NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

WUNDERBAUM

Acteursgroep Wunderbaum

inleiding

Wunderbaum is een in Rotterdam gevestigd acteurscollectief, dat zowel nationaal als internationaal werkzaam is. De groep produceert stukken die verbeelding geven aan de verwarring van het huidige tijdsklimaat en onderzoekt hoe gemeenschappen functioneren. Wunderbaum opereert vanuit een maatschappelijke verankering. Het repertoire laat zich lezen als de kroniek van een wereld die alsmaar losser in de hengsels hangt. Wunderbaum geeft aan als collectief van kunstenaars geen antwoord te hebben op de complexe problemen van deze tijd. Wel kan de groep verbeelding geven aan de verwarrende tijdsgeest en van daaruit een nieuw leefklimaat scheppen. De groep werkt autonoom, maar ook als deel van de nieuwe structuur 'Theater Rotterdam'. Wunderbaum wil producties maken die expliciet over samenlevingsvragen gaan en deze produceren op basis van een uitgebreid netwerk van artistieke en niet-artistieke partners. Wunderbaum wisselt locatieprojecten af met zaalproducties. Wunderbaum bestaat uit Maartje Remmers, Marleen Scholten, Wine Dierickx, Matijs Jansen en Walter Bart. De zakelijk leider is Maartje van Doodewaard.
Wunderbaum kadert de producties die het de komende jaren maakt in binnen een nieuwe vorm: The New Forest. The New Forest is een locatieproject op het dak van het oude station Hofplein. Hier wordt in de loop van vier jaar een moderne nederzetting gebouwd, een internationale microgemeenschap, in samenwerking met ondernemers en bedrijven. Het project kent ook een gefictionaliseerde vertaling in een webdocumentaire. De locatie van The New Forest wordt ingespeeld aan het begin van 2013. Ook de laatste productie van 2013-2016 wordt er gemaakt en getoond. Tussen deze producties maakt Wunderbaum projecten elders, maar de groep blijft terugkeren naar de eigen locatie met andersoortige projecten en eenmalige initiatieven.
Overige producties zijn 'Wunderbaum at Random', een project met kleine producties van verschillende oorsprong; 'Hospital', in coproductie met Los Angeles Poverty Department en REDCAT Los Angeles, over de ontmenselijking van de samenleving, toegepast op de gezondheidszorg; 'The House', een coproductie met de Veenfabriek, waarin tien kamers een eigen thema krijgen; 'De Wet', een coproductie met de Koninklijke Vlaamse Schouwburg Brussel, een productie in en over de hoofdstad van Europa en 'Underground', een coproductie met de Má¼nchner Kammerspiele en NTGent, gebaseerd op de gelijknamige interviewbundel van Haruki Murakami.
Wunderbaum wil in de jaren 2013 en 2014 in totaal 184 voorstellingen realiseren in de drie speelcircuits, voor naar verwachting 32.000 toeschouwers. Hiervoor wordt een subsidiebedrag gevraagd van 810.000 euro. Wunderbaum vraagt ook een toeslag aan van 162.000 euro, vanwege het vernieuwende concept van The New Forest, de ontwikkeling van de bijhorende webdocu en de verantwoordelijkheid die de groep neemt voor experiment, nieuw repertoire en talentontwikkeling.

Het Fonds Podiumkunsten subsidieert Wunderbaum in de periode 2009-2012 meerjarig voor een bedrag van 407.124 euro. Van de gemeente Rotterdam ontvangt Wunderbaum met een jaarlijks subsidiebedrag van 156.000 euro. Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 zestien speelbeurten van acht producties van Wunderbaum bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Wunderbaum als goed. Zij is van mening dat de groep de beloftes voor de afgelopen jaren heeft ingelost en als hecht collectief opereert. Wunderbaum heeft laten zien goed te kunnen schakelen tussen locatieprojecten en producties in de zaal. Op beide plekken kan Wunderbaum goed uit de voeten. Bij alle producties is een herkenbare signatuur terug te zien, met elementen als de geëngageerde thematiek, het collectieve spel en het gebruik van (live) muziek.
De producties zijn het resultaat van gedegen onderzoek, waarin grondig is nagedacht over het thema en de wijze waarop dat aan het publiek wordt gepresenteerd. De groep zet daarvoor niet alleen de acteerprestaties in, maar gebruikt ook de vormgeving en de muziek om de voorstellingen reliëf te geven. Wunderbaum neemt hierin artistieke risico’s en op zich waardeert de commissie dat. Dit resulteerde wel in wisselende kwaliteit van de producties. De commissie plaatst een kritische kanttekening bij de zeggingskracht van een aantal producties van Wunderbaum. De uitwerking en theatrale vertaling van de gekozen thema's of invalshoeken zijn niet altijd even sterk. Zo miste de productie 'Venlo' volgens de commissie spanning, doordat het standpunt van de groep ten opzichte van politieke partijen die hard in de budgetten van de kunsten willen snijden, vrij algemeen gedeeld werd bij het publiek. De commissie vindt dat de groep hier een veilige keuze heeft gemaakt. In 'Songs at the End of the World', dat een soort collectief egodocument was, bleven de afzonderlijke delen te los van elkaar staan, waardoor het effect ontstond van een aaneenschakeling van verhalen of herinneringen. De productie miste hierdoor de kracht om publiek werkelijk te verrassen of te raken.
Voor de komende jaren heeft Wunderbaum een spannend en allesomvattend plan geschreven. Er spreekt een grote nieuwsgierigheid uit, gekoppeld aan een intelligente reflectie. De plannen zijn bovendien erg oorspronkelijk en de eigen, herkenbare, artistieke signatuur van Wunderbaum is duidelijk zichtbaar in de aanvraag: de groep maakt vanuit het kenmerkende engagement een verbinding met de maatschappij via 'The New Forest'. De keuzes die de groep maakt om dit ambitieuze project uit te voeren, vindt de commissie weloverwogen. Zo heeft de groep een aantal sterke, lokale partners om zich heen verzameld en maakt goed contact met de stad. Dit initiatief is in de ogen van de commissie een duidelijk signaal dat de groep in beweging is en zichzelf blijft bevragen, waardoor eventuele verstarring ver te zoeken is. Verder ademt de aanvraag energie en dynamiek.
De projecten die Wunderbaum beschrijft, sluiten aan bij de maatschappelijke rol die de groep wil innemen. De commissie ziet dan ook veel punten waarop toeschouwers zich verbonden zullen voelen met de inhoud van de projecten. Op basis van de energie en nieuwsgierigheid die uit de plannen spreekt, heeft de commissie er vertrouwen in dat de thematische uitwerking van de projecten en de theatrale vertaling zullen leiden tot producties met voldoende zeggingskracht voor het publiek.

Ondernemerschap
goed
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van Wunderbaum als goed. De bedrijfsmatige kant van de organisatie is stabiel, de overheadkosten zijn relatief laag en in financieel opzicht is de groep gezond. Verder werkt Wunderbaum samen met veel (sterke) partners buiten de kunstenwereld, waardoor de groep stevig is ingebed in de vestigingsplaats.
Op het gebied van de werving van eigen inkomsten vindt de commissie de aanvraag van Wunderbaum voor een deel vrij optimistisch. De onderbouwing in de aanvraag van de stijging van de publieksinkomsten vindt de commissie aannemelijk. De grotere producties met meer publieksbereik leiden tot meer inkomsten. Gezien de resultaten van de groep in de afgelopen jaren heeft de commissie voldoende vertrouwen dat deze begrote stijging realistisch is.
De commissie is echter niet volledig overtuigd van de forse stijging van de overige eigen inkomsten, zoals de bijdrage van sponsoren. De groep heeft hier al goede resultaten geboekt in 2011, maar de begroting gaat uit van een resultaat dat nog aanzienlijk hoger ligt. De commissie vindt dat, in het huidige, slechte economische klimaat, vrij optimistisch. De begroting en de toelichting geven bovendien geen duidelijkheid over de haalbaarheid. Een deel van de sponsoring moet in natura worden bijgedragen door bedrijven, een ander deel wordt daadwerkelijk betaald. De aanvraag maakt niet duidelijk of onderdelen al zijn toegezegd of niet.
De commissie is ervan overtuigd dat Wunderbaum in de komende periode opnieuw een groot en gevarieerd publiek zal bereiken. De voorstellingen worden over het algemeen goed bezocht. Wunderbaum zorgt met de projecten regelmatig voor aandacht in de pers, mede door de maatschappelijk relevante onderwerpen die worden aangesneden. Of de beoogde stijging van het publieksbereik in 2013 en 2014 geheel zal worden gerealiseerd, betwijfelt de commissie nog. Voor deze stijging moet in de ogen van de commissie een gedegen marketingplan beschikbaar zijn, dat bovendien ruim van tevoren is opgezet. De groep moet het plan nog ontwikkelen, in samenwerking met een reclamebureau. De commissie heeft vertrouwen in het gekozen bureau en ziet dan ook een goed plan tegemoet, maar voor een grootschalig initiatief als The New Forest is dat in haar ogen vrij laat. De positionering van de groep is in de aanvraag al helder geformuleerd en dat geeft een goed vertrekpunt voor het marketingplan. De formulering van de doelgroepen is in de aanvraag nog ruim: jong publiek in de verschillende steden in de Randstad. Per project worden de doelgroepen echter concreter benoemd.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De commissie schaart het aanbod van Wunderbaum onder het teksttheater. Zij constateert dat er behalve Wunderbaum veel instellingen zijn in Nederland die zich bezighouden met teksttheater, zowel instellingen binnen de basisinfrastructuur als ongesubsidieerde producenten. Echter, in de keuze voor onderwerpen en de aan community arts verwante werkwijze, waarbij met stadsbewoners wordt samengewerkt, onderscheidt het werk van Wunderbaum zich van dit brede, bestaande aanbod. Hierin is de groep echter niet uniek. De commissie beoordeelt de bijdrage van Wunderbaum aan de pluriformiteit van het Nederlands podiumkunstenaanbod als ruim voldoende.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
De commissie beoordeelt de bijdrage van Wunderbaum aan de spreiding in Nederland als neutraal. Door de vestigingsplaats Rotterdam, waar een behoorlijk podiumkunstenaanbod is, levert de groep geen bijzondere bijdrage aan de spreiding. Verder blijkt uit het plan dat het grootste gedeelte van de Nederlandse voorstellingen in Rotterdam, Amsterdam en Utrecht wordt gespeeld. In verhouding draagt Wunderbaum daarmee weinig bij aan het spreiden van voorstellingen naar plekken waar weinig theateraanbod is.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Voor de komende jaren heeft de groep een structureel subsidie van 481.000 euro gevraagd aan de gemeente Rotterdam. Indien deze aanvraag wordt gehonoreerd, betekent dat een stevige bijdrage.

Toeslag
toekennen
Wunderbaum vraagt een toeslag aan vanwege het vernieuwende concept van The New Forest. The New Forest is een format dat volgens de aanvrager mogelijkheden biedt aan diverse artistieke, wetenschappelijke en maatschappelijke connecties. Daarnaast is de toeslag bedoeld voor de ontwikkeling van de webdocumentaire. In de huidige, groeiende, virtuele gemeenschap wil Wunderbaum de verbanden tussen voorstellingen, partners en publiek zichtbaar, interactief en continu toegankelijk maken. Tot slot wil Wunderbaum binnen zijn structuur verantwoordelijkheid nemen voor experiment, nieuw repertoire en talentontwikkeling.
De commissie is van oordeel dat hier sprake is van innovatie van het aanbod. Het initiatief van Wunderbaum beoogt op een nieuwe manier publiek te betrekken bij de podiumkunsten. De commissie ziet hierin een voorbeeldfunctie: de groep doet onderzoek naar deze vorm van theatermaken buiten de vier muren van het theater. Doordat daarbij veel samenwerkingspartners zijn betrokken, ook van buiten de podiumkunsten, heeft de commissie er vertrouwen in dat de opzet van The New Forest een effect zal hebben dat het eigen werk van de aanvrager overstijgt. Op grond van deze overwegingen adviseert de commissie de aanvraag voor een toeslag te honoreren.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van Wunderbaum te honoreren. Zij adviseert eveneens een toeslag toe te kennen.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 972.000
aantal uitvoeringen 2013-2014 Basisbedrag Totaal
Circuit klein 37 € 1.500 € 55.500
Circuit midden 85 € 4.500 € 382.500
Circuit groot 62 € 6.000 € 372.000
Basissubsidie voor 2 jaar € 810.000
Toeslag € 162.000
Totaal subsidie voor 2 jaar € 972.000
       
Gemiddeld per jaar € 486.000

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000