NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

VOCAALLAB

Nederlands Vocaal Laboratorium

inleiding

VocaalLAB, gevestigd in Zaandam, wordt artistiek geleid door initiator en drijvende kracht Romain Bischoff en zakelijk door Katrien Sitters. VocaalLAB maakt producties op het snijvlak van muziek en theater en zoekt met onverwachte combinaties van kunstvormen de grenzen van het muziektheater op. In tien jaar tijd is een poule van allround performers uit de hele wereld opgebouwd, zangers die verder gaan dan hun stem: "beyond the voice". Iedere uitvoering is een creatie en wordt ongeacht de stijlperiode uitgevoerd met de geest van vandaag, aldus de aanvraag. Artistieke samenwerking tussen diverse disciplines vereist dat de artiest (bijvoorbeeld de zanger, breakdancer of dj) vanuit de kracht van het eigen idioom openstaat voor het grotere geheel. VocaalLAB heeft een specifieke productiemethode en werkwijze voor de repetities ontwikkeld. Naast de muziektheaterproducties heeft de groep ook communityprojecten met jongeren gemaakt. De toeschouwer staat voor VocaalLAB altijd centraal en het gezelschap streeft naar een breed podium voor de producties. De lijst met (internationale) samenwerkingspartners van podia, festivals, componisten, zangers, regisseurs en collega-gezelschappen is lang.
VocaalLAB beschrijft voor de komende twee jaar in het kleinschalige circuit drie producties: In 'She's Me', met beeldend kunstenaar Ludo Winkelman, zes vrouwelijke componisten, zes dichteressen en zes zangeressen, worden zes portretten als gechoreografeerde voorstellingen ontwikkeld voor musea, voornamelijk in Zaandam. In 'Tourbillons' creëert videokunstenaar Kurt D'Haeseleer een tableau vivant van verstrengelde zangers en danser Miguel Angel Caspar met composities van Georges Aperghis, Joey Roukens en Florian Magnus Maier. In 'Deep ThrOat', in de tunnel van de Noord/Zuidlijn, verkent componist Huba de Graaff de akoestiek, ontwerpt Jeroen Smith het licht en regisseert Caroline Petrick vier zangeressen en twee trompettisten.
Voor het middencircuit staan vijf producties voor ogen: een bewerkte reprise van 'Lijfmotetten', een coproductie met Hollands Diep in de regie van Cilia Hogerzeil en met composities van Bach en van cellist Jörg Brinkmann. 'Paradis d'Enfer', een coproductie met PMP en Project Wildeman met composities van Jan Kuijken, wordt gemaakt voor de poppodia. Voor 'Het Gilgamesj Epos', een familievoorstelling voor negen jaar en ouder, bewerkt Suzanne van Loohuizen de tekst, schrijft Oene van Geel de muziek en tekent Cilia Hogerzeil voor de regie. Deze coproductie met Hollands Diep met vier zangers en Zapp 4 wordt gespeeld in het Energiehuis in Dordrecht. 'DJ MozART', een coproductie met ISH in een regie van Marco Gerris en Romain Bischoff, is het vervolg op 'MonteverdISH'. In 'You Never Know' biedt VocaalLAB ruimte aan jonge componisten en regisseurs en aan de actualiteit.
In het grootschalige circuit volgen tweede versies van 'De Blinden' en 'MonteverdISH'. Daarnaast werkt VocaalLAB mee aan 'MacBeth', een coproductie met LOD, Toneelhuis Antwerpen en het Spectra Ensemble, in de regie van Guy Cassiers en met een compositie van Dominique Pauwels. Voor 'Matthá¤us Passion' bewerkt Martin Fondse de muziek van Bach. Deze coproductie met PMP wordt op diverse podia en festivals uitgevoerd door onder andere het Starvinsky Orkestar en Claron McFadden. 'Naked Lunch', met Club Guy & Roni en Slagwerk Den Haag, zal in samenwerking met Platforma Theater Moskou een tournee maken door Nederland en naar festivals in Rusland; de compositie is van Yannis Kyriakides en de tekst, op basis van de roman van William S. Burroughs, is van Ko van den Bosch. In 'Requiem', met Kaleidoskop Berlin en Ircam Parijs, wordt het publiek betrokken in het ritueel van de dodenmis; de compositie en het libretto zijn van Raphaël Cendo en de regie en choreografie van Gisèle Vienne. De voorstellingen spelen onder andere in Amsterdam, Den Bosch, Straatsburg, Parijs en Berlijn.
VocaalLAB wil in 2013 en 2014 in totaal 228 voorstellingen spelen en vraagt aan voor 188 activiteiten: 17 in het kleinschalige circuit, 84 in het middencircuit en 87 in het grootschalige circuit. VocaalLAB vraagt 570.600 euro aan, inclusief de toeslag.

VocaalLAB maakt in de periode 2009-2012 als postacademische instelling deel uit van de basisinfrastructuur. Het gezelschap ontving een subsidie van 277.657 euro per jaar. Het gezelschap wordt in deze periode gevolgd door de Raad voor Cultuur.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van VocaalLAB als goed. Het gezelschap heeft zich in de afgelopen jaren in haar ogen succesvol ontwikkeld van een postacademische instelling voor de talentontwikkeling van jonge zangers in het eigentijdse repertoire tot een producerende instelling.
De commissie vindt het werk van VocaalLAB in de huidige subsidieperiode van hoog artistiek niveau. De producties hebben originele uitgangspunten, getuigen van vakmanschap en bereiken het publiek met een grote zeggingskracht. Binnen het grote aantal producties is naar de mening van de commissie de kwaliteit van 'Diamanten', 'De gehangenen' en 'Machinations' zeer hoog. Zij vindt verder dat VocaalLAB samen met ISH in 'MonteverdISH' een belangwekkende ontwikkeling binnen de podiumkunsten heeft ingezet. De vrijmoedige en risicovolle benadering van het muzikale materiaal leidde tot een voorbeeldige integratie van klassieke zangers, musici, rappers en breakdancers en heeft een zeer divers publiek geïnspireerd.
De aanvraag van VocaalLAB is in de ogen van de commissie inspirerend en het artistiek leiderschap van Romain Bischoff getuigt van visie en daadkracht. Het gezelschap heeft een sterke vinger aan de pols van de nieuwe muziek en biedt kansen aan goede componisten, en de zangers van VocaalLAB zijn sterk en durven veel. Het aantal projecten is zeer groot en het repertoire beslaat alle stijlperiodes, van renaissance tot hiphop. Hoewel de commissie vindt dat uit deze veelheid aan plannen een eenduidige signatuur soms nog wat beperkt naar voren komt, vindt zij het werk van VocaalLAB wel herkenbaar. VocaalLAB ontwikkelt de vorm van de voorstelling vooral vanuit het muzikale en het visuele en vaak ook vanuit de dans. Met die werkwijze ontstaan overtuigende producties die een eigen plek binnen het muziektheater innemen. De commissie heeft vertrouwen in de zorgvuldige keuzes voor artistieke partners die het gezelschap maakt. Ook het brede internationale netwerk, met het regelmatig terugkerende LOD en bijvoorbeeld Kaleidoskop Berlin, speelt een duidelijke rol bij de artistieke ontwikkeling van de producties. De uitwerking van de plannen is soms nog summier en de commissie plaatst een enkele kanttekening. Zo vindt zij de beschrijving van het nieuwe project met ISH, 'DJ MozART', erg dun, en de keuze om het werk van Aperghis te combineren met composities van Joey Roukens en Florian Magnus is volgens de commissie niet voor de hand liggend en een motivatie voor die keuze ontbreekt in de aanvraag. Over de muzikaal complexe concepten is verder goed nagedacht en componisten Huba de Graaff en Martin Fondse worden betrokken bij goed bij hen passende projecten. De commissie vindt de projecten in musea spannend en oorspronkelijk en de plannen voor 'Naked Lunch' en 'Requiem' acht zij veelbelovend.

