NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

AMERSFOORT JAZZFESTIVAL

Amersfoort Jazz

inleiding

Het Amersfoort Jazz Festival wordt sinds 1979 jaarlijks georganiseerd op diverse binnen- en buitenlocaties in de binnenstad van Amersfoort. Het gratis toegankelijke, driedaagse (per 2012: vierdaagse) evenement trekt gemiddeld 115.000 bezoekers. De organisatie is in handen van de Stichting Amersfoort Jazz met Alexander Beets als eindverantwoordelijke.
Het festival biedt een podium aan ‘de finefleur van de Nederlandse jazz’, met name ten behoeve van de internationale profilering van Nederlandse jazzartiesten. Hoofddoelstelling is het organiseren van een goed, gezond en professioneel jazzfestival met een aansprekende, brede programmering voor publiek van alle leeftijden. In zijn programmering kiest het voor de breedste ontwikkelingen op het gebied van jazz, met speciale aandacht voor nieuwe of vernieuwende jazz en improvisatie van Nederlandse bodem, muziekvormen die een integratie van jazz- en jongerencultuur laten zien (rap, r&b, hiphop, dance, dj’ing) en wereldmuziek. Op de grote pleinen in Amersfoort programmeert het festival publiekstrekkers voor een breed publiek, in zalen en horecagelegenheden staan kleinere acts van artistiek complexer niveau.
Behalve het organiseren van het jazzfestival stelt Amersfoort Jazz zich een bredere missie, namelijk Amersfoort te profileren als ‘European Capital of Jazz’. Vanuit Amersfoort wil de organisatie het jazzklimaat in Nederland verder professionaliseren door het bevorderen van talentontwikkeling, (internationale) uitwisseling en samenwerking. Als opmaat naar het festival organiseert Amersfoort Jazz jaarlijks concerten in De Observant in Amersfoort en op andere plekken in de regio (onder de noemer ‘Jazz aan de Amer’) en ondersteunt het cultuur-educatieve projecten in de regio, zoals workshops, masterclasses en stages.
Amersfoort Jazz vervult een voortrekkersrol in de Federatie van Nederlandse Jazz Festivals (FNJF), waarbij zo’n 35 festivals zijn aangesloten. Een vaste medewerker van Amersfoort Jazz houdt zich bezig met de twee jaarlijkse bijeenkomsten rond zaken als financiering, talentontwikkeling, kennisdeling en professionalisering. In 2011 werd ook de internationale conferentie en showcase ‘Gateway to Global Jazz’ van Stichting JazzNL geïntegreerd in Amersfoort Jazz, wat leidde tot een toename van het aantal optredende internationale artiesten. De conferentie brengt professionals uit de hele wereld (26 landen in 2012) samen voor een vierdaags programma met seminars, showcases, concerten en improvisaties. Amersfoort is bovendien host geworden van de Summit of International Jazz Festivals van de International Jazz Festival Alliance Foundation (IJFAF).
De organisatie stelt dat er de laatste jaren meer ruimte is ontstaan voor concerten waarbij de nadruk ligt op artistieke vernieuwing en verdieping, cross-over en experiment. Deze ontwikkeling begon met een speciaal podium voor Nederlandse Jazz in 2007 en 2008 en leidde in 2009 tot de integratie van het innovatieve, experimentele Festival de Muzen in Amersfoort Jazz. In 2012 fuseert het festival met het Global Village Festival voor wereldmuziek.
In de komende periode wil Amersfoort Jazz deze ingeslagen weg vervolgen en zijn positie als toonaangevend evenement in het Nederlandse festivallandschap verder versterken. De komende edities staan in het teken van verdere internationalisering en van de artistieke verrijking van het programma met wereldmuziek en experimentele muziekvormen als improvisatie, contemporary jazz en fusion. Ook de samenwerking met de Federatie van Nederlandse Jazz Festivals (FNJF) wordt geïntensiveerd. In samenwerking met het Global Village Festival hoopt Amersfoort Jazz in 2014 bovendien op te treden als host voor de Dutch Jazz & World Meeting, een tweejaarlijks professionals-evenement voor de internationale promotie van Nederlandse jazz en wereldmuziek.

Het Amersfoort Jazz Festival ontving in de periode 2009-2012 structurele subsidie van de gemeente Amersfoort. Daarnaast ontving het in 2011-2012 van het Fonds Podiumkunsten een programmeringssubsidie binnen de regeling voor bestaande festivals.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van het Amersfoort Jazz Festival als voldoende. Met zijn lange geschiedenis is het Amersfoort Jazz Festival een van de grotere jazzfestivals in Nederland. De commissie constateert dat er een redelijk interessant samengesteld programma wordt gepresenteerd, gericht op een breed publiek. Voor bezoekers is er voldoende variatie en avontuur te vinden in de programmering, met een mix van grotere, populaire acts en kleiner werk. De geprogrammeerde acts zijn doorgaans van goede kwaliteit.
De commissie concludeert echter dat het in de programmering ontbreekt aan een heldere artistieke lijn. Het Amersfoort Jazz Festival formuleert wel een zeer duidelijke visie op de manier waarop het wil bijdragen aan de profilering van de jazz en van Amersfoort als ‘European Capital of Jazz’, maar zet hiertegenover geen artistieke visie op basis waarvan het festivalprogramma tot stand komt. De commissie merkt op dat de programmering in het verleden doorgaans in de veilige hoek bleef. Daardoor meent ze dat het festival een groot deel van de ontwikkelingen binnen de jazz, daar waar jazz schuurt en zichzelf vernieuwt, laat liggen. De behoefte om jazz te bieden voor een zo breed mogelijk publiek (‘voor ieder wat wils’) gaat ten koste van een scherp artistiek profiel.
In de komende periode wil het festival weliswaar gaan vernieuwen door meer experimentele jazz aan het programma toe te voegen, maar de plannen daarvoor zijn onvoldoende concreet uitgewerkt. Over de doorgevoerde fusie met Festival De Muzen, dat de meer innovatieve jazz in het programma moet inbrengen, is de commissie gematigd positief. De artistieke kwaliteit van dit laatste festival vindt ze onvoldoende om nu vertrouwen te hebben dat dit zal bijdragen aan de kwaliteit van het Amersfoort Jazz Festival. Wel is de commissie positief over de fusie met het Global Village Festival, dat zich richt op wereldmuziek. Zij constateert echter tevens dat de drie festivals in de aanvraag niet als een geïntegreerd geheel worden gepresenteerd; De Muzen en Global Village blijven afzonderlijke onderdelen in het programma van het Amersfoort Jazz Festival. Integrale samenhang ontbreekt. Concluderend waardeert de commissie dat het festival inzet op een verdieping van de programmering, maar ziet zij in de eraan ten grondslag liggende visie onvoldoende waarborg voor voldoende artistieke kwaliteit.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
zwak
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten in Nederland als zwak. Het Amersfoort Jazz Festival wil bijdragen aan de (vakmatige) ontwikkeling van de jazz- en wereldmuziek met enkele initiatieven die in de periode 2009-2012 in het festival zijn geïntegreerd: het conferentie- en showcaseprogramma Gateway to Global Jazz van Stichting JazzNL, Festival de Muzen dat artistiek onderbelichte genres toont als jazzrock, impro, electronical vintage, soundscapes en poetry, en talentontwikkelingsprogramma’s als JazzFactor, Amersfoort Jazz Talent en Scholen in de Kunst. Daarnaast wijst Amersfoort Jazz op zijn voortrekkersrol in de Federatie van Nederlandse Jazz Festivals (FNJF), dat kennisdeling, samenwerking en professionaliteit in de jazzsector wil bevorderen.
De commissie heeft echter geen vertrouwen in de mate van samenwerking tussen de diverse onderdelen van het festival. De invulling van genoemde talentontwikkelingsprogramma’s licht Amersfoort Jazz in zijn aanvraag niet toe. De overige genoemde activiteiten zijn op zichzelf staande initiatieven, die het festival weliswaar heeft binnengehaald, maar waar het niet zelf verantwoordelijk voor is.
Het programma van het festival zelf is met name gericht op het vermaken van een groot publiek en het bieden van speelbeurten aan musici en bands. Daarmee levert het geen bijzondere bijdrage aan de ontwikkeling van de jazz. Het festival levert geen state of the art-programmering op waar (inter)nationale programmeurs en vakmensen op afkomen om nieuwe ontwikkelingen te horen of op een andere wijze inspiratie op te doen.
Tot slot heeft de commissie twijfels over de missie van Amersfoort Jazz om de stad te profileren als ‘European Capital of Jazz’. Zij is van mening dat er hiervoor een beter uitgewerkt plan vereist is en dat het festival daarvoor zelf een beter uitgewerkte visie nodig heeft op de artistiek-inhoudelijke ontwikkelingen binnen de jazz.

Ondernemerschap
ruim voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van het Amersfoort Jazz Festival als ruim voldoende. De financiële gezondheid is goed. Het festival heeft in de loop der jaren een groot en trouw publiek aan zich gebonden. Het kent weliswaar weinig tot geen publieksinkomsten, maar het festival heeft wel een grote en vaste sponsor aangetrokken. Op het gebied van overige eigen inkomsten schiet Amersfoort Jazz in de ogen van de commissie enigszins tekort; een festival met zoveel draagvlak zou meer geld uit de markt kunnen halen, bijvoorbeeld door het aanboren van particuliere fondsen of door een gedifferentieerd prijsbeleid toe te passen door voor bepaalde onderdelen wel entree te heffen. De argumentatie waarom het festival nagenoeg alle concerten gratis aanbiedt ontbreekt in de aanvraag. De commissie meent dat het festival op die manier geen gebruik maakt van de potentie die het heeft gecreëerd door zoveel liefhebbers en samenwerkingspartners aan zich te binden.
De commissie is positief over de optredens die de organisatie door het seizoen heen organiseert in De Observant en over het programma Jazz aan de Amer, waarbij in de week vá³á³r het festival publiek alvast warm wordt gemaakt voor wat er gaat komen. In het verleden had de organisatie een eigen regionale radiozender, Amersfoort Jazz FM. Sinds 2012 is de landelijke zender Arrow Jazz FM officieel mediapartner. De commissie mist daarnaast echter een gedegen visie op marketing, die ze noodzakelijk acht wil het festival zijn ambitie waarmaken om Amersfoort op de kaart te zetten als ‘European Capital of Jazz’. Opmerkelijk is ook dat Festival De Muzen en het Global Village Festival elk hun eigen promotiecampagnes voeren, wat onderstreept dat de drie festivals geen integraal geheel vormen.
De commissie constateert verder dat de bedrijfsmatige kant van de organisatie in de aanvraag summier is uitgewerkt. Dat het festival schrijft dat het de Code Cultural Governance naleeft maar ‘nog geen officiële code heeft aangevraagd bij de bevoegde instantie’ geeft de commissie weinig vertrouwen op dat vlak.
Tot slot is het de commissie niet duidelijk waarom de totale lasten in 2013-2014 met ongeveer een derde deel toenemen ten opzichte van 2011. Het festival voert extra kosten op voor marketing, beheerslasten, educatie en uitkoopsommen. Het geeft echter geen toelichting op deze kostenstijgingen en de commissie kan deze evenmin afleiden uit de gepresenteerde plannen.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
Jazzmuziek is niet vertegenwoordigd in de basisinfrastructuur en het aanbod is te zien in een beperkt, gespecialiseerd circuit. De activiteiten van het Amersfoort Jazz Festival vindt de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap, maar is niet uniek. De commissie merkt op dat de programmering van het Amersfoort Jazz Festival overeenkomsten vertoont met die van veel andere jazzfestivals in Nederland. Door de grootschaligheid is het Amersfoort Jazz Festival daarbij wel in de gelegenheid om wat grotere acts te programmeren.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Het festival vindt plaats in Amersfoort; daardoor is de bijdrage aan de spreiding beter dan gemiddeld. Tegelijkertijd is er niet zoals in bepaalde regio’s sprake van in het geheel ontbreken van een aanbod op het gebied van jazz- en wereldmuziek. In Amersfoort vinden ook andere festivals plaats en de stad kent een redelijke culturele infrastructuur op het gebied van de podiumkunsten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
Het Amersfoort Jazz Festival vraagt geen subsidie aan bij de gemeente Amersfoort of bij de provincie Utrecht. Daarmee ontbreekt een lokale bijdrage.

conclusie

Concluderend is de commissie op de criteria artistieke kwaliteit, ondernemerschap, pluriformiteit en spreiding gematigd positief over de aanvraag. Zij oordeelt negatief over de bijdrage die Amersfoort Jazz levert aan de ontwikkeling van de podiumkunsten. Het festival is met name een publieksfestival dat bewezen kwaliteitsmusici en -bands presenteert aan een groot publiek maar geeft daarmee nauwelijks tot geen stimulans aan de ontwikkeling van de jazz op zich. Het bovenstaande leidt ertoe dat de commissie adviseert om de aanvraag van het Amersfoort Jazz Festival niet te honoreren.


Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 250,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *