NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

OMSK

Theater van de Verbeelding (OMSK)

inleiding

Stichting Theater van de Verbeelding (OMSK) bestaat uit theatermaakster Lotte van den Berg en zakelijk leider Bart Kusters. OMSK wil binnen een hedendaagse, grootstedelijke context de kracht van theater direct in de samenleving plaatsen. De geëngageerde voorstellingen, waarin met zowel professionele als ongeoefende spelers wordt gewerkt, verdiepen zich in mensen en hun grootse verhalen, die verscholen liggen achter de meest alledaagse handelingen. Na de afgelopen vier jaar vanuit Dordrecht te hebben gewerkt, verplaatst OMSK de activiteiten vanaf 2013 naar Huis aan de Werf in Utrecht. Met verwante theatermakers als Boukje Schweigman en Dries Verhoeven wil Lotte van den Berg daar een alliantie vormen. Dit komt onder meer tot uiting in de oprichting van een platform voor grensoverschrijdend theater. Met dit initiatief willen de makers de zichtbaarheid en het discours rond het eigen werk versterken en gezamenlijk een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van deze sector.
In het werk dat OMSK in de periode 2013-2014 wil ontwikkelen, staat de nieuwsgierigheid naar maatschappelijke veranderingen centraal. In artistiek opzicht richt Lotte van den Berg zich daarbij op de interactie tussen performer en toeschouwer en de samenwerking met dansers, componisten en muzikanten. In 2013 maakt OMSK 'Pleinvrees', een locatieproductie waarbij de toeschouwers letterlijk worden aangesproken op hun betrokkenheid. Deze productie wordt gecoproduceerd met de Má¼nchner Kammerspiele en gespeeld in Nederland, België en Duitsland. 'Gerucht' is een locatieproductie uit 2007, een installatie die de toeschouwer bewust maakt van de manier waarop hij kijkt naar de wereld. Het is een geluiddichte ruimte met een doorkijkwand, waardoor een uitsnede van de stad te zien is. De productie wordt hernomen als schoolvoorstelling, uitsluitend in Utrecht. In 2014 maakt OMSK 'Dust to dust', een danstheatervoorstelling over de absurditeit van ons geloof in vooruitgang en het belang van nederlagen. Coproducenten zijn de Rotterdamse Schouwburg en de Má¼nchner Kammerspiele. 'Theatre with a view' kent een versie in 2013 en een in 2014. Het is een project waarbij de bestaande installatie uit 'Gerucht' wordt hergebruikt voor nieuw werk en experiment, vanuit het verlangen ook binnen het beeldend locatietheater mensen de mogelijkheid te geven te reageren op en verder te werken met bestaand, beeldend repertoire.
OMSK wil in de jaren 2013 en 2014 drie nieuwe producties realiseren en twee reprises. In totaal worden 113 voorstellingen gespeeld in kleine en middelgrote zalen en op locaties, voor naar verwachting 16.350 bezoekers. Hiervoor wordt een subsidiebedrag gevraagd van 340.500 euro. OMSK vraagt ook een toeslag voor innovatie van 68.100 euro voor de experimenten op het gebied van het creëren van een open en directe uitwisseling met toeschouwers en passanten.

OMSK ontvangt in de periode 2009-2012 een meerjarig subsidie van het Fonds Podiumkunsten van 390.377 euro per jaar. Het gezelschap ontvangt bovendien een structureel subsidie van de gemeente Dordrecht van 60.000 euro per jaar. Adviseurs van het Fonds hebben in de afgelopen jaren acht voorstellingen van vier producties van OMSK gezien.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van OMSK als voldoende. De commissie kent Lotte van den Berg als een oorspronkelijke en vakkundige maker van vernieuwend, beeldend locatietheater. In de aanvraag voor de periode 2009-2012 was de commissie destijds positief over de indrukwekkende plannen die Van den Berg vanuit haar nieuwe standplaats Dordrecht wilde uitvoeren. Zij is echter kritisch over de kwaliteit van de producties die OMSK in de afgelopen jaren heeft uitgebracht. Daarin zijn de doorgaans veelbelovende, inhoudelijke uitgangspunten te weinig herkenbaar en ontbreekt het volgens de commissie aan een overtuigende theatrale uitwerking. Dit geldt voor zowel 'Cold Turkey' als 'Les Spectateurs', waarin Van den Berg de ervaringen van haar verblijf in Kinshasa uitwerkte. Hoewel 'Cold Turkey' de gezamenlijkheid van het leven in Kinshasa uiteindelijk wel voelbaar maakte voor het publiek, miste de voorstelling naar de mening van de commissie voldoende dramatische uitwerking. De improvisaties werden daardoor wat stuurloos en hadden de neiging in zichzelf gekeerd te raken. 'Les Spectateurs' had een te trage structuur en had het karakter van losse onderdelen en minimalistische beelden zonder theatrale samenhang. De producties zijn in de ogen van de commissie hermetisch geworden en weten daardoor minder te communiceren met het publiek. Daar heeft het werk van OMSK aan zeggingskracht verloren. Mede gezien het feit dat Lotte van den Berg inmiddels ruim tien jaar werkzaam is als professioneel maker, vindt de commissie dit een zorgelijke ontwikkeling.
De commissie stelt vast dat de aanvraag voor de komende jaren een mooi beeld geeft van de artistieke drijfveren van Van den Berg. Wel mist het plan een kritische terugblik op de periode in Dordrecht, zowel op de bereikte inbedding in de stad Dordrecht als op het werk dat van daaruit is geproduceerd. Deze terugblik had niet mogen ontbreken. De nadruk in de plannen ligt vooral op de voorgenomen verhuizing naar Utrecht, die volgens Van den Berg een impuls kan betekenen voor de landelijke zichtbaarheid van haar werk en meer mogelijkheden biedt voor de realisatie van internationale coproducties. De commissie begrijpt dat de vestiging in Huis aan de Werf voor OMSK een meer grootstedelijke context biedt, en tevens kansen creëert voor artistieke en zakelijke samenwerking met collega-kunstenaars als Boukje Schweigman en Dries Verhoeven. Desalniettemin vindt zij de onderbouwing hiervan in de aanvraag weinig overtuigend en mist zij in dit verband ook een heldere visie op de wijze waarop OMSK inbedding in de Utrechtse culturele en maatschappelijke infrastructuur wil bewerkstelligen.
De concrete plannen voor de jaren 2013 en 2014 spreken op zich tot de verbeelding. In algemene zin ziet de commissie in de plannen voldoende aanknopingspunten om vertrouwen te hebben in het kunstenaarschap van Van den Berg, maar zij vindt de projecten vooral in inhoudelijk opzicht te summier uitgewerkt. Uit de omschrijvingen blijkt dat de projecten eerder richting de beeldende kunst of performance ontwikkelen, dan richting een vorm van community art waar een interactie met het publiek in proces en voorstelling ontstaat. Dat beeld past volgens de commissie ook bij de projecten van de afgelopen jaren, waar het publiek slechts vanuit een meer of minder vast voorstellingskader bij de voorstellingen betrokken was. De commissie ziet het uitgangspunt van Van den Berg om ontmoeting tussen mensen en interactie met publiek op te zoeken dan ook onvoldoende terugkomen in de plannen.

Ondernemerschap
voldoende
Het cultureel ondernemerschap beoordeelt de commissie als voldoende. De opstart van het nieuwe gezelschap OMSK heeft volgens de commissie de nodige tijd gekost. Inmiddels is de instelling in zakelijk en organisatorisch opzicht op orde en kent een goede financiële gezondheid. OMSK weet volgens de commissie goed gebruik te maken van het stevige, internationale netwerk dat het in de afgelopen jaren heeft opgebouwd. Dit biedt naast cofinanciering ook kansen voor de uitbreiding van het aantal buitenlandse speelplekken en de vergroting van het publieksbereik.
De commissie is ook positief over de voorgenomen samenwerking van OMSK met collega-instellingen binnen het Utrechtse Huis aan de Werf, waardoor de beoogde reductie van de kosten voor de komende jaren geloofwaardig is.
OMSK beschrijft uitgebreid dat de groep minder afhankelijk wil zijn van overheidsfinanciering. Door meer te coproduceren wil de groep kosten meer delen en door meer te touren met producties moeten de eigen inkomsten stijgen. De commissie waardeert deze insteek en acht die als zodanig ook onderbouwd. Wel is zij kritisch over de uitwerking in de begroting. De totale publieksinkomsten gaan omlaag, met name doordat er minder activiteiten zullen worden gerealiseerd. Bij die activiteiten moet de gemiddelde opbrengst dus stijgen, met name door een forse stijging van het publieksbereik. De verwachte verdriedubbeling van het aantal bezoekers per speelbeurt is volgens de commissie niet in overeenstemming met het circuit waarbinnen OMSK opereert. Zij verwacht daarom ook niet dat de begrote publieksinkomsten gerealiseerd zullen worden. Bovendien is het onduidelijk of er al afspraken zijn gemaakt over de verkoop van voorstellingen en de hoogte van de uitkoopsommen. Wel blijkt uit de plannen een betere diversificatie en risicospreiding van inkomstenbronnen, aangezien sprake is van hogere coproductiebijdragen. Gezien de resultaten in het verleden heeft de commissie hier vertrouwen in.
Kanttekeningen plaatst de commissie ook bij de marketing. Uit de marketingplannen spreekt naar de mening van de commissie een weinig ondernemende houding. De positionering van OMSK ten opzichte van andere gezelschappen, ook de collega-instellingen binnen Huis aan de Werf, is matig. Bovendien zijn de doelgroepen die OMSK wil bereiken nogal algemeen geformuleerd en ontbreekt een relatie met de te ontwikkelen producties. De concrete marketingacties die genoemd worden bij de projectbeschrijvingen zijn vrij summier uitgewerkt. Op zich is de commissie positief over de keuze om bij de uitvoering van concrete marketingacties samen te werken met de verschillende (internationale) partners en daarbij ook gebruik te maken van de diensten van het ervaren impresariaat Frans Brood.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De commissie rekent het werk van OMSK tot de subdiscipline beeldend/objecttheater. Beeldend theater wordt (vrijwel) niet door instellingen in de basisinfrastructuur geproduceerd, en evenmin door ongesubsidieerde producenten. Wel zijn er meer groepen en makers in de podiumkunsten actief op deze gebieden en is het aanbod van OMSK dus niet uniek. Op grond hiervan vindt de commissie dat OMSK een ruim voldoende bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap levert.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
OMSK levert met ingediend plan geen bijzondere bijdrage aan de spreiding van de podiumkunsten over Nederland. De instelling vestigt zich in Utrecht, waar het aanbod van podiumkunsten zeer groot is. Daarmee draagt de groep niet bij aan de spreiding van aanbod. Verder wil de instelling meer dan voorheen op tournee door het land, maar blijkt uit de aanvraag dat het aantal voorstellingen dat buiten de grote steden wordt gespeeld in verhouding klein is. Daarmee draagt de groep niet bijzonder bij aan de spreiding van aanbod naar plekken waar weinig aanbod is.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Voor de periode 2013-2016 heeft OMSK een structureel subsidie van 80.000 euro gevraagd aan de gemeente Utrecht. Indien het gevraagde subsidie wordt toegekend, is er sprake van een beperkte lokale bijdrage.

Toeslag
niet toekennen
OMSK vraagt een toeslag voor innovatie om op verschillende manieren een directe betrokkenheid tussen theater en publiek te realiseren en de toeschouwer tot mede-eigenaar te maken van de voorstelling. De commissie is positief over dit streven en ziet dit in de plannen ook terugkomen. Vanwege de geringe uitwerking van de plannen wordt echter onvoldoende aangetoond dat het hierbij gaat om effecten die het eigen werk van de instelling overstijgen. Daardoor is het onduidelijk in hoeverre de activiteiten een bijdrage zullen leveren aan de ontwikkeling van het werk van OMSK en het beeldend locatietheater in Nederland in het algemeen. Op basis hiervan ziet de commissie onvoldoende aanleiding om positief te adviseren over de gevraagde toeslag.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van OMSK te honoreren voor zover het budget dat toelaat. De commissie adviseert geen toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 408.600
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag Totaal
Circuit klein 75 € 1.500 € 112.500
Circuit midden 38 € 6.000 € 228.000
Circuit groot
Basissubsidie voor 2 jaar € 340.500
Toeslag niet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar 0 *

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000