NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

NIEUW WEST

Plotloos Drama

inleiding

Nieuw West is het theatergezelschap van Marien Jongewaard en is inmiddels zo'n dertig jaar actief. De instelling is gevestigd in Amsterdam. Nieuw West maakt fysieke, literaire, vaak provocatieve voorstellingen, vooral voor de kleine zaal. Het werk wordt omschreven als experimenteel en avant-gardistisch: iedere nieuwe productie is een onderzoek naar wat theater kan zijn en betekenen. De belangrijkste activiteit is het maken van eigen producties. Ook wordt Marien Jongewaard vaak uitgenodigd voor coproducties. Daarnaast is Marien Jongewaard, vanuit de stichting, actief in het theateronderwijs en de begeleiding van jonge theatermakers. De zakelijke leiding wordt gedaan door Marten Oosthoek.
Nieuw West gelooft in de functie van theater: een vervormende spiegel die ons laat zien hoe de wereld is, hoe de wereld kan zijn. De producties zijn vaak ongemakkelijk en hebben weinig van doen met goede smaak, aldus de aanvrager. De stukken zijn vaak een weerslag van de verwondering, het verlangen, de verontwaardiging en de betrokkenheid van Marien Jongewaard ten opzichte van wat hij om zich heen ziet.
In 2013 en 2014 maakt Nieuw West drie producties. 'There is a discussion/Enclave' is gebaseerd op een werk van de conceptuele kunstenaar Ian Wilson. Op een A4-tje heeft hij de woorden 'There is a discussion' geschreven: alles wat door deze uitspraak wordt gegenereerd is de essentie van dit kunstwerk. Naast Marien Jongewaard wordt de voorstelling gespeeld door een aantal theaterschoolstudenten en Rob de Graaf levert tekstbijdragen. 'Voedselbank/Crisis' wordt postpunktheater uit het Occupy-tijdperk. Aan zoveel mogelijk gezelschappen wordt gevraagd om belangeloos aan deze productie mee te werken. Alles staat in het teken van geldgebrek en spontaniteit: door de nieuwe armoede in Cultuurland is er geen mogelijkheid om te repeteren en alles, van teksten tot publiciteit en van catering tot decor, wordt door de spelers verzorgd. 'Bokito, Bokito' wordt een satirische komedie over een eenzame, emotioneel gewonde vrouw die steun en zelfs liefde zoekt bij een mensaap. De productie wordt gespeeld als Bellevue Lunchtheater-voorstelling. Hierna houdt Nieuw West ruimte in 2014 voor een reprise, een coproductie, voorstellingen in het buitenland, gastrollen, eindregies en/of een andere eigen productie.
Nieuw West wil in de jaren 2013 en 2014 85 voorstellingen realiseren in het kleinezalencircuit, voor 7.300 bezoekers. Hiervoor wordt een bedrag gevraagd van 255.000 euro. Nieuw West vraagt bovendien een toeslag voor innovatie van 51.000 euro, vanwege de voortdurende zoektocht naar vernieuwing die onder meer leidt tot nieuwe teksten, muziek en vormgeving. Het meest vernieuwend is volgens de aanvraag echter Marien Jongewaard, die voor generaties van jonge makers een inspiratiebron is.

Nieuw West ontvangt in de periode 2009-2012 een meerjarig subsidie van het Fonds Podiumkunsten van 228.712 euro per jaar. Voor die tijd ontving Nieuw West structurele subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 acht voorstellingen van zeven verschillende producties, inclusief coproducties, bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Nieuw West als ruim voldoende. Hoewel niet iedere productie even geslaagd was, blijft het werk van Nieuw West intrigeren door de voortdurende zoektocht naar het verwoorden en verbeelden van actuele thema's. Dat gebeurt bovendien op een anarchistische manier, waarbij de veelheid aan theatrale tekens toch samenhang houden. Dit is een kracht van Marien Jongewaard als theatermaker, die hij met zijn performatieve speelstijl goed vormgeeft. Deze elementen zijn essentieel voor zijn herkenbare, eigen signatuur, waarmee hij ook op uitnodiging bij andere gezelschappen een herkenbaar stempel op producties drukt. De kwaliteit van de producties was in de afgelopen periode wisselend. In verschillende producties was er een element dat minder overtuigde. Soms zat dat in de tekst die een duidelijk punt ontbeerde, andere keren meer in de (spel)regie, en soms in de dramaturgie waardoor er geen scherpe focus in de voorstelling zat. Dit ging ten koste van de zeggingskracht.
De geplande producties voor de komende jaren zijn nadrukkelijk in lijn met het werk van de afgelopen decennia. In combinatie met de kenmerkende aspecten van het werk van Nieuw West en het vertrouwen in het vakmanschap van Marien Jongewaard kan de commissie zich een beeld van de producties vormen. Tegelijkertijd ligt hier een risico van herkenbaarheid en een herhaling van zetten. Zo roepen thema's en onderwerpen duidelijk herkenning op van eerdere producties. Daarbij komt dat in de plannen niet duidelijk gearticuleerd wordt wat een "andere tijd, een andere maatschappelijke werkelijkheid en een andere levensfase", zoals de aanvraag het omschrijft, voor invloed hebben op het uiteindelijke voorstellingsresultaat. Daarmee laten de projectplannen in de aanvraag volgens de commissie minder persoonlijke urgentie zien dan voorstellingen in het verleden.
De commissie plaatst bovendien kanttekeningen bij een aantal projectplannen. Zo wordt de - opgedrongen - rol die het publiek krijgt in 'There is a discussion / Enclave' als een vanzelfsprekendheid beschreven, terwijl de commissie niet overtuigd is dat de toeschouwers daar gemakkelijk in meegaan. Dit onderdeel van het concept is echter bepalend voor de zeggingskracht van deze productie. Ook acht de commissie het een groot risico voor de voorstellingskwaliteit dat er voor het project 'Voedselbank/Crisis' in 2013 geen concrete afspraken met de genoemde artistieke partners zijn gemaakt. De medewerking van deze groepen en spelers is in grote mate bepalend voor de uiteindelijke voorstelling. Al met al is de commissie over de aanvraag minder positief dan over het werk in het verleden.

