NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

AMSTERDAM ROOTS FESTIVAL

Amsterdam Roots

inleiding

Het Amsterdam Roots Festival is een muziekfestival dat jaarlijks plaatsvindt in Amsterdam. Het wil wereldwijde muzikale ontwikkelingen laten zien, vooral uit hedendaagse (multiculturele) wereldsteden. De hoofdmoot van het festival wordt gevormd door Roots Open Air, een gratis toegankelijk openluchtfestival met zo'n zestig acts in het Oosterpark. De drie dagen voorafgaand aan Roots Open Air vinden zo'n zestien optredens plaats in grote Amsterdamse zalen (de Melkweg, Paradiso, het Muziekgebouw aan ’t IJ, het Bimhuis en het Tropentheater); deze zijn sinds enkele jaren financieel losgekoppeld van het centrale evenement Roots Open Air en worden tot stand gebracht in coproductie met de deelnemende zalen, die zelf de volledige financiële verantwoordelijkheid op zich nemen. Het voorliggende plan betreft derhalve het Roots Open Air festival. Directeur is Frans Goossens.
Waar op Roots Indoor de meer gevestigde namen uit de hele wereld staan, presenteert Roots Open Air volgens eigen zeggen groepen en muzikanten die voor de grote podia een risico behelzen omdat ze minder naamsbekendheid genieten. Vaak gaat het bij deze gratis toegankelijke optredens om Nederlandse primeurs van buitenlandse groepen. Door deze musici op een laagdrempelige manier aan het grote publiek te presenteren, hoopt het festival hun bekendheid en doorbraak naar grotere podia te bevorderen.
Bij de oprichting in 1983 was het Amsterdam Roots Festival gericht op muziek uit Afrika. Binnen een paar jaar groeide het uit tot een evenement voor wereldmuziek. Inmiddels heeft Roots Open Air zijn aandachtspunt verschoven naar muziek die zich aan het ontwikkelen is in de grote wereldsteden, waar de samensmelting van verschillende culturen leidt tot kruisbestuivingen en nieuwe muzikale mengvormen.
De komende tijd zal minder focus komen te liggen op genres die verwant zijn aan popmuziek. De programmering wordt uitgebreid met andere stijlen die ontsproten zijn aan de jazz en de klassieke muziek. Daartoe is Amsterdam Roots in gesprek met het Nederlands Blazers Ensemble, dat mogelijk een aandeel zal verzorgen in Roots Open Air. Ook overlegt het over een nauwere samenwerking met het Muziekgebouw aan 't IJ en het Bimhuis.
Het festival maakt deel uit van een netwerk van artistieke directies van zestig cultuurfestivals over de hele wereld, het European Forum of Worldwide Music Festivals, waarbij uit Nederland ook Music Meeting, het International Gipsy Festival en Festival Mundial zijn aangesloten.

De aanvraag van het Amsterdam Roots Festival in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten voor de periode 2009-2012 is niet gehonoreerd. Wel ontving Amsterdam Roots van het Fonds een projectsubsidie voor editie 2009; een aanvraag voor de programmeringsregeling van het Fonds voor de periode 2011 en 2012 werd afgewezen.
Het festival wordt structureel ondersteund door de gemeente Amsterdam.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
zwak
De commissie vindt het plan van Amsterdam Roots teleurstellen en noemt het weinig informatief. Net als vier jaar geleden vindt ze het gepresenteerde programmaprofiel flets. In zijn voorliggende aanvraag reflecteert Amsterdam Roots niet op de doorgemaakte artistieke ontwikkelingen in de afgelopen periode. Gezien het feit dat aanvragen van het festival herhaaldelijk door het Fonds zijn afgewezen, had de commissie een sterkere positiebepaling wel voor de hand liggend gevonden.
De kwaliteit van de afzonderlijke groepen en muzikanten vindt de commissie wisselend; naast enkele zeker kwalitatief sterke groepen treft de commissie ook veel mindere acts aan. De samenstelling van het programma vindt de commissie van weinig oorspronkelijkheid getuigen. Tussen de acts onderling is weinig meer samenhang te bespeuren dan dat ze alle tot de wereldmuziek of de grootstedelijke muziek behoren. Dat resulteert in een breed, maar weinig gearticuleerd programma.
De organisatie zegt bij Open Air te kiezen voor onbekende artiesten en daardoor een wat risicovoller programmering, met als doel dergelijke artiesten een kans op een doorbraak te bieden. Dat risico vindt de commissie bij een gratis festival beperkt; daarnaast stelt ze vast dat een deel van de groepen op Open Air al eerder en vaker in Nederland te zien is geweest. In andere gevallen ziet de commissie vanwege de matige kwaliteit niet de potentie om zo’n doorbraak te maken na een optreden op Amsterdam Roots.
Voor de komende periode omvat het plan weinig uitgewerkte onderdelen en ontbeert het concrete voorstellen. De commissie leest in het plan niet hoe de cross-overs uit de smeltkroes van steden worden ingevuld, om welke opwindende muziekstijlen en mengvormen het dan gaat of aan welke namen en groepen het festival denkt in de komende periode. Het festival wil in komende periode zijn focus wat verleggen naar andere stijlen en noemt in dat kader een mogelijke samenwerking met het Nederlands Blazers Ensemble, het Bimhuis en Muziekgebouw aan ’t IJ. De commissie mist ook hier nadere toelichting of uitwerking. Bovenstaande leidt ertoe dat de commissie de artistieke kwaliteit van Amsterdam Roots Open Air zwak noemt.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
zwak
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten als zwak. Amsterdam Roots Open Air biedt geen state of the art op het brede gebied van wereldmuziek; het festival biedt voor programmeurs of andere vakgenoten weinig nieuws of verrassingen, en een verdiepend programma voor professionals of een relevante randprogrammering ontbreekt. Aan de doorstroming naar andere festivals of podia levert het festival volgens de commissie geen bijdrage van belang. Enerzijds omdat een aantal groepen al volop op andere plekken heeft gespeeld, anderzijds omdat de kwaliteit nog onvoldoende is voor een professionele carrière.
De aanvrager schrijft dat hij de in opkomst zijnde muziek uit de wereldsteden aandacht wil geven en belangwekkende ontwikkelingen wil laten zien op het gebied van cross-overs en nieuwe mengvormen. Anders dan wellicht het bieden van een podium – maar in het plan ontbreekt een uitwerking van mogelijke programmering – levert het festival volgens de commissie zelf geen bijdrage aan de artistiek-inhoudelijke ontwikkeling hiervan.
De commissie waardeert op zich de plannen van de organisatie voor talentontwikkeling van jongeren, zoals in het programma Roots on the Road, dat musicerende jongeren workshops en een talententraject aanbiedt en dat wordt afgesloten op Roots Open Air. Maar ook deze plannen zijn niet nader uitgewerkt in de aanvraag, waardoor de commissie niet kan beoordelen of dit talententraject meer biedt dan reeds bestaande Amsterdamse coachingstrajecten op dit vlak, en evenmin kan beoordelen wat de professionele output hierbij is. Daarbij lijkt het meer te gaan om het ontwikkelen van talentvolle individuele jongeren dan dat verwacht mag worden dat dit zal leiden tot een bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten.

Ondernemerschap
zwak
Over het ondernemerschap van de organisatie oordeelt de commissie negatief. Volgens de instelling vergt het organiseren van een gratis toegankelijk festival een speciaal ondernemerschap. Waar de commissie constateert dat het aandeel eigen inkomsten in de komende periode met 35% afneemt, de subsidieafhankelijkheid navenant toeneemt en de totale lasten met 40% stijgen terwijl het aantal activiteiten gelijk blijft, zet de commissie wel een groot vraagteken bij de aard van dit speciale ondernemerschap. De commissie mist reflectie op deze stevige trendbreuk. De commissie is van mening dat de keuze op welke wijze inkomsten geworven worden, hetzij uit entree, hetzij uit andere bronnen, uiteraard volledig voor rekening van de organisatie is. Ze constateert echter dat de organisatie er niet in slaagt om de afwezige publieksinkomsten te compenseren met andere inkomsten. In de aanvraag is wel aandacht voor de spreiding van verschillende inkomstenbronnen en wordt ingegaan op de sponsormogelijkheden en inkomsten uit verpachting van stands en afspraken met de horeca. Ook wil de organisatie in de komende tijd met een sponsorzoeker nieuwe sponsorconcepten testen en onderzoeken. De commissie ziet de mogelijke resultaten hiervan echter onvoldoende vertaald in de begroting en constateert dat het festival ruim 64.000 bezoekers trekt, maar relatief weinig horeca-opbrengsten weet te genereren.
De marketingvisie vindt de commissie ten slotte mager uitgewerkt. Aanvrager spreekt over een groot divers publiek van verschillende culturele origine; het publiek wordt verder niet nader geanalyseerd of gespecificeerd. De aanvrager gaat ervan uit dat het vanwege zijn gratis toegankelijkheid een nieuw en jong publiek aantrekt. Die aanname wordt verder niet onderbouwd. Dit alles maakt dat de commissie het ondernemerschap van Amsterdam Roots als zwak bestempelt.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van Amsterdam Roots vindt de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap door zijn focus op wereldmuziek en grootstedelijke cultuuruitingen, maar is niet uniek. Nederland is meer festivals rijk op dit vlak en een aanzienlijk deel van het aanbod wordt ook elders in Nederland op festivals en podia gepresenteerd.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Het festival vindt plaats in Amsterdam; daarmee levert het geen bijdrage aan de spreiding.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Amsterdam Roots ontving in afgelopen periode een structurele bijdrage van de gemeente Amsterdam van rond de 110.000 euro. Voor de periode 2013-2016 vraagt het 190.000 euro als bijdrage van de gemeente. Als de gemeente het gevraagde bedrag toekent, levert dat een stevige lokale bijdrage op.

conclusie

De commissie concludeert dat zij de artistieke kwaliteit, de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten en het ondernemerschap van Amsterdam Roots als zwak beoordeelt. Wel vindt ze dat het festival een bijdrage levert aan de pluriformiteit van het podiumkunstenlandschap. Dat leidt ertoe dat de commissie adviseert om de aanvraag van Amsterdam Roots niet te honoreren.


Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 250,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *