NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

NIEUW ENSEMBLE

inleiding

Het Nieuw Ensemble is gevestigd in Amsterdam en huisvest naast het ensemble zelf ook het Atlas Ensemble, de Atlas Academy en het nieuwe Platform Jonge Makers. De artistieke leiding is in handen van Joël Bons; Guido van der Hulst is verantwoordelijk voor de zakelijke leiding. Het Nieuw Ensemble, met chef-dirigent Ed Spanjaard, heeft een unieke bezetting en een eigen repertoire van ruim duizend composities, waarvan vijfhonderd stukken speciaal voor de groep zijn geschreven. Het ensemble is volgens de aanvraag 'onderscheidend en trendsettend door onbetreden paden te bewandelen'. Het Atlas Ensemble is een internationaal ensemble voor nieuwe interculturele muziek en verenigt dertig musici uit het Verre Oosten, Centraal-Azië, het Midden-Oosten en Europa, waarbij een klankpalet van westerse en oosterse instrumenten en gelijkwaardigheid van de verschillende muziekculturen centraal staat. De Atlas Academy is een zomercursus/laboratorium en biedt demonstraties, masterclasses, sessies, workshops en onderzoek op het gebied van buiten-Europese instrumenten en interculturele muziek, compositie en actuele mengvormen. Het Platform Jonge Makers is een nieuw initiatief: jonge musici en componisten kunnen onder de paraplu van de stichting hun kwaliteiten en eigen projecten ontwikkelen en uitvoeren.
De missie en doelstellingen van het Nieuw Ensemble zijn een 'innovatieve, waardevolle programmering van nieuwe muziek in hoogste kwaliteit van uitvoering aan zo een breed mogelijk publiek presenteren'. De aanvraag noemt als kernactiviteiten: concerteren in binnen- en buitenland, opbouw van nieuw (intercultureel) repertoire, talentbegeleiding, componistenpractica, onderzoek (Atlas Academy) en het Platform Jonge Makers. De programma’s vormen een volgens de aanvraag representatieve afspiegeling van het hedendaagse muzikale landschap.
Voor het circuit van grote zalen beschrijft de aanvraag voor 2013 en 2014 een aantal opera- en muziektheaterproducties, zoals een tournee met de opera 'Owen Wingrave' van Benjamin Britten in samenwerking met Opera Trionfo; een semi-theatraal concert rond 'L'Histoire du Soldat' van Igor Stravinsky; de 'rituele enscenering' van de Lucas Passie van Calliope Tsoupaki; de nieuwe opera 'Timmel' van Fabio Nieder in een coproductie met Muziekgebouw aan 't IJ en de Neue Vocalsolisten Stuttgart, en de opera 'Der Kaiser von Atlantis' van Viktor Ullmann. Er zullen diverse programma's op buitenlandse podia worden gepresenteerd. Zo zal het Atlas Ensemble aantreden op het Musica Nova Festival in Helsinki en zal het Nieuw Ensemble een programma uitvoeren in Londen en Berlijn met werken van componisten uit het Midden-Oosten.
Andere opvallende projecten zijn een tournee met Carel Kraayenhof onder de titel 'The New Tango', een 'innovatieve voorstelling voor de jeugd' met Spinvis en vormgever/regisseur Rieks Swarte en een programma rond Tan Duns 'Water Passion' in samenwerking met Cappella Amsterdam.
Voor het circuit van middelgrote zalen noemt de aanvrager drie uitvoeringen met het schoolproject 'Eurekafilm!' in samenwerking met de Technische Universiteit Delft, onder leiding van dirigent Micha Hamel. De activiteiten in het kader van het Platform Jonge Makers omvatten onder meer programma's en workshops van het Looptail Ensemble, inclusief een tournee naar China, en het Amsterdam Collage Ensemble. Daarbij is speciale aandacht besteed aan de presentatie van beide ensembles op de Gaudeamus Muziekweek 2013.
Stichting Nieuw Ensemble heeft subsidie aangevraagd voor de uitvoering in 2013 en 2014 van gemiddeld 55 concerten/voorstellingen per jaar, plus vijftien educatieve activiteiten. Hiervoor is een bedrag aangevraagd van 594.000 euro per jaar, inclusief toeslag.