Ondernemerschap
goed
De commissie beoordeelt ook het ondernemerschap van VocaalLAB als goed.
De samenwerkingen met bijvoorbeeld de musea, ISH, PMP, Club Guy & Roni, LOD en Toneelhuis Antwerpen leveren VocaalLAB veel nieuw publiek op. De commissie vindt de internationale partners solide en vertrouwenwekkend, mede omdat een aantal in meerdere producties terugkeert. De netwerken van die internationale partners dragen eraan bij dat VocaalLAB vanaf 2013 het grote aantal van 24 voorstellingen in het buitenland kan spelen.
Daarnaast zijn in de aanvraag pr- en marketingacties per circuit beschreven. De sociale media spelen daarbij een grote rol en de commissie heeft vertrouwen in het zeer ervaren marketingbureau Skipintro, maar een overall visie of strategie qua marketing ontbreekt nog in de aanvraag. Dat het gezelschap vanaf 2013 35.000 bezoekers per jaar wil bereiken, vindt de commissie dan ook zeer ambitieus en moeilijk haalbaar.
De commissie vindt dat VocaalLAB in het gedegen en realistische zakelijk plan een verantwoorde opbouw van de verschillende inkomsten presenteert. Naast de overheidssubsidies, de zeer aanzienlijke publieksinkomsten en de bijdragen van particuliere fondsen zal bij een aantal kleine producties worden ingezet op crowdfunding. Het gezelschap biedt ook workshops aan bedrijven aan en genereert inkomsten uit een jaarlijkse opdracht van De Nederlandse Opera voor het organiseren van een "Academy".
VocaalLAB is een kleine, efficiënte organisatie. De commissie vindt het een goed voornemen om jaarlijks minder producties te maken en deze vaker te spelen dan voorheen. De commissie vindt dat VocaalLAB in de aanvraag helder de kracht van het coproduceren formuleert. Daarbij versterken de instellingen elkaar op productioneel en zakelijk vlak, en ook het risico wordt naar rato door de partners gedeeld. Het is in de ogen van de commissie prijzenswaardig dat VocaalLAB, naast de ambities in Nederland en daarbuiten, ook een ondernemende propositie voor de gemeente Zaandam ontwikkelt.

Bijdrage aan de pluriformiteit
zeer goed
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de pluriformiteit als zeer goed. VocaalLAB ontwikkelt een divers en zeer onderscheidend aanbod van nieuw muziektheater dat bovendien in steeds andere circuits in de dans-, muziek- en muziektheaterwereld, of als onderdeel van de popcultuur, street culture of beeldende kunst, gepresenteerd wordt. De activiteiten die VocaalLAB ontwikkelt, zijn uniek binnen het muziektheater in Nederland.

Bijdrage aan de geografische spreiding
zeer goed
VocaalLAB beschikt over een repetitie- en presentatieruimte in de Maartenskerk in Zaandam. Het gezelschap wil de relatie met de gemeente Zaandam versterken door onder andere vier keer per jaar een vocaal souper te organiseren, waardoor ook de banden met het Zaanse bedrijfsleven worden aangehaald. De commissie vindt dat het gezelschap daarmee de positie in de standplaats op een betekenisvolle wijze invult. Bovendien speelt VocaalLAB, buiten de vier grote steden, relatief vaak in alle vijf de regio's van het land. De bijdrage aan de spreiding is dan ook zeer goed.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
VocaalLAB vraagt 20.000 euro aan bij de gemeente Zaandam. Als deze subsidie wordt toegekend, is dit bedrag te laag in relatie tot de totale omzet om tot een positieve waardering te komen.

Toeslag
niet toekennen
De commissie adviseert de toeslag niet toe te kennen. Het repertoire dat VocaalLAB ontwikkelt, is zeer eigen aan de groep en zal naar de mening van de commissie niet snel door andere gezelschappen worden opgepakt. Zij vindt dat het plan zich in het kader van de innovatie vooral beperkt tot de specifieke werkwijze die VocaalLAB hanteert en de focus op research & development en talentontwikkeling. Die talentontwikkeling ziet de commissie vooral in de begeleiding van de jonge zangers. De aanvraag beschrijft niet aan welke jonge componisten, tekstschrijvers of regisseurs VocaalLAB kansen zou wil bieden. De regisseurs die worden genoemd bij het project 'You Never Know' vindt de commissie bijvoorbeeld niet behoren tot de nieuwe generatie.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van VocaalLAB te honoreren en zij adviseert daarbij de toeslag niet toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 1.141.200
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag
Totaal
Circuit klein 17 € 3.000 € 51.000
Circuit midden 84 € 4.500 € 378.000
Circuit groot 87 € 6.000 € 522.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 951.000
Toeslag niet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar € 951.000
       
Gemiddeld per jaar € 475.500

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000