Ondernemerschap
zwak
De commissie vindt het ondernemerschap van Nieuw West zwak. Dat blijkt uit verschillende onderdelen van de aanvraag. De groep heeft in de jaren 2009-2011 de drempelnorm voor de eigen inkomsten niet gehaald en de bezoekersaantallen waren erg laag. De groep slaagt er niet in om met de typerende eigenzinnigheid van de producties een groter en breder publiek aan zich te binden, noch zijn speelcircuit uit te breiden. De commissie was hierover in haar advies over de subsidieaanvraag 2009-2012 al kritisch. Ondanks extra middelen voor de afgelopen periode om marginalisering tegen te gaan, ziet de commissie onvoldoende resultaten, met name bij de eigen producties van Nieuw West. In de afgelopen jaren bleek het moeilijker om voor de eigen producties van Nieuw West speelplekken en publiek te vinden dan voor sommige voorstellingen waaraan Marien Jongewaard als (eind)regisseur of maker en speler meewerkte. Een positieve uitzondering vormt de productie 'Met Joran aan Zee'. Die maakte na de eerste serie voorstellingen als Bellevue Lunchtheater-productie een reprisetournee langs een aantal podia waar de aanvrager met andere producties niet te zien is. Het verschil met de overige producties is echter erg groot en in het plan wordt nauwelijks een relatie gelegd tussen deze succesvoorstelling en de overige producties. Op zich is het positief dat de groep dit succes wil herhalen met de productie 'Bokito, Bokito', die eveneens als Lunchtheater-productie wordt gemaakt en vervolgens op tournee gaat. Voor de overige producties laat het plan naar het oordeel van de commissie echter te weinig ambitie zien om een groter publiek te bereiken.
Desondanks gaat de begroting uit van een flinke groei in de publieksaantallen, bij minder voorstellingen ten opzichte van de periode 2009-2011. Het plan kan de commissie niet overtuigen dat dit Nieuw West de komende jaren zal lukken. Ten aanzien van de marketing blijft het plan erg algemeen en wordt er veel verwacht van de samenwerkingspartners. De omschrijving van de doelgroepen is eveneens te algemeen en te weinig uitgewerkt naar de geplande producties. Gezien de grote verschillen tussen de beschreven projecten, ook in de mogelijkheden om een breder publiek te bereiken, had het marketingplan hierover veel concreter moeten zijn.
Wat betreft de publieksinkomsten verwacht de groep eveneens een flinke groei ten opzichte van de afgelopen jaren. Met minder voorstellingen per jaar betekent dit dat de inkomsten per voorstelling (ongeveer) moeten verdubbelen. Aangezien de commissie de verwachte publieksgroei niet realistisch acht, heeft zij geen vertrouwen in een dergelijk grote stijging van de publieksinkomsten.
In de aanvraag worden enkele initiatieven beschreven om de overige eigen inkomsten te vergroten, zoals coproductiebijdragen, het doorberekenen van kosten voor verhuur van materiaal en bijdragen van private fondsen. Ook de betrokkenheid van Marien Jongewaard bij projecten van derden wil de groep voortaan doorberekenen. De hiervan verwachte inkomsten zijn weliswaar bescheiden, maar doordat dit nog geen staande praktijk van de aanvrager is, blijft de realisering nog onzeker. Bovendien worden deze voornemens niet nader uitgewerkt in de aanvraag, bijvoorbeeld door concrete afspraken over betrokkenheid van Marien Jongewaard bij andere producties. Ook zijn er nog weinig concrete afspraken gemaakt over coproducties, waardoor het voor de commissie onduidelijk is wat de aard (en opbrengsten) van dergelijke samenwerkingen zal worden.
Nieuw West is een kleine organisatie. Behalve Marien Jongewaard zijn er geen mensen in dienst. De zakelijk leider werkt op freelance basis en de commissie kan niet uit het plan halen hoeveel uren de zakelijk leider beschikbaar is voor Nieuw West, en of dit aantal uren zal groeien. Op grond van de behaalde resultaten in de afgelopen jaren en de op meerdere onderdelen van het ondernemerschap zeer grote ambities heeft de commissie te weinig vertrouwen in de bedrijfsvoering van Nieuw West.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
Het werk van Nieuw West manifesteert zich op het grensgebied tussen bewegings- en teksttheater, maar vertrekt doorgaans vanuit het bewegingstheater. De commissie rekent het werk van Nieuw West daarom tot de subdiscipline bewegingstheater/mime. Hoewel de tekst in de afgelopen alsmede de komende jaren voor een substantieel deel de vorm en inhoud van de producties bepaalt, blijft de fysieke benadering onmiskenbaar. Hoewel binnen enkele gezelschappen in de basisinfrastructuur makers met een mime-achtergrond actief zijn, wordt noch in de basisinfrastructuur, noch in het ongesubsidieerde circuit veel bewegingstheater geproduceerd. Vanwege het belang dat de commissie aan deze subdiscipline hecht, beoordeelt zij de bijdrage van bewegingstheatergezelschappen als Nieuw West aan de pluriformiteit als ruim voldoende. Binnen het aanbod in de subdiscipline bewegingstheater/mime is het werk van Nieuw West echter niet uniek.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Nieuw West speelt een aanzienlijk deel van de geplande voorstellingen in vestigingsplaats Amsterdam. Op grond van de vestigingsplaats en het voorgenomen speelplan beoordeelt de commissie de bijdrage van Nieuw West aan de spreiding als neutraal.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Voor de periode 2013-2016 is bij de gemeente Amsterdam een aanvraag ingediend voor een structureel subsidie van 50.000 euro. Indien deze aanvraag wordt gehonoreerd, leidt dit tot een beperkte bijdrage.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Nieuw West niet te honoreren.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 306.000

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000