Stichting Nieuw Ensemble werd in de periode 2009-2012 meerjarige gesubsidieerd door het Fonds Podiumkunsten voor een bedrag van 887.801 euro per jaar. Vá³á³r die tijd ontving de instelling subsidie van het Rijk in het kader van de cultuurnota.
Van het Nieuw Ensemble zijn in de periode 2009-2012 acht concerten bezocht door adviseurs van het Fonds.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van het Nieuw Ensemble als goed. De uitvoeringen van het ensemble worden gekenmerkt door een hoge mate van vakmanschap. De uitmuntende technische beheersing die het ensemble in de interpretaties tentoonspreidt, gaat volgens de commissie niet altijd gepaard met een grote expressiviteit, met als gevolg dat de concerten vaak wat droog van karakter zijn en levendigheid missen. Hierdoor blijft de zeggingskracht in de ogen van de commissie achter bij het vakmanschap. De sterke focus op interculturele uitwisseling verleent de plannen oorspronkelijkheid, maar de commissie is van mening dat in het geval van het Atlas Ensemble de toekomstvisie en beschrijving van de eigen positie los staan van de resultaten in de afgelopen jaren. De commissie constateert op grond van de activiteiten in de subsidieperiode 2009-2012 dat de activiteiten van het Atlas Ensemble nauwelijks nog hun weg vinden naar publiek buiten de eigen kring van geïnteresseerde studenten en professionals.
De commissie is enthousiast over de projecten die het Nieuw Ensemble in het plan beschrijft, maar vindt dat het ensemble in de overvloed aan ideeën scherpe keuzes uit de weg gaat en zich niet committeert aan de realisatie van concrete ambities. Zij constateert dat een aantal producties voor de jaren 2013 en 2014 reeds was opgenomen in de aanvraag 2009-2012: de uitvoering van een nieuwe opera van Micha Hamel door het Atlas Ensemble en een aantal 'grote thematische projecten in samenwerking met andere instellingen', waaronder het Anti-Lawaai project. Het feit dat het ensemble niet heeft toegelicht waarom deze plannen nog geen doorgang hebben gevonden, ondermijnt de overtuigingskracht van de toekomstvisie. Tegen die achtergrond maakt de instelling met de voorliggende aanvraag niet duidelijk welke prioriteiten zij stelt in het artistieke beleid. In dit verband is ook relevant dat het Nieuw Ensemble ervoor kiest initiatieven op het gebied van ontwikkeling van jonge componisten en musici voor een belangrijk deel onder te brengen in speciale projecten, in plaats van deze te integreren in de reguliere concertpraktijk. De commissie ziet hierin een uitwaaierend geheel van taken en activiteiten dat weinig bijdraagt aan de ontwikkeling en versterking van het artistieke profiel van het Nieuw Ensemble.
De bovengenoemde kanttekeningen laten onverlet dat de commissie de kwaliteit van de aanvraag als goed beoordeelt, met name vanwege het goede vakmanschap van het Nieuw Ensemble en de kwaliteit van de beschreven programma's.

