NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

JAKOP AHLBOM

Pels

inleiding

Stichting Pels produceert het werk van Jakop Ahlbom en werkt vanuit Amsterdam. In zijn werk vervormt Ahlbom de realiteit en richt hij zich op het menselijk onvermogen. Hij is gefascineerd door de zelfdestructie van mensen, hun pogingen goed te doen maar desalniettemin een spoor van ellende achterlaten. Om dit te verbeelden, hanteert hij een sterke, fysieke en beeldende vorm, waarin hij met visuele effecten de innerlijke belevingswereld van zijn personages verbeeldt. Een vorm vol fantasie, onlogica en verbeelding die langs de lijnen van het onderbewuste loopt. In de producties worden elementen uit mime, toneel, dans, illusionisme en het circus samengesmeed. De zakelijke leiding van Stichting Pels is in handen van Wilma Kuite van Alles voor de Kunsten.
Met ingang van 2012 is Ahlbom een zogenoemde associated artist van het Internationaal Choreografisch Kunstencentrum (ICK), een platform waarbinnen (inter)nationale choreografen en kunstenaars werk maken en onderzoek doen. Met ingang van 2013 zal er ook zakelijk en productioneel samengewerkt gaan worden binnen dit platform.
In 2013 maakt Jakop Ahlbom de productie 'Bug', over hoe paranoia iemand langzaam gek kan maken. De productie is gebaseerd op het gelijknamige stuk van Tracy Letts. 'Lebensraum Zwei' wordt de eerste productie in 2014. Met 20 studenten van de Hogeschool voor de Kunsten wordt vanuit een conceptueel idee een voorstelling ontwikkeld waarin vorm en beeld de dragende kracht zijn. Inspiratiebron is de korte film 'Tango' van de Poolse regisseur Zbigniew Rybczyski. Daarna volgt 'Horror/Evil Ed'. Dit wordt een theatrale hommage aan horrorfilms met als uitgangspunt de film 'The Evil Dead' van Sam Rami. Naast deze producties zal Ahlbom in 2013 een regie doen bij de Deutsche Oper in Berlijn, die geen onderdeel uitmaakt van de aanvraag.
In 2013 en 2014 wil Jakop Ahlbom 140 voorstellingen spelen, waarvan 30 in het buitenland, voor 28.000 bezoekers. Deze voorstellingen zijn verdeeld over de drie speelcircuits, wat leidt tot een gevraagd subsidiebedrag van 663.000 euro.

Stichting Pels ontvangt een vierjarig instellingssubsidie 2009-2012 van het Fonds Podiumkunsten van 321.798 euro. In de periode 2009-2012 hebben adviseurs van het Fonds zes voorstellingen van vijf verschillende producties, inclusief reprises, bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
zeer goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Jakop Ahlbom als zeer goed. Terugkijkend op de producties in de afgelopen jaren valt met name de oorspronkelijkheid van het werk op. De onderwerpen van de producties zijn divers en origineel en Ahlboms beeldende uitwerking ervan is eigenzinnig. Dat zit vooral in de surreële, magische beelden die worden gecreëerd, vaak met vervreemdende effecten, en de daarvoor gebruikte, ingenieuze decors. De decors zouden een nog betekenisvoller beeld kunnen leveren, aangezien daarin nu veelal de focus ligt op deze magische mogelijkheden. De inhoud van de productie is soms ondergeschikt aan het visuele. Soms is de stroom aan beelden zo overheersend dat deze domineert over de inhoud. De kwaliteit van het spel biedt eveneens regelmatig te weinig tegenwicht aan de beelden. De zeggingskracht van de producties zou naar de mening van de commissie nog kunnen toenemen indien er meer balans wordt aangebracht tussen beeld, inhoud en spel. Uit de aanvraag blijkt dat de aanvrager zich van dit aspect zeer bewust is.
De onderwerpen voor de nieuwe producties in de komende jaren zijn wederom divers, net als de inspiratiebronnen: van theaterteksten en films tot lp's. Ondanks de verscheidenheid is er duidelijk sprake van samenhang in het werk van Ahlbom. De visie op de verschillende stukken is persoonlijk, net als op de verwachte uitwerking. De ideeën voor vorm en inhoud gaan duidelijk door in de lijn van de afgelopen jaren, maar in vorm ontwikkelt hij zich in een meer poëtische richting. De commissie waardeert het dat Jakop Ahlbom zich inhoudelijk en artistiek continu bewust is van het publiek dat naar de voorstellingen komt. Hij blijft trouw aan zijn visie en (vorm)taal en schuwt het experiment niet, maar is tegelijkertijd bezig met de vraag hoe daar een breed publiek mee te raken is. In de uitwerking van de plannen ziet de commissie zowel oorspronkelijkheid als zeggingskracht als twee duidelijke kenmerken van het werk van Ahlbom bevestigd. Dit wordt versterkt door de keuze van mensen met wie hij de komende jaren wil werken en de samenwerking met het Internationaal Choreografisch Kunstencentrum.

