NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

VRIJE VAL

inleiding

Vrije Val werd in 1986 opgericht door Frank Groothof en stelt zich ten doel om elk jaar één of meer nieuwe muziektheaterproducties uit te brengen voor kinderen van verschillende leeftijden. Dat kunnen bewerkingen van klassieke opera’s zijn of verhalen uit de wereldliteratuur in combinatie met muziek uit verschillende muzikale tradities als klassiek, jazz, wereld- en popmuziek. Vrije Val wil kinderen nieuwsgierig naar en enthousiast voor muziek maken. Daarbij gaat Groothof vrijmoedig met het muzikale materiaal om. Hij wil zich, naar eigen zeggen, niet herhalen en heeft voortdurend behoefte aan avontuur en uitdaging. Met een aantal vaste schrijvers en vormgevers en met wisselende musici die ook een kleine rol spelen in de voorstelling maakt Vrije Val muziektheater voor kinderen, met vaart, lichtheid en direct contact met het publiek, aldus de aanvraag. Het gezelschap maakt familievoorstellingen voor een breed publiek vanaf zeven jaar en daarnaast om het jaar een productie voor de leeftijdscategorie tweeënhalf en ouder.
Het gezelschap beschrijft voor de komende twee jaar acht producties. In de kleine zaal 'Thomas en Ilja' en de reprise van 'Jazzbabar'. Beide producties zijn voor de leeftijdsgroep tweeënhalf en ouder en worden uitgevoerd met een tekenaar die live het decor maakt. In de grote en middelgrote zaal brengt Vrije Val 'Jungleboek', op basis van het boek van Kipling, geregisseerd door Aike Dirkzwager met schaduwspel en Zuid-Amerikaanse folksongs. 'Hondeneters', gebaseerd op het boek van Marita de Sterck, is een coproductie met De Kift met muziek van Ferry Heijen en tekst van Harrie Geelen in de regie van Titus Tiel Groenestege. In de grote zaal presenteert Vrije Val 'Matthaá¼s Passion', een jaarlijkse coproductie met Koorschool Haarlem. Met solisten, saxofoonkwartet en accordeon vertelt Frank Groothof het passieverhaal vanuit het perspectief van Judas. Aike Dirkzwager regisseert en Paul Prenen heeft de muzikale leiding. De productie 'Carmen', een herneming van de voorstelling uit 1995, wordt in coproductie met de Flamenco Biënnale uitgebreid met een flamencogitarist, een flamencozanger en flamencodansers.
Verder staan op het programma: 'Vincent van Gogh' in Canada en Rusland, samen met Camerata Amsterdam, en een andere buitenlandse tournee met deze voorstelling in coproductie met Amsterdam Sinfonietta. 'Parcival' is mogelijk een tweede coproductie met Amsterdam Sinfonietta.
Vrije Val wil in 2013 en 2014 in totaal honderdzestig voorstellingen spelen: veertig in het kleinschalige circuit, dertig in het middencircuit en negentig in het grootschalige circuit. Bij het Fonds Podiumkunsten wordt voor deze activiteiten 397.500 euro per jaar aangevraagd.
Vrije Val ontvangt voor de periode 2009-2012 een structurele subsidie van het Fonds Podiumkunsten van 153.566 euro per jaar. Adviseurs van het Fonds hebben acht voorstellingen bezocht van vijf verschillende producties van Vrije Val.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
voldoende
De commissie vindt dat het algemeen inhoudelijk plan van Vrije Val een lovenswaardige missie bevat: kinderen nieuwsgierig naar en enthousiast voor muziek maken. Zij vindt ook dat Vrije Val erin slaagt deze missie uit te voeren. Met Frank Groothof beschikt het gezelschap over een charismatisch verteller met een zeer ruime ervaring. Hij weet het publiek met zijn verhalen altijd te boeien. De kwaliteit van de producties uit de afgelopen jaren is echter niet van een constant niveau. Zo wordt enerzijds de integratie van het live tekenen van het decor in de voorstellingen 'Jazzbabar' en 'De jongen, het meisje en de heks van het woeste woud' door de commissie geroemd. Anderzijds vindt de commissie het soms ontbreken van live muziek in de voorstelling een essentieel gemis. Een artistiek inhoudelijke toelichting op deze werkwijze ontbreekt. De commissie constateert verder dat interactie met de musici, wanneer deze wel live spelen, niet altijd voldoende wordt gezocht, waardoor theater en muziek niet tot muziektheater integreren.
De commissie plaatst verder een aantal kanttekeningen bij de werkwijze en de plannen van Vrije Val. Ondanks het vakmanschap van Groothof mist zij bij de in de aanvraag gepresenteerde producties vernieuwende en oorspronkelijke keuzes in de regie en de vormgeving. Uit de plannen komt volgens de commissie naar voren dat de werkwijze van Vrije Val voor de hand liggend is geworden. De projecten zijn zeer summier beschreven en ontberen een motivatie voor de muzikale keuzes, een regieconcept of een beschrijving van de vormgeving. Niettemin heeft de commissie er vertrouwen in dat het werk van Vrije Val zal getuigen van vakmanschap en een groot publiek zal aanspreken. Zij beoordeelt de artistieke kwaliteit van Vrije Val daarmee als voldoende.