Ondernemerschap
zwak
De commissie beoordeelt het ondernemerschap dat uit deze aanvraag spreekt als zwak. Het Nieuw Ensemble stelt zich op het standpunt dat de eigen organisatie en infrastructuur zeer efficiënt zijn en er dan ook nauwelijks mogelijkheden zijn om te bezuinigen. De commissie deelt deze mening niet. Uit de begroting blijkt dat de personele overhead aan niet-uitvoerend personeel hoger is dan bij vergelijkbare ensembles. Het Nieuw Ensemble onderscheidt zich daarmee volgens de commissie in negatieve zin van andere aanvragers. Er is volgens de commissie geen goede reden waarom het Nieuw Ensemble niet, net als veel andere aanvragers, zou kunnen streven naar een kostenreductie, naast het vergroten van de eigen inkomsten. De commissie merkt verder op dat in het plan sprake is van intensivering van bestaande samenwerkingen en het aangaan van allianties met nieuwe partners, maar dat die niet worden aangegrepen om te komen tot meer efficiency.
De positionering van de instelling richting podia en publiek is volgens de commissie problematisch: in de aanvraag wordt uitgebreid ingegaan op het onderscheidende karakter van het Nieuw Ensemble en het Atlas Ensemble binnen het muziekaanbod, maar dit leidt niet tot een beschrijving van concrete kansen die voortvloeien uit deze positionering. De verwachte toename van het publieksbereik van gemiddeld 260 in de periode 2009-2011 naar 315 betalende bezoekers per voorstelling in 2013-2014 is niet onderbouwd in relatie tot de resultaten in het verleden. Het ensemble wijst daarentegen terecht op de crisis en de schaarste in de markt, in het licht waarvan de commissie niet is overtuigd van de haalbaarheid van het begrote publieksbereik.
Hetzelfde geldt voor de extreme toename die is voorzien aan overige eigen inkomsten. Met ingang van 2013 is plotseling sprake van substantiële bedragen aan sponsorinkomsten, private subsidies en bijdragen van coproducenten. Dit perspectief is voor de commissie niet aannemelijk, nu een overtuigende strategie ontbreekt om andere inkomsten te genereren. Bovendien is de forse toename van deze inkomsten niet realistisch tegen de achtergrond van de resultaten in het verleden. Zo was in de herziene begroting voor de periode 2009-2012 een bedrag van 45.000 euro per jaar opgenomen aan overige subsidies, waarvan nog geen 10% is gerealiseerd.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De commissie is van oordeel dat de bijdrage van deze aanvraag van Stichting Nieuw Ensemble aan de pluriformiteit van het podiumkunstenaanbod ruim voldoende is. Zij overweegt daarbij dat in de producties de uitvoering van moderne en hedendaagse muziek centraal staat. Daarmee behoort de instelling tot een relatief kleine groep van professionele ensembles die dit aanbod uitvoeren op de podia. Het aanbod dat Stichting Nieuw Ensemble produceert, is volgens de commissie binnen deze groep echter niet uniek te noemen.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de geografische spreiding van het aanbod als neutraal. Zij overweegt dat Stichting Nieuw Ensemble gevestigd is in Amsterdam, wat geen meerwaarde oplevert voor de spreiding. Het aandeel aan uitvoeringen dat binnen Nederland buiten de grote steden wordt gespeeld, is daarnaast beperkt.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Het Nieuw Ensemble heeft in de afgelopen jaren geen structurele subsidies ontvangen van de provincie of gemeente. Voor de periode 2013-2016 heeft de instelling een bedrag van 340.000 euro aangevraagd bij de gemeente Amsterdam. Mocht deze aanvraag worden gehonoreerd, dan is daarmee sprake van een stevige lokale bijdrage.

Toeslag
toekennen
De commissie adviseert een toeslag toe te kennen ten behoeve van een bijzondere bijdrage aan de innovatie van het aanbod. Zowel het Nieuw Ensemble als het Atlas Ensemble investeren in de totstandkoming en uitvoering van nieuw repertoire. De nieuwe composities onderscheiden zich van het bestaande aanbod aan nieuwe muziek in de instrumentatie en stilistische kenmerken. Door het onderzoek naar diverse muziekculturen en de daaruit voortvloeiende combinatie en integratie van elementen wordt gezocht naar vernieuwing van de concertpraktijk, waarbij buiten de gebaande paden wordt getreden. Uit het plan blijkt bovendien dat er voldoende kansen worden gecreëerd om ervoor te zorgen dat de activiteiten navolging zullen krijgen. De commissie wijst in dit verband op de wijze waarop met conservatoria en muziekstudenten wordt samengewerkt.
Een ander aspect van het plan dat is gericht op innovatie is het Platform Jonge Makers. De commissie stelt vast dat de instelling hiermee ruimte en ondersteuning biedt aan nieuwe ensembles op het terrein van de hedendaagse muziek. Uit de aanvraag blijkt dat deze ensembles zelf de artistieke verantwoordelijkheid houden over de producties die zij tot stand zullen brengen. De ondersteuning door de stichting is er op gericht dat de ensembles na verloop van tijd zelfstandig hun plaats in het veld innemen en hun concertpraktijk verder uitbouwen. De commissie stelt vast dat het initiatief voldoet aan de voorwaarden die gelden voor de toekenning van de toeslag. Zij oordeelt positief over de bijdrage die het Nieuw Ensemble levert aan de innovatie van het aanbod met zowel de ontwikkeling van nieuw repertoire als het Platform Jonge Makers.

conclusie

De commissie adviseert om de aanvraag van het Nieuw Ensemble te honoreren voor zover het budget dat toelaat. De commissie adviseert een toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 1.188.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag
Totaal
Circuit klein
Circuit midden 20 € 4.500 € 90.000
Circuit groot 90 € 10.000 € 900.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 990.000
Toeslag 198.000
Totaal subsidie voor 2 jaar 0*

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000