NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

ONAFHANKELIJK TONEEL

inleiding

Het Rotterdamse gezelschap Onafhankelijk Toneel & Opera O.T. (OT) heeft als hoofddoelstelling het brengen van kwalitatief hoogwaardige producties op het gebied van muziektheater en theater over maatschappelijke en emotioneel belangrijke onderwerpen. OT wil het publiek verleiden om na te denken, maar ook empathie en betrokkenheid opwekken. De kernactiviteiten van OT bestaan uit het maken en spelen van voorstellingen voor een zo breed mogelijk publiek, het organiseren van educatieve activiteiten en het beheren van een eigen theater. De artistieke leiding is in handen van Mirjam Koen en Gerrit Timmers. De zakelijke leiding berust bij Corry Prinsen.
Voor OT is de menselijke maat een belangrijk gegeven. De groep speelt op een persoonlijke manier, waarbij zij het publiek met lichtheid en humor wil ontwapenen en verleiden, om het daarna des te meer te raken. De makers van OT zijn anticynisch en houden van meerdere lagen in inhoud en vorm. De voorstellingen hebben een multidisciplinair karakter.
OT zal in de toekomst geen grootschalige operaproducties meer maken, maar zal zich meer toeleggen op het brengen van muziektheater. De groep zal verder wereldrepertoire brengen, waarbij meerdere stukken van een auteur worden gespeeld. Daarnaast maakt de groep producties waarvan de makers zelf de inhoud bepalen door nieuw geschreven teksten, boekbewerkingen of in de repetities ontwikkeld materiaal op basis van een thema.
'Die Zauberflöte' wordt een muziektheaterproductie met poppen en live video. In deze familieversie van de opera worden elementen uitvergroot, aangedikt, uitgespeeld, met tekst verklaard en waar nodig in hoog tempo gebracht. Verder speelt OT een toneelbewerking van 'De Donkere Kamer van Damokles' van W.F. Hermans. Het project 'The Pain of Living in the Present World' wordt ontwikkeld in samenwerking met het Rotterdams Wijktheater. Het wordt een project met voorstellingen, gastoptredens en talkshows over thema's en teksten uit het werk van John Berger. 'Nicky en Adorno' is een muziektheatervoorstelling over de laatste dagen van de socioloog, filosoof, musicoloog, componist en literatuurcriticus Theodor Adorno. Deze voorstelling wordt onder anderen gemaakt en gespeeld door Romana Vrede en Willem de Wolf. 'Vaders/zonen/dochters' wordt een coproductie met een muziekensemble of muziektheatergroep en gaat over vaders en hun kinderen op de grens van volwassenheid. Deze voorstelling is een vervolg op de eerdere voorstelling 'moeders/zonen/dochters' uit 2007. OT wil ook een aantal producties hernemen. Deze vallen buiten de subsidieaanvraag.
OT wil in de jaren 2013 en 2014 180 voorstellingen realiseren in de middelgrote en grote zalen, voor 48.700 bezoekers. Hiervoor wordt een subsidiebedrag gevraagd van 1.080.000 euro.

Het OT wordt in de periode 2009-2012 meerjarig gesubsidieerd door het Fonds Podiumkunsten met een bedrag van 1.334.832 euro op jaarbasis. Voor die tijd subsidieerde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de groep. De gemeente Rotterdam subsidieert de groep met een bedrag van 923.000 euro. Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 dertien speelbeurten van zeven producties van OT bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van OT als ruim voldoende. De makers van OT hebben een lange en indrukwekkende staat van dienst. Daarbij blijven zij geïnspireerd door maatschappelijke ontwikkelingen, een engagement dat vooral vanuit artistieke interesse leidt tot producties over en met de Ander. OT heeft bovendien een reputatie op het gebied van boekbewerkingen en de makers hebben in de afgelopen jaren op dit gebied opnieuw hun kwaliteit getoond. De acteerprestaties en het samenspel tussen de acteurs zijn doorgaans van hoog niveau. De groep hanteert een over het algemeen heldere en ingetogen speelstijl, die gericht is op het communiceren van de inhoud. De regies zijn sober en zorgvuldig, met respect voor de originele tekst. De dramaturgie in de voorstellingen is transparant, waardoor de lijn van het verhaal goed zichtbaar blijft. Ook de vormgeving houdt doorgaans oog voor het thema: de strekking van het stuk wordt door de enscenering geëxpliciteerd of onderstreept. Af en toe lijken de dramaturgie en de spelregie het te winnen van de totaalregie, waardoor het geheel niet voldoende tot leven komt om het publiek werkelijk mee te nemen. De zeggingskracht lijdt daar dan onder.
Het oordeel over de muziektheaterproducties van de afgelopen jaren is in grote lijnen hetzelfde: vakkundig gemaakt en goed gespeeld, met vooral veel oog voor het overbrengen van de inhoud. Zo werkt de live muziek in 'Man of moods' sterk in aanvulling op de tekst en het spel. 'Die Jahreszeiten' heeft als oratorium geen plot en OT heeft een nieuwe eigen inhoud toegevoegd, die raakvlakken heeft met de teksten van het oratorium. Dit is in de ogen van de commissie niet overtuigend gelukt. De regie gaf weinig focus en de enscenering bleef vrij illustratief. Het geheel boette daarmee aan zeggingskracht in.
In de plannen voor de komende jaren kiest OT voornamelijk voor muziektheaterprojecten, zowel in de nieuwe projecten als in de beoogde reprises die buiten deze subsidieaanvraag vallen. Deze nadruk voor de komende jaren vindt de commissie verrassend. De groep is vanaf het ontstaan binnen verschillende genres actief geweest, ook binnen muziektheater. Dat geeft de groep een gedifferentieerd profiel. In de afgelopen jaren waren repertoirestukken en boekbewerkingen echter beeldbepalend. In de projectplannen krijgen deze echter veel minder ruimte, waardoor het OT een ander karakter krijgt. De beschreven beweging richting muziektheater is volgens de commissie artistiek minder overtuigend onderbouwd. De onderbouwing ligt voornamelijk in het feit dat het produceren van grootschalige opera door de gemeente Rotterdam niet meer gesteund wordt. Het OT kiest voor muziektheater, omdat het er ervaring mee heeft en erdoor wordt geïnspireerd. De commissie ziet dit als een reactie op de omstandigheden en minder als resultaat van artistieke evaluatie en ontwikkeling binnen OT. De veelkantigheid aan activiteiten die OT kenmerkte en voorheen een sterk punt was van de groep, verliest hierdoor terrein. Dat gaat ten koste van de oorspronkelijkheid.
De projectplannen voor de komende jaren zijn in de aanvraag weinig expliciet uitgewerkt. Verschillende onderdelen van de plannen worden slechts minimaal toegelicht, zoals de keuze om voor 'Die Zauberflöte' een muziekband te gebruiken en bij 'Nicky en Adorno' geen professionele zangers te laten meedoen om de technisch moeilijke twaalftoonsmuziek uit te voeren. Met de summiere informatie over de projecten is het lastig voor de commissie om zich een beeld te vormen van de beoogde producties en de mate van zeggingskracht die deze zullen hebben. Bovendien missen cruciale namen van makers, uitvoerenden en partners. Dat geldt voor zowel de muziektheaterproducties als de overige projecten. Zo is het project 'The pain of living in the present world' volgens de commissie een interessante coproductie met het Rotterdams Wijktheater. De thematiek past bij beide instellingen. Echter, de uitwerking is te onhelder over de verwachte activiteiten die binnen dit project worden gerealiseerd en wie daarbij als makers en uitvoerenden betrokken zijn. Hetzelfde geldt voor de muziektheaterproducties, waar bijvoorbeeld nog geen namen van uitvoerenden of het begeleidende ensemble bekend zijn. Het plan voor 'De donkere kamer van Damokles' is in de aanvraag het meest concreet beschreven en spreekt tot de verbeelding van de commissie. Ook hier had de commissie echter de naam van de (beoogd) hoofdrolspeler willen lezen. Ondanks de kritische kanttekeningen houdt de commissie, op basis van de kwaliteit van de producties in het verleden, voldoende vertrouwen in kwaliteit van de plannen.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van OT als voldoende. De commissie beschouwt de bedrijfsmatige organisatie als degelijk en ervaren. De financiële positie van OT is bovendien gezond.
De nieuwe subsidiesystematiek van het Fonds vraagt van OT een nieuwe visie op de financiering van de activiteiten, aangezien de mogelijke bijdrage aanzienlijk lager wordt. Uit de begroting blijkt dat de groep die teruggang onder andere wil opvangen door verlaging van de beheerslasten, zowel personeel als materieel. Ook de activiteitenlasten vallen fors lager uit, deels doordat er minder producties per jaar worden gerealiseerd. De commissie waardeert de wijze waarop OT over de hele linie zoekt naar mogelijkheden om de kosten te verlagen. Echter, doordat de beheerslasten voor een aanzienlijk deel bestaan uit de (voor langere tijd vastgestelde) huur voor de huisvesting, neemt het aandeel van de beheerslasten per saldo toe.
Behalve op kostenbesparing zet OT in op verhoging van de eigen inkomsten ten opzichte van de gemiddelde inkomsten van de afgelopen jaren. Over de afgelopen jaren heeft OT de drempelnorm voor de eigen inkomsten niet gehaald. Voor de komende jaren laat de begroting met name voor de overige eigen inkomsten een aanzienlijke groei zien. De commissie plaatst hier kritische kanttekeningen bij. Deze inkomsten waren de afgelopen jaren laag, met uitzondering van hoge coproductiebijdragen in 2011. Voor OT zijn veel beschreven bronnen van inkomsten relatief nieuw. De begrote inkomsten zijn dan ook gebaseerd op aannames, die echter niet stevig onderbouwd worden. Zo is volgens de aanvraag voor fondsenwerving en sponsoring een communicatiebureau in de arm genomen, maar het is niet duidelijk voor welk bureau gekozen is. Ook moet de horecaomzet groeien doordat het gebouw vaker open zal zijn en de omzet bij verhuringen zal toenemen. Hoe vervolgens tot het begrote bedrag is gekomen, blijft onduidelijk. De commissie is op basis van de aanvraag en de toelichtingen niet overtuigd dat de groei op al deze posten realistisch is. Hierdoor ontstaat er een risico in de dekking van de begroting. De commissie merkt daarbij op dat de toelichting op hoe OT omgaat met tegenvallende resultaten zeer algemeen is.
De verwachte publieksinkomsten liggen in lijn van de resultaten in 2010 en 2011. Het aantal voorstellingen neemt vergeleken met die jaren af, wat betekent dat de gemiddelde opbrengst zal stijgen. De beschreven verschuiving naar voorstellingen in (vooral) middelgrote zalen moet volgens de begroting eveneens leiden tot een aanzienlijke groei in het aantal bezoekers. Op dat punt vindt de commissie de begroting niet helder. De forse groei van het publieksbereik levert namelijk geen evenredige verhoging op van de publieksinkomsten. Op zich waardeert de commissie het als de publieksinkomsten behoudend worden begroot, maar in dit geval ziet zij geen verband tussen de resultaten van 2009-2011 enerzijds en de begroting voor 2013-2014 anderzijds.
Met betrekking tot het verwachte aantal bezoekers is OT volgens de commissie te optimistisch. OT heeft de afgelopen jaren weinig bezoekers getrokken in vergelijking met andere middelgrote gezelschappen. De groep voorziet een verdubbeling van het publieksbereik, voornamelijk door zich meer te richten op de midden- en grote zalen. Uit de ingediende historische cijfers blijkt dat OT ook in de afgelopen jaren al het merendeel van de voorstellingen in middenzalen en grote zalen speelde. De commissie is van het argument dat het spelen in grotere zalen tot een forse toename van het publiek zal leiden dan ook niet op voorhand overtuigd. Het totaal aantal voorstellingen neemt niet toe, dus de bezetting per voorstelling moet sterk omhoog om het beoogde aantal bezoekers te bereiken. Daarvoor heeft de groep een stevig marketingplan nodig. Het plan geeft daarvoor volgens de commissie weliswaar enkele goede startpunten, zoals het eigen pand en kennis uit publieksonderzoek, maar de uitwerking blijft vooralsnog erg algemeen en vooral een opsomming van verschillende mogelijkheden. Volgens de aanvraag werkt de organisatie aan een nieuw gedegen marketingplan. Gezien de grote ambities van OT met betrekking tot publieksbereik is het volgens de commissie een gemis dat dit plan er nog niet is. Dat geeft weinig vertrouwen dat de verwachte publiekscijfers de komende jaren haalbaar zijn. Wel vertrouwt de commissie erop dat de samenwerking met het Rotterdams Wijktheater de herkenbaarheid van OT in Rotterdam zal vergroten. Het Rotterdams Wijktheater heeft immers goede banden met het publiek in de directe omgeving.

Bijdrage aan de pluriformiteit
neutraal
De commissie theater schaart het aanbod dat OT in deze aanvraag heeft opgenomen onder teksttheater. De commissie constateert dat er naast OT veel instellingen zowel binnen de basisinfrastructuur als ongesubsidieerde producenten zijn die teksttheater brengen, waarbij ook de combinatie met muziek die OT beschrijft, veel wordt gemaakt. Binnen dat brede, bestaande aanbod vindt de commissie de beschreven projecten van OT niet voldoende onderscheidend.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
De commissie beoordeelt de bijdrage van OT aan de spreiding als neutraal. Door de vestigingsplaats Rotterdam, waar het podiumkunstenaanbod zeer groot is, levert OT geen bijdrage aan de spreiding. Uit de aanvraag blijkt bovendien dat OT de meeste voorstellingen in Rotterdam speelt. Daarbuiten wordt nog veel gespeeld in de regio West. Hiermee draagt OT echter weinig bij aan de spreiding van voorstellingen naar plekken waar weinig aanbod is.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
OT vraagt bij de gemeente Rotterdam voor de periode 2013-2016 een structureel subsidie van 850.000 euro. Als de gemeente het gevraagde subsidie toekent, levert dat een stevige lokale bijdrage op.

Toeslag
niet van toepassing
OT heeft geen toeslag aangevraagd.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van OT te honoreren voor zover het budget dat toelaat.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 1.080.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag Totaal
Circuit klein
Circuit midden 160 € 6.000 € 960.000
Circuit groot 20 € 6.000 € 120.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 1.080.000
Toeslag niet aangevraagd
Totaal subsidie voor 2 jaar 0 *

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000