers als Female Economy als onderscheidend binnen het bestaande aanbod. Binnen het aanbod van sociaal-artistiek theater/community art neemt Female Economy een unieke plek in, met name vanwege de constante zoektocht naar de 'Ander' en de herkenbare vorm waarin deze zoektocht vertaald wordt als resultaat van de ontwikkelde werkwijze. De commissie beoordeelt daarom de bijdrage van Female Economy aan de pluriformiteit van het theateraanbod als zeer goed.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de bijdrage van Female Economy aan de spreiding als ruim voldoende. De instelling is gevestigd in Amsterdam, waar het podiumkunstenaanbod zeer groot is, en levert daarmee geen bijdrage aan de spreiding. Uit de voorgenomen spreiding van de activiteiten van Female Economy blijkt echter dat de groep behalve in Amsterdam en Utrecht in verhouding veel voorstellingen speelt in regio's Noord, Oost en Zuid. Hiermee levert de groep een bijdrage aan de spreiding van voorstellingen naar plekken waar weinig aanbod is.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
Female Economy heeft geen subsidie aangevraagd bij de gemeente of provincie.

Toeslag
niet toekennen
Female Economy vraagt een toeslag aan met de motivering dat het veld de door de groep ontwikkelde projecten heeft geadopteerd. Zo is de 'Wijkjury' geadopteerd door meerdere theaters en gezelschappen en vindt het concept in andere steden buiten Amsterdam navolging. Verder is de (digitale) uitgave van het boekje 'De Keuze van de Wijkjury' onder de hele theatersector verspreid en wordt het ervaren als vernieuwend voor de sector. Daarnaast wordt de 'Adoptiemethode' nationaal en internationaal geïmplementeerd, aldus Female Economy. Het gezelschap ontwikkelt zijn visie tenslotte ook bij jonge, nieuwe makers.
De commissie vindt op zich, net als de aanvrager, dat de werkwijze van de groep navolging vindt in de Nederlandse theaterwereld. Maar de Wijkjury, het boekje en de adoptiemethode zijn in de ogen van de commissie activiteiten die in het verleden zijn ontwikkeld en al hebben plaatsgevonden. Bovendien zal de groep voor deze activiteiten geen extra kosten hoeven maken, omdat ze al gerealiseerd zijn. Het ontwikkelen van de visie van het gezelschap bij jonge, nieuwe makers vindt de commissie in potentie innovatief. Maar dit onderdeel is erg summier uitgewerkt. Gegevens over de makers en de wijze waarop zij in de organisatie worden opgenomen, ontbreken. De commissie kan dan ook niet beoordelen welke plek de makers zullen krijgen en of zij zelf artistiek verantwoordelijk zullen zijn voor hun projecten. Zij is er daardoor niet van overtuigd dat een bijdrage zal worden geleverd aan innovatie van het aanbod.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Female Economy te honoreren. Zij adviseert geen toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 684.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag Totaal
Circuit klein 130 € 3.000 € 390.000
Circuit midden
Circuit groot 30 € 6.000 € 180.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 570.000
Toeslag niet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar € 570.000
       
Gemiddeld per jaar € 285.000

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000