Ondernemerschap
goed
De commissie vindt het ondernemerschap van Pels/Jakop Ahlbom goed. De organisatie is klein en flexibel, vooral door de verbinding met Alles voor de Kunsten. Mede door de inzet van de zakelijk leider van dit bureau heeft de groep in relatief korte tijd in Nederland een behoorlijk netwerk van podia opgebouwd waar het werk wordt geprogrammeerd. Bovendien is dat een netwerk van veelal middenzalen, waar de groep het leeuwendeel van de voorstellingen de komende jaren wil blijven spelen. Verder vindt de commissie het een logische en goede stap dat de groep zich de komende jaren meer gaat richten op uitbreiding van de internationale speelplekken. De producties lenen zich daar in ieder geval goed voor. Met de gastregie bij de Deutsche Oper en de samenwerking met het Internationaal Choreografisch Kunstencentrum biedt het plan concrete mogelijkheden om het internationale netwerk uit te breiden.
Het publieksbereik wil de groep de komende jaren vergroten door meer bezoekers per voorstelling te trekken. Die beoogde groei is volgens de commissie ambitieus, maar gezien de resultaten in de afgelopen jaren wel realistisch. Het zal veel vragen van de marketing. De aanvrager heeft op zichzelf een vrij goed beeld van zijn potentiële publiek, maar het plan is naar het oordeel van de commissie nog niet concreet genoeg over de beoogde marketinginstrumenten en de beoogde resultaten.
De begroting laat voor de komende jaren behoorlijk ambitieuze eigen inkomsten zien, onder meer wat betreft sponsoring. Het gezelschap heeft de afgelopen jaren actief en ondernemend een aantal pogingen tot crowdfunding en andere vormen van alternatieve financiering ondernomen, die wisselend succes opleverden. Het plan geeft een realistische inschatting van de mogelijkheden en de beschreven inzet geeft de commissie voldoende vertrouwen. Door de komende jaren in te blijven zetten op toename van het aantal toeschouwers, zullen de publieksinkomsten stijgen. Ook het vaker spelen op partage zal daar positief aan bijdragen.
Tot slot wil de commissie wijzen op de financiële positie van de stichting, die al langere tijd enigszins onder druk staat. Bij verschillende onderdelen van de inkomsten wordt gerekend op een groei die op alle onderdelen ook noodzakelijk is om de geplande activiteiten te kunnen realiseren. Die inkomsten zorgen dus niet voor verbetering van de financiële positie. Veel ruimte voor tegenvallers is er dan ook niet en dat is volgens de commissie op dit ambitieniveau op verschillende terreinen een risico.

Bijdrage aan de pluriformiteit
zeer goed
De commissie rekent het werk van Jakop Ahlbom tot het bewegingstheater/mime. Hoewel binnen enkele gezelschappen in de basisinfrastructuur makers met een mime-achtergrond actief zijn, wordt noch bij deze gezelschappen, noch in het ongesubsidieerde circuit veel bewegingstheater geproduceerd. Binnen het aanbod in de subdiscipline bewegingstheater/mime is dat van Pels zeer onderscheidend, met name door de omvang van de montage en de kenmerkende beeldende vorm. Vanwege het belang dat de commissie aan de subdiscipline bewegingstheater/mime hecht en de zeer onderscheidende bijdrage die de aanvrager daarbinnen levert, beoordeelt zij de bijdrage van Pels/Jakop Ahlbom aan de pluriformiteit als zeer goed.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
De commissie beoordeelt de bijdrage van Pels/Jakop Ahlbom aan de geografische spreiding als neutraal. De groep is gevestigd in Amsterdam, waar het cultureel aanbod zeer groot is. Daarmee levert de groep geen bijdrage aan de spreiding van de podiumkunsten. Uit de aanvraag blijkt bovendien dat de aanvrager behalve in een substantieel aantal voorstellingen in Amsterdam, met name zichtbaar is in de regio West. Daarmee draagt Pels/Jakop Ahlbom weinig bij aan de spreiding van het aanbod naar plekken waar weinig aanbod is.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Voor de komende vier jaar heeft stichting Pels een aanvraag voor 125.000 euro per jaar ingediend bij de gemeente Amsterdam. Mocht die aanvraag worden gehonoreerd, dan is er sprake van een beperkte lokale bijdrage.

Toeslag
niet van toepassing
Stichting Pels heeft geen aanvraag voor een toeslag gedaan.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Pels te honoreren.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 663.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag Totaal
Circuit klein 14 € 4.500 € 63.000
Circuit midden 104 € 4.500 € 468.000
Circuit groot 22 € 6.000 € 132.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 663.000
Toeslag niet aangevraagd
Totaal subsidie voor 2 jaar € 663.000
       
Gemiddeld per jaar € 331.500

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000