NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

MUSICA SACRA

inleiding

Musica Sacra is een jaarlijks festival op verschillende historische locaties in Maastricht, met sacraliteit als centraal uitgangspunt voor de programmering. Het festival, dat in 1983 startte als Europees Festival voor Religieuze Muziek, beleeft dit jaar zijn dertigste editie. Muziek is de belangrijkste discipline, maar in het uitgebreide programma komen ook andere disciplines aan bod. Vanaf 2013 wil het festival structureel uitbreiden met een vierde dag, een prelude op donderdag, waarbij in de eerste plaats het gekozen festivalthema verduidelijkt wordt. Directeur van het festival is sinds 2011 Hugo Haeghens; voor de programmering is Stijn Boeve verantwoordelijk. In de periode 2013-2016 streeft Musica Sacra Maastricht naar een kernprogrammering van 50 activiteiten, aangevuld met een randprogrammering van zo’n 35 activiteiten. Het aantal bezoeken ligt rond de 10.000, waarvan de helft betaald.
Musica Sacra Maastricht beoogt met een compact thematisch (podium)kunstenfestival een wezenlijke bijdrage te leveren aan het geestelijke leven van de mens. De inhoudelijke aanpak, met een stringent gehanteerd sacraal-thematisch uitgangspunt en een kwalitatief hoogwaardig, origineel en pluriform aanbod - met de nadruk op muziek - is hierbij onderscheidend.
Omdat sacraliteit een erg breed begrip is, hanteert Musica Sacra Maastricht een leidend thema om die sacraliteit benaderbaar en hanteerbaar te maken. Aan de hand van het thema worden elk jaar nieuwe delen hiervan onderzocht. Voor de komende edities geeft het festival ook de programmering rond de respectievelijke thema’s ‘inkeer’ (2013) en ‘ontzagwekkend’ (2014); voor 2015 en 2016 is de richting bepaald: respectievelijk ‘de weg’ en ‘roeping’.
De komende periode wil Musica Sacra Maastricht vanuit haar geografische en artistiek leidende positie in de Euregio, tegen het licht van de kandidatuurstelling van Maastricht als Culturele Hoofdstad 2018, inzetten op deze internationale en internationaliserende wisselwerking. Ook zijn producerende rol wil het festival internationaal aanzienlijk ontwikkelen, en het wil aldus een stimulans geven in het creatieproces van kunst en cultuur op internationaal niveau. Naast muziek, van gregoriaans tot hedendaags, westers en buiten-Europees, zoekt het festival ook de confrontatie met andere podiumkunsten, vooral dans en theater. In de periode 2013-2016 wil Musica Sacra Maastricht het aandeel daarvan versterken. Daarnaast zal Musica Sacra Maastricht ook het uitgebreide aanbod film, beeldende kunst, lezingen en andere activiteiten (onder meer culturele wandelingen) continueren, en met specifieke projecten wil het festival de participatie van de amateurkunsten bij het festival stimuleren.

Musica Sacra heeft sinds 2001 subsidie ontvangen in het kader van de verschillende Cultuurnota's en ontvangt sinds 2009 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten. Musica Sacra ontvangt structurele subsidie van de gemeente Maastricht en provincie Limburg.
Musica Sacra heeft in afgelopen periode aanvullend subsidie van het fonds vanuit de afdelingen compositie en internationalisering ontvangen.
Adviseurs van het fonds hebben in de periode 2009 – 2012 de verschillende festivaledities bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie is positief over de kwaliteit van Musica Sacra, die zij goed noemt. Uit het plan dat de organisatie heeft ingediend, spreekt passie en gedrevenheid; de commissie waardeert de visie van het festival en de manier waarop het met de programmering een bijdrage wil leveren aan het geestelijke leven. De programmering is sterk inhoudelijk ingestoken en leidt tot een consequent doorgedreven sacraal-thematische programmering. De uitwerking van de gekozen thema’s heeft in de afgelopen periode geleid tot bijzondere programmering. Wel vindt de commissie dat het festival soms iets minder behoudend met de thematiek kan omspringen, bijvoorbeeld door ook de keerzijde van het betreffende thema te laten zien. Los daarvan is de commissie van mening dat de thema’s over het algemeen inspirerend uitgewerkt worden in het programma van de komende periode. Ze vindt dat het festival, op deze wijze geheel in het teken van gewijde muziek, op zichzelf een te waarderen unicum vormt, met een zeer eigen artistieke signatuur. Het eigen karakter en de focus van het festival passen perfect in het decor van de stad Maastricht; de locaties waar het festival plaatsvindt vormen daarbij niet alleen een indrukwekkende omgeving, maar voegen geregeld ook inhoudelijk iets toe aan de uitvoeringen.
De commissie oordeelt dat de uitvoeringskwaliteit van de programmering een hoog niveau heeft, met een keuze voor interessante componisten en goede ensembles. Het festival programmeert in uiteenlopende stijlen, genres en cross-overs, met aandacht voor jong talent. De oorspronkelijkheid in de samenstelling van het programma als geheel, met opmerkelijke contrasten, vindt ze groot. De evidente kwaliteit van de muzikale programmering vindt de commissie daarentegen niet altijd even duidelijk bij de andere podiumkunstendisciplines, waarvan ze de invulling - in ieder geval voor de Nederlandse programmaonderdelen - wat meer voor de hand liggend vindt uitgewerkt. De commissie is ten slotte positief over de aandacht voor niet-westerse muziek en dans. De toevoeging van niet-westerse sacrale theatrale onderdelen, bijvoorbeeld het presenteren van een triptiek van de boeddhistische rituelen in een katholieke kerk, geeft een bijzondere authenticiteit aan het festival.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
ruim voldoende
Het festival levert op muziekgebied een bijdrage door de opdrachten die het verstrekt, met een goed evenwicht tussen gevestigde namen en jong talent. De commissie vindt dat het festival door de wijze van programmeren op een beperkte schaal ontwikkelingen teweegbrengt die voortkomen uit de combinatie met speciale locaties en het zoeken naar nieuwe vormen en crossovers. Daarbij worden samenwerkingsverbanden gezocht met kunstenaars uit andere genres of disciplines. Het festival levert daarnaast een bijdrage door het ontsluiten van oud of ongekend repertoire. De randprogrammering geeft een goede context en verdieping aan het gepresenteerde programma. Dat maakt dat de commissie de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten in Nederland als ruim voldoende beoordeelt.

Ondernemerschap
ruim voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van het festival als ruim voldoende. Het festival heeft een stevige organisatiebasis, doordat het zijn wortels in Theater aan het Vrijthof heeft. Het theater heeft voor het negatieve eigen vermogen dat het festival in 2008 had, een voorziening getroffen en het festival heeft dit in de afgelopen periode met jaarlijks een positief exploitatieresultaat langzaam ingelopen. Een groot deel van de organisatie wordt in samenwerking met de verschillende afdelingen van het theater gerealiseerd, en voorts maakt het festival gebruik van de financiële afdeling van het theater en heeft het dezelfde directeur.
Kritische kanttekeningen zet de commissie bij de begroting. Deze groeit in de komende periode fors, met meer dan 20%. Dat heeft enerzijds met de wens van de organisatie te maken om meer zelf te produceren, maar ook met het feit dat het festival meer aandacht aan marketing en commerciële bedrijfsvoering wil besteden. De commissie ziet die investering aan de inkomstenkant niet terug, waar geen sprake is van bijdragen uit sponsoring of anderszins. De financieringsmix vindt de commissie vrij beperkt. De eigen inkomsten bestaan uit publieksinkomsten, de bijdrage van Theater aan het Vrijthof en private fondsen, naast een klein bedrag uit de vriendenstichting. De commissie constateert dat het zelf produceren of het versterken van de marketing niet leidt tot de stijging van (betalend) publiek of publieksinkomsten. Wel is de bijdrage van de private fondsen in de afgelopen periode toegenomen, maar de forse verwachte stijging wordt in het plan verder weinig onderbouwd.
In het verleden was het festival geheel gratis. De commissie heeft op zich waardering voor de wijze waarop het festival stapsgewijs overgaat op betaalde activiteiten en voorzichtige prijsverhogingen. Na het invoeren van een gedifferentieerde prijsbeleid onderzoekt de organisatie nu de mogelijkheid van passe-partouts om herhaalbezoek te stimuleren. Dat vindt de commissie een positieve ontwikkeling, aangezien de doelgroep primair door een ouder en reeds bestaand publiek wordt gevormd.
Van belang vindt de commissie de structurele samenwerking met de radio als belangrijke schakel bij de ontwikkeling van het publieksbereik. Deze samenwerking zal ook in de periode 2013-2016 verder gecontinueerd worden met omroep MAX en deze garandeert het festival een groot landelijk bereik.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van Musica Sacra vindt de commissie onderscheidend. Het festival onderscheidt zich van andere festivals door de keuze voor sacraliteit als uniek thema dat de programmering bepaalt. Daarmee levert de aanvrager een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap, maar is deze niet uniek, omdat het soort aanbod deels elders op podia en festivals in Nederland gepresenteerd wordt.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Het festival vindt plaats in Maastricht; de commissie vindt dat de bijdrage aan de spreiding daardoor beter is dan gemiddeld. Anderzijds merkt de commissie op dat er zeker niet zoals in bepaalde regio’s sprake is van in het geheel ontbreken van vergelijkbaar aanbod. In Maastricht en Zuid-Limburg vinden ook andere festivals plaats en Maastricht kent een goede culturele infrastructuur op het gebied van de podiumkunsten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Musica Sacra heeft in de afgelopen periode een bijdrage ontvangen van de gemeente Maastricht en de provincie Limburg. Voor de periode 2013-2016 vraagt het festival hier een stevige verhoging aan; het totaal aangevraagde bedrag is 220.000 euro. Als provincie en gemeente tezamen dit subsidiebedrag toekennen, levert dat een stevige lokale en regionale bijdrage op.

Toeslag
Musica Sacra vraagt de toeslag aan voor een aantal projecten: om opdrachten te kunnen geven en te participeren in coproducties en samenwerkingen, voor talentontwikkeling en voor het onderzoek om jongere doelgroepen bij het festival te betrekken. Om met het laatste te beginnen: daarover is de commissie van mening dat het niet gaat om het ontwikkelen van een nieuw of inhoudelijk ander aanbod, maar om marketinggerelateerd onderzoek dat als zodanig niet in aanmerking komt voor de toeslag.
Voor de andere projecten waarmee Musica Sacra voor deze toeslag in aanmerking wil komen merkt de commissie op dat de aanvraag weinig concreet is in de onderbouwing voor de komende periode; het gaat om compositieopdrachten zoals die ook in afgelopen periode zijn gegeven en die in een aantal gevallen zeker tot bijzonder werk hebben geleid. Om welke componisten of wat voor soort opdrachten het concreet gaat, is echter voor de komende periode niet aangegeven. Ook over de samenwerking met het Tenso Netwerk wordt niet meer geschreven dan dat die gezocht wordt. Wat de verwachte ontwikkeling is die met deze samenwerking beoogd wordt, wordt niet in het plan aangegeven. Dit manco geldt ook voor het onderdeel talentontwikkeling, waarover het plan slechts meldt dat het festival een podium wil blijven bieden aan nieuw en jong talent. De commissie vindt bovenstaande een te magere uitwerking om te kunnen beoordelen of het hier mogelijk gaat om het ontwikkelen van nieuw werk dat iets teweeg zal brengen in de podiumkunsten.

conclusie

De commissie concludeert dat zij de artistieke kwaliteit van het festival als goed beoordeelt en de overige criteria als ruim voldoende. Zij adviseert derhalve een bedrag toe te kennen van 125.000 euro, zijnde het basisbedrag voor kleine en middelgrote festivals. De commissie adviseert daarbij om de gevraagde toeslag niet toe te kennen.



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 300,000
Basissubsidie per editie € 125,000
Toeslagniet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar€ 250,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *