NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

CHARLES HENNEN CONCOURS

inleiding

Het Charles Hennen Concours is een internationaal concours voor strijk- en piano-ensembles, dat sinds 1986 jaarlijks wordt gehouden in Heerlen, Limburg. De organisatie is in handen van de muziekschool van Heerlen en de artistieke leiding berust bij het dagelijks bestuur van de Stichting Charles Hennen Concours en de concoursdirectie. Het concours wil het internationale belang van jonge musici en het nationale en regionale belang van een bloeiend kamermuziekleven met elkaar verbinden, aldus de aanvraag. De ambitie is om jonge nationale en internationale talenten een platform te bieden in Nederland, dat een springplank vormt naar de professionele topconcoursen in het buitenland. Naar eigen zeggen is het Charles Hennen Concours het enige internationale concours voor jonge professionele strijk- en piano-ensembles in Nederland.
Richtte het concours zich in het verleden nog grotendeels op amateurs, in de huidige formule is het concours bedoeld voor jonge aankomende professionele musici. Het concours duurt vier dagen en per editie bestaat het deelnemersveld uit ongeveer twintig ensembles uit Nederland en heel Europa. De maximale leeftijd van de deelnemers is 29 jaar. Voor de edities van 2013 en 2014 wordt gestreefd naar 25 activiteiten, bestaande uit de voorrondes (vijf dagdelen) en de finale, en een randprogrammering van een kleine twintig concerten. Daarnaast worden randactiviteiten georganiseerd, zoals lezingen en workshops, en zijn er elke editie artists in residence. Vanaf 2013 betreft het concours nog uitsluitend de categorieën pianotrio en strijkkwartet, die elk jaar rouleren. Het spelen van een hedendaags kamermuziekwerk behoort tot de verplichte onderdelen. De jury bestaat uit vakkundige en internationale musici met als voorzitter Vera Beths.
De bezoekersaantallen laten een beperkte groei zien, met een uitschieter in 2010, toen het concours zijn 25-jarig bestaan vierde.

Het Charles Hennen Concours werd in de afgelopen periode meerjarig ondersteund door de gemeente Heerlen en de provincie Limburg. De aanvraag voor ondersteuning in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten voor de periode 2009-2012 werd niet in behandeling genomen, maar overgedragen aan het Fonds Cultuurparticipatie.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
voldoende
De commissie vindt de kwaliteit van het Charles Hennen Concours voldoende. Vier jaar geleden is de aanvraag van het concours niet in behandeling genomen door het Fonds Podiumkunsten, omdat het zich meer op het semiprofessionele vlak bewoog en met amateurensembles werkte. Na ruim 25 jaar heeft het concours de ambitie om een professionaliseringsslag te maken en zich daarbij uitsluitend op professionele musici te richten.
De commissie is van mening dat de kwaliteit van de deelnemers voldoende is, maar niet bijzonder. Er is sprake van degelijkheid bij de uitvoeringen en de repertoirekeuze: het concours heeft een vrij traditionele uitstraling met een behoudende programmering. Het concours heeft tot dusverre weinig grote namen voortgebracht; daarvoor werkt het nog te kort met professionele ensembles.
Het concours wil onder meer gaan samenwerken met het Orlando Festival, samenwerkingsverbanden aangaan met andere festivals en zich meer op hedendaagse muziek richten. Ook gaat het concours zich uitsluitend richten op pianotrio's en strijkkwartetten, hetgeen de commissie een goede keuze vindt. Met deze aanpak wil de organisatie het concours vernieuwen en meer allure geven. De commissie staat in de basis positief tegenover deze voorgenomen veranderingen, maar vindt de plannen hiervoor vooralsnog mager onderbouwd in de aanvraag. Niet duidelijk wordt bijvoorbeeld wat de artistiek-inhoudelijke meerwaarde zal zijn van de samenwerking met het Orlando Festival, dat zich voornamelijk op amateurmusici richt. De commissie is overigens positief over het voornemen om voor de jury internationale topmusici uit de kamermuziekwereld aan te trekken; ook deze stap kan een bijdrage leveren aan het niveau van het concours.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
voldoende
Bij concoursen wordt voor dit criterium gekeken naar de bijdrage die het concours levert aan de carrière van de deelnemers. Daarvan constateert de commissie dat die bijdrage nog beperkt is. Het Charles Hennen Concours is een schakel in een circuit, maar de ambitie om als springplank te fungeren voor musici ziet de commissie in het plan niet aannemelijk gemaakt. De commissie constateert daarbij dat het Charles Hennen Concours nog weinig aantrekkingskracht heeft in het veld, hetgeen ook blijkt uit de relatief beperkte deelname van Nederlandse ensembles aan het concours. Deelnemers komen vaak uit buitenland en stromen weinig door naar het Nederlandse circuit. De Nederlandse tournee voor winnaars bevat daarvoor ook weinig relevante podia, waardoor laureaten zichzelf niet in de kijker spelen. De tournee langs de andere drie Europese kwartetconcoursen waarbij het Charles Hennen Concours is aangesloten, vindt de commissie wat dat aangaat meer mogelijkheden bieden. De analyse van de stand van zaken op de Nederlandse conservatoria, die er volgens de aanvrager debet aan is dat er weinig Nederlandse ensembles meedoen, wordt niet gedeeld door de commissie. Naar haar mening wordt er wel degelijk op een aantal conservatoria aandacht besteed aan ensemblespel.
Ten slotte merkt de commissie op dat het concours de aansluiting bij de uitvoeringspraktijk in Nederland dreigt te missen. Met meer aandacht voor hedendaagse muziek, bijvoorbeeld door meer nieuw Nederlands werk te programmeren, zou het concours een belangrijkere rol in het veld kunnen gaan spelen. De commissie constateert wel dat het concours hier voorzichtige stappen in zet, onder meer door de verplichting voor elk ensemble om zich in de tweede ronde in te schrijven met werk gecomponeerd na 1975, van minimaal twee verschillende componisten.
Bovenstaande tegen elkaar afwegend beoordeelt de commissie de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten als voldoende.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie staat positief ten aanzien van de beoogde professionaliseringsslag van het Charles Hennen Concours en de ambitie om uit te groeien tot een belangwekkend internationaal kamermuziekconcours. Zij constateert echter dat er in de organisatie beperkte kennis van het ondernemerschap aanwezig is. Het concours is altijd ingebed geweest in de muziekschool van Heerlen en de organisatie bestaat primair uit medewerkers met een muziekachtergrond en niet uit professionals met een marketing- of economische achtergrond.
Hoewel de organisatie stelt dat marketing in het DNA van de organisatie zit, wordt dat niet gestaafd door een stevige visie op marketing of door duidelijke resultaten op dat vlak. Het concours heeft vooral uitstraling in de regio, maar vervult geen belangwekkende landelijke rol en de naamsbekendheid in andere delen van het land is gering. Ook op het terrein van het publiekswerving vindt de commissie de organisatie niet heel ondernemend. Er worden in de plannen geen concrete marketinginstrumenten genoemd en ook het doelgroepenbeleid is zeer algemeen verwoord. Voor de periode 2013-2014 zet het concours in op een aanzienlijke groei van de publieksinkomsten met 10.000 euro; ook hiervan constateert de commissie dat de mogelijke haalbaarheid van dit streven in het plan mager onderbouwd is.
De samenwerking met het Orlando Festival biedt volgens de commissie mogelijkheden om de zichtbaarheid te vergroten en om zowel amateur- als professionele kamermuziek gebundeld te presenteren. Wel had de instelling de consequenties van deze samenwerking op financieel gebied op of het terrein van de marketing beter moeten toelichten.
Alles in overweging nemende kwalificeert de commissie het ondernemerschap van het Charles Hennen Concours als voldoende.

Bijdrage aan de pluriformiteit
neutraal
De commissie is van mening dat er geen sprake is van een bijzondere bijdrage aan de pluriformiteit van het muziekaanbod. Hoewel het Charles Hennen Concours een van de weinige concoursen is in Nederland waarin strijkkwartetten en pianotrio’s en het repertoire hiervoor centraal staan, is het concours zeker niet het enige podium waar dit soort aanbod wordt getoond. Kamermuziek wordt volop gepresenteerd door diverse theaters en festivals in Nederland.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Het Charles Hennen Concours vindt plaats in Limburg; daardoor is de bijdrage aan de spreiding beter dan gemiddeld. Tegelijkertijd merkt de commissie op dat er zeker niet, zoals in bepaalde plaatsen, sprake is van in het geheel ontbreken van aanbod. In Heerlen en het nabijgelegen Maastricht vinden meer festivals plaats en die steden kennen een redelijke tot goede infrastructuur op het gebied van de podiumkunsten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
In de afgelopen jaren ontving het Charles Hennen Concours structurele subsidie van de gemeente Heerlen en de provincie Limburg. Voor de komende periode vraagt de organisatie 28.000 euro aan bij de gemeente en 30.000 euro bij de provincie. Als deze subsidies worden toegekend, levert dat een beperkte lokale en regionale bijdrage op.

conclusie

De commissie constateert dat de aanvraag van het Charles Hennen Concours op de meeste criteria weliswaar voldoende scoort, maar dat er daarbij steeds ook sprake is van een flink aantal kritische kanttekeningen. Verder levert het concours geen bijdrage aan de pluriformiteit. In de eindafweging tussen deze en andere ingediende aanvragen adviseert de commissie om die reden aanvragen die beter aansluiten bij de criteria prioriteit te geven. Zij adviseert daarom de aanvraag niet te honoreren.


Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 100,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *