NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

OPERA SPANGA

Spanga Het Verona van Weststellingwerf

inleiding

Opera Spanga wil van opera een springlevende kunstvorm maken. Onder aanvoering van artistiek leider en regisseur Corina van Eijk en zakelijk leider Greetje Sluijs wordt, met onorthodoxe en risicovolle keuzes, bestaand repertoire geactualiseerd en worden nieuwe opera's gecreëerd. Opera Spanga werkt op locatie, laat opera's 'decomponeren', geeft compositie- en schrijfopdrachten en maakt operafilms. De beladen thematiek van de opera's krijgt bij Opera Spanga een menselijke maat, soms cartoonesk, soms obsessief seksueel en soms tragikomisch. Door middel van het decomponeren wil men de componist niet overtreffen, maar een eigen licht op de zaak werpen en regie en muziek beter op elkaar kunnen afstemmen.
In het kleinschalige circuit maakt Opera Spanga in 2013 'Othello' van Verdi, gedecomponeerd door Floris van Bergeijk, met vier zangers en vier musici. De voorstelling wordt twintig keer gespeeld op De Parade in Den Haag en Amsterdam.
In het middencircuit wordt in 2013 'Rutger en Jamila' gespeeld, een bewerking door Irma Achten van 'Romeo en Julia' van Shakespeare, met composities van verschillende klassieke operacomponisten en van Metallica, Dire Straits en Floris van Bergeijk. De muzikale bewerking is van Thijs Oud, de dirigent van het Frysk Jeugd Harmonie Orkest, met wie voor deze productie wordt samengewerkt. Deze cross-over van opera en film voor jongeren en festivalbezoekers wordt gespeeld op locatie in Spanga en op festivals in Groningen en Duitsland. In 2014 staat de productie 'De Stinkende Vrouwen van Lemnos' voor ogen. Arthur Japin schrijft het libretto en Monique Krá¼s de compositie. Met acht zangers, een koor en een twintigkoppig orkest wordt de voorstelling vijftien keer gespeeld in Spanga.
In de kerstperiode van 2014 wordt in het grootschalige circuit 'Madam Scrooge' gemaakt, een familie-muziektheaterproductie op basis van Dickens in samenwerking met Schouwburg Haarlem en Nine Circle Theatre New York. Mel Marvin tekent voor de compositie. De voorstelling wordt 25 keer in Haarlem uitgevoerd.
Opera Spanga wil de komende twee jaren 80 voorstellingen realiseren, 20 in het kleinschalige circuit, 35 in het middencircuit en 25 in het grootschalige circuit. Bij het Fonds Podiumkunsten vraagt het gezelschap per jaar 229.500 euro aan, inclusief de toeslag.

Opera Spanga ontvangt voor de periode 2009-2012 een structurele subsidie van het Fonds Podiumkunsten van 163.370 euro per jaar. Daarnaast leveren de gemeente Weststellingwerf en de provincie Friesland een bijdrage. Adviseurs van het Fonds hebben negen voorstellingen van vier verschillende producties bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Opera Spanga als goed. Het gezelschap slaagt er volgens de commissie goed in elk jaar een spraakmakende voorstelling in het Friese weiland te realiseren. De actualiteit en de humor in deze voorstellingen worden door de commissie geprezen. De commissie is dan ook positief over de meeste producties van Opera Spanga in de afgelopen jaren. 'Elektra' en 'Carmen' en ook de kleinschalige productie 'Is this Tosca?' vielen op door de zorgvuldigheid in de regie en de vormgeving. Verder bewees Opera Spanga met de productie 'Carmen' goed met jongeren en amateurs te kunnen werken. Over het decomponeren, zoals toegepast bij de productie 'Falstaff rivisto', is de commissie minder positief. Zij vindt dat er eerder sprake was van een arrangement dan een 'decompositie' met een eigen dramatische visie, een compositorische inhoud en een effectieve spanningsboog.
Voor de toekomstige projecten heeft de commissie dan ook reserves ten aanzien van 'Othello', waarbij het decomponeren door componist Floris van Bergeijk zal worden voortgezet. De plannen voor 'De Stinkende Vrouwen van Lemnos' en 'Madam Scrooge' vindt zij nieuwsgierig makend en tot de verbeelding spreken. De productie 'Rutger en Jamila' kent een oorspronkelijk concept en een aantrekkelijke plot. De commissie vindt dit initiatief met het Frysk Jeugd Harmonie Orkest veelbelovend, temeer daar Opera Spanga hier het werken met jongeren zal voortzetten.
De commissie heeft vertrouwen in regisseur Corina van Eijk, die altijd een spannende balans tussen subtiel en vulgair zoekt, en het thema voor de komende jaren - 'De vruchtbaarheid van een giftig idee' - spreekt tot de verbeelding. Tegelijk vindt de commissie dat binnen de groep de artistieke potentie nog kan worden gemaximaliseerd. De knowhow en artistieke bagage worden weinig doorgegeven. Daarbij signaleert de commissie dat de aanvraag niets meldt over de uitvoerenden; omdat ook zij bepalend zijn voor het werk is dat in de ogen van de commissie een gemis.

Ondernemerschap
voldoende
Het ondernemerschap van Opera Spanga is in de ogen van de commissie voldoende.
Opera Spanga wil vanaf 2013 het aantal voorstellingen van jaarlijks 12 naar 40 uitbreiden en zich meer landelijk manifesteren. Opera Spanga wil dit onder andere realiseren door bij de voorstellingen in Friesland de tribune te verkleinen en vaker te spelen met minder publiek per voorstelling. De commissie vindt dit een inefficiënt en geforceerd plan om het grotere aantal voorstellingen te realiseren. Daarnaast vindt de commissie dat het gezelschap weliswaar kan vertrouwen op een trouw contingent aan bezoekers in Spanga, maar om publiek in de rest van Nederland te bereiken zal de organisatie zelf een grotere inspanning moeten leveren. Echter, de visie op het publieksbereik is te mager en een marketingplan ontbreekt in de aanvraag. In de begroting is zelfs geen post voor marketingkosten opgenomen. Opera Spanga leunt voor de pr bijna uitsluitend op de samenwerkingspartners en op free publicity. Een naam als die van Arthur Japin zal echter zeker helpen om publiek te genereren en de samenwerking met Stadsschouwburg Haarlem en De Parade zal een geheel nieuw publiek met het werk van Opera Spanga in contact brengen.
De eigen inkomsten die Opera Spanga genereert zijn aanzienlijk. In 2010 heeft Opera Spanga bovendien de productie 'Carmen' compleet in opdracht kunnen maken. Daarmee heeft het gezelschap geld vrij kunnen maken voor de productie van de operafilm 'Donna Giovanna'. De commissie stelt vast dat Opera Spanga in dit opzicht ondernemend opereert.
Op grond van de jaarrekeningen en de begroting stelt de commissie vast dat de organisatie financieel gezond is. De commissie merkt verder op dat de kostenstructuur afwijkend is van die van andere gezelschappen. Dat laat zich verklaren door de werkwijze waarbij Opera Spanga de zzp'ers heeft ondergebracht bij de materiële lasten. De commissie vindt deze werkwijze niet voor de hand liggend en niet bijdragen aan een inzichtelijke verantwoording.

Bijdrage aan de pluriformiteit
neutraal
Opera Spanga richt zich binnen het muziektheater op opera. In de basisinfrastructuur is het genre opera vertegenwoordigd door De Nederlands Opera, de Nationale Reisopera en Opera Zuid en daarnaast zijn in Nederland enkele meer commerciële operaproducenten actief. Opera Spanga wil zich onderscheiden van de reguliere operahuizen en merkt in de aanvraag op dat deze instellingen een traditie voortzetten. De commissie vindt echter dat ook in menig operahuis de vertaalslag naar de huidige tijd wordt gemaakt. Daarbij vindt Opera Spanga het brengen van opera op ongebruikelijke locaties onderscheidend. De commissie stelt vast dat de manier waarop Opera Spanga haar voorstellingen al jaren op locatie presenteert niet meer uniek is. Ook andere instellingen als Holland Opera, Hollands Diep en De Utrechtse Spelen presenteren hun werk buiten de theaters. De commissie vindt de bijdrage aan de pluriformiteit van Opera Spanga niet bijzonder.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Terwijl de bijdrage aan de spreiding in de rest van Nederland, buiten de vier grote steden, gering is, neemt Opera Spanga in Spanga en omgeving een belangwekkende plaats in. De bijdrage aan de geografische spreiding van het muziektheateraanbod beoordeelt de commissie daarmee als ruim voldoende.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Opera Spanga vraagt 10.000 euro subsidie van de gemeente Weststellingwerf en 45.000 euro van de provincie Friesland. Mochten deze twee bedragen worden toegekend, dan is er sprake van beperkte bijdrage.

Toeslag
niet toekennen
De commissie adviseert de toeslag aan Opera Spanga niet toe te kennen. In de aanvraag wordt het vermoeden uitgesproken dat het 'decomponeren', het hervormen van de muziek, verregaande en interessante gevolgen zal hebben voor de toekomst van het medium. De commissie heeft, zoals eerder opgemerkt bij het oordeel over de artistieke kwaliteit, reserves bij het 'decomponeren'. Het betreft in de ogen van de commissie eerder een vorm van uitgebreid arrangeren en de werkwijze wordt alleen door componist Floris van Bergeijk toegepast, die op deze manier na 'Falstaff' ook 'Othello' te lijf gaat. Er wordt geen melding gemaakt van mogelijke navolging door andere componisten. Opera Spanga vraagt de toeslag ook aan omdat het gezelschap nieuwe opera's ontwikkelt. De commissie verwacht echter niet dat deze stukken ook door andere gezelschappen op het repertoire zullen worden genomen. Dat orkestleden tevens acteurs in de voorstelling zijn, levert volgens de commissie geen innovatie van het aanbod op.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Opera Spanga te honoreren voor zover het budget dat toelaat. De commissie adviseert geen toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 459.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag
Totaal
Circuit klein 20 € 3.000 € 60.000
Circuit midden 35 € 6.000 € 210.000
Circuit groot 25 € 4.500 € 112.500
Basissubsidie voor 2 jaar € 382.500
Toeslag niet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar 0*

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000