Ondernemerschap
zwak
De commissie vindt het ondernemerschap van Vrije Val zwak.
In de aanvraag signaleert zij een aantal onvolkomenheden en tegenstrijdigheden. Zo formuleert Vrije Val niet helder welke voorstellingen wanneer en hoe vaak in welk circuit zullen worden gespeeld.
De bezoekersaantallen vertonen over de periode 2009-2011 een neergaande lijn en Vrije Val wil vanaf 2013 met minder voorstellingen veel meer bezoekers bereiken. In de aanvraag ontbreekt een reflectie op de teruggang van het aantal bezoekers in het verleden en een visie op het grotere publieksbereik in de toekomst. De commissie vindt daarbij dat Vrije Val te weinig investeert in een doeltreffende marketing. Een visie en strategie ten aanzien van de afzet en publiekswerving ontbreekt en de website van Vrije Val is zeer ouderwets. De pr-acties zijn geijkt en social media worden zelfs niet genoemd in de aanvraag. De uitgave van boeken op basis van de voorstellingen van Vrije Val door uitgeverij Nieuw Amsterdam vindt de commissie echter een mooi initiatief.
Vrije Val noemt in de plannen een aantal samenwerkingspartners, als de Flamenco Biënnale en Amsterdam Sinfonietta, maar beschrijft niet hoe de voor ogen staande coproducties mogelijk bijdragen aan hogere baten of lagere kosten. Bovendien wordt een aantal voorstellingen in het buitenland genoemd, maar de commissie ziet in de begroting geen publieksinkomsten uit het buitenland vermeld.
De subsidieafhankelijkheid is op grond van deze aanvraag zeer hoog en de eigen inkomsten vallen door de beoogde stijgende subsidie relatief sterk terug. De begroting wordt naast de bijdrage van het Fonds bijna uitsluitend door de publieksinkomsten gedekt. De commissie vindt de financiering dan ook te eenzijdig en mist een visie op de diversificatie van de inkomstenbronnen.
Ten overvloede merkt de commissie op dat in de aanvraag niet wordt ingegaan op de praktijk van Vrije Val om tijdens de acquisitie de theaters te benaderen met de optie de voorstelling af te nemen met live muziek of met opgenomen muziek. De financiële voordelen van deze werkwijze en de mogelijk artistieke concessies komen onvoldoende in beeld.

Bijdrage aan de pluriformiteit
neutraal
Binnen het muziektheater is Vrije Val een van de gezelschappen die zich specifiek richt op de jeugd. De commissie signaleert dat er, zowel binnen de basisinfrastuctuur als bij het Fonds en in het commerciële circuit, diverse andere muziektheatergezelschappen voor de jeugd werkzaam zijn, hetgeen Vrije Val minder uniek maakt dan voorheen. De commissie vindt dat Vrije Val geen bijzondere bijdrage levert aan de pluriformiteit van het muziektheater.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Soms gaat een nieuwe voorstelling van Vrije Val in Purmerend in première, maar het gezelschap speelt in de vestigingsplaats verder geen rol van betekenis. Wat betreft de spreiding van de voorstellingen buiten de vier grote steden is echter sprake van een aanzienlijke spreiding in alle vijf regio's. Daarmee is de bijdrage van Vrije Val aan de spreiding van het aanbod in Nederland ruim voldoende.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
Vrije Val vraagt geen bijdrage aan de provincie of de gemeente.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Vrije Val niet te honoreren.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 795.000

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000