NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

ROTTERDAM UNLIMITED

Dunya Festival

inleiding

Rotterdam Unlimited is een nieuw, vijfdaags festival in Rotterdam dat jaarlijks zal plaatsvinden aan het eind van het theaterseizoen. In het festival bundelen het Dunya Festival en het Zomercarnaval Nederland hun krachten. Beide organisaties blijven verantwoordelijk voor hun eigen aandeel in het programma en behouden hun eigen artistieke profiel en merknaam. Rotterdam Unlimited ziet een rol voor zich weggelegd als grootschalig stadsevenement met nationale en internationale aantrekkingskracht: het festival wil enerzijds de artistieke kruisbestuiving tussen verschillende culturen bevorderen en anderzijds bijdragen aan het leef- en vestigingsklimaat van Rotterdam en het cultuurtoerisme in de stad. Rotterdam Unlimited verwacht op basis van de eerdere festivals een miljoen bezoekers. De organisatie is in handen van DUCOS Productions en de Stichting Dunya Festival. Directeur van beide organisaties is Guus Dutrieux.
Rotterdam Unlimited moet een festival worden dat grootstedelijke kunst en cultuur van nu in beeld brengt. Het festival presenteert kunstuitingen uit de smeltkroes van grote wereldsteden. Door artiesten van verschillende culturen, disciplines en lifestyles te laten samenwerken, wil het festival een klimaat tot stand brengen waarin nieuwe kunstvormen kunnen worden gecreëerd. Ook presenteert het festival kunstuitingen die voortkomen uit cultuurtradities als het Caribisch Zomercarnaval. Het festival stelt zich ten doel kunstuitingen van over de hele wereld uit de niche van exotisme en folklore te halen om te laten zien dat ze midden in de globaliserende samenleving staan. Inspiratiebron voor het nieuwe festival vormt de kosmopolitische ziel van de stad Rotterdam.
In de samenwerking tussen Dunya Festival en Zomercarnaval representeert Dunya vooral de actuele, grootstedelijke, cross-culturele kunsten en biedt het Zomercarnaval een platform voor de Zuid-Amerikaanse en Caribische (carnaval)cultuur.
In de maanden voorafgaand aan het festival worden enkele educatietrajecten georganiseerd waarbij aanstormend talent wordt klaargestoomd voor een optreden tijdens het festival. Zo besteedt Talent 4 NuMusic van het Dunya Festival aandacht aan talentvolle jongeren uit de Rotterdamse wijken. Nieuwe programmaonderdelen zijn onder andere City Dressing, waarbij dertig torens in de binnenstad worden aangekleed door beeldend kunstenaars, en Labyrint, een culturele ontdekkingstocht langs street acts en kleinschalige locatievoorstellingen met poëzie, storytelling, muziek, dans, circus en acrobatiek. Ook komt er een open podium voor bekend en onbekend talent, dat als het aan de organisatie ligt uitgroeit tot proeftuin voor experimenteel werk. Onder de noemer New Talent vinden de finales plaats van talententrajecten als Battle of Drums en Talent 4 NuMusic. Onder de noemer ‘In te Spirit of’ werkt Rotterdam Unlimited samen met diverse Rotterdamse culturele instellingen die uitgenodigd worden om een eigen programmering te verzorgen gerelateerd aan het festival en om op termijn nieuwe producties te ontwikkelen met Dunya of Zomercarnaval. Het gaat om Poetry International, de Rotterdamse Schouwburg, Concert- en Congresgebouw De Doelen, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, Grounds, Music Matters, Dance Works, Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam en het Rotterdams Conservatorium.

Het Dunya Festival ontvangt sinds 2009 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten; een aanvraag van het Zomercarnaval voor projectsubsidie van het Fonds werd afgewezen.
Beide festivals worden structureel ondersteund door de gemeente Rotterdam.
Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 de verschillende edities van het Dunya Festival bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
voldoende
Volgens de commissie heeft Rotterdam Unlimited de potentie om uit te groeien tot één groot stadsfeest. Aan de aantrekkelijkheid van een dergelijk, grotendeels gratis evenement voor een groot publiek twijfelt ze niet, maar het plan heeft haar niet overtuigd van de te verwachten artistieke kwaliteit van het nieuwe festival. Ze constateert dat de twee evenementen wel onder één naam en onder de noemer van grootstedelijke cultuur worden geschaard, maar van inhoudelijke integratie is weinig sprake: beide festivals houden hun eigen karakter en naam. Dat leidt volgens de commissie niet tot één festival met een overkoepelende en samenhangende artistieke visie en een duidelijk programmeringsprofiel. Wat de twee gemeen hebben, is de oriëntatie op het Rotterdamse publiek, dat uit bijzonder veel verschillende culturen bestaat.
Over de twee afzonderlijke evenementen oordeelt de commissie wisselend. De artistieke kwaliteit van het Zomercarnaval beoordeelt de commissie als onvoldoende. Volgens haar is er geen sprake van een festival op het gebied van de professionele podiumkunsten. Het bieden van een platform aan cultuuruitingen uit het Caribisch gebied betekent in dit geval in eerste instantie het faciliteren van een grote carnavalsoptocht. Er is daarbij geen sprake van een oorspronkelijk samengesteld festivalprogramma met professionele en vakmatig voldoende podiumacts; op een enkele uitzondering na gaat het om semiprofessionele of amateuroptredens.
Wat betreft Dunya is de commissie positiever. De kwaliteit van de optredende musici is over het algemeen goed. Accenten die het festival in afgelopen periode in zijn programmering heeft aangebracht en die op de verschillende podia in het park tot uiting kwamen, vindt zij duidelijk. Wel mist de commissie in de afgelopen jaren een evenwichtige samenhang, waardoor de bijzondere optredens in de programmering zich soms lastig laten vinden tussen al het overige.
De commissie vindt het voornemen om zich meer te richten op jongeren in de stedelijke smeltkroes en daarmee de nadruk op traditionele muziek los te laten op zich uitdagend, maar mist concreet uitgewerkte programma-ideeën die een indruk van de nagestreefde kwaliteit geven. Ten slotte merkt de commissie op dat het breder inbedden van het festival in de culturele infrastructuur van de stad en de samenwerking met de gevestigde culturele instellingen een interessante ontwikkeling is. Een uitwerking van deze samenwerking ontbreekt echter in het plan, waardoor de waarde van deze programmering voor het overkoepelende profiel van het festival onduidelijk blijft. Bovenstaande tegen elkaar afwegend beoordeelt de commissie de kwaliteit in algemene zin als voldoende.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
zwak
De commissie beoordeelt de te verwachten bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten als zwak. Het uitgangspunt van de organisatie is het vieren van culturen, niet het nastreven van een state of the art podiumkunstenfestival. In die viering slaagt het festival zeker: Dunya zorgt net als het Zomercarnaval voor een goede, uitgelaten festivalstemming onder de (zeer diverse) bezoekers, maar het is niet het festival dat van groot belang is voor de artistiek-inhoudelijke ontwikkeling van de (wereld)muziek. Voor programmeurs of andere vakgenoten biedt het festival weinig nieuws; een verdiepend programma voor professionals of andersoortige randactiviteiten ontbreken.
In het vorige advies was de commissie positief over de ambities van het festival om ruime aandacht te besteden aan Nederlandse wereldmuziek en aan in Nederland wonende talenten; zij meende dat het festival wellicht een belangrijke impuls zou kunnen betekenen voor wereldmuziekartiesten in Nederland. De commissie constateert dat dat onvoldoende het geval is gebleken. De activiteiten die het festival wil ontplooien op het gebied van talentontwikkeling vindt de commissie van belang, maar deze richten zich in haar optiek meer op het ontwikkelen van muzikale vaardigheden bij jonge amateurs. Het gaat om uitgebreide talentontwikkelingstrajecten ter ondersteuning van talenten uit de Rotterdamse wijken, die zich vervolgens op het festival kunnen presenteren. Vooralsnog ziet de commissie in de gepresenteerde plannen geen aanleiding om te verwachten dat er hier ook sprake zal zijn van een bijdrage die verder gaat en zal leiden tot een ontwikkeling van de podiumkunsten.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van Rotterdam Unlimited als voldoende. De organisatie is in handen van DUCOS Productions en de Stichting Dunya Festival, waarbij DUCOS verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering en de realisatie van het evenement. De organisatie heeft in de afgelopen periode blijk gegeven van een zakelijke en ondernemende aanpak en heeft een goed eigeninkomstenpercentage en een vertrouwenwekkende financieringsmix.
Kritisch is de commissie over de uitwerking van de fusie op de begroting en de slechte onderbouwing van een aantal aannames. De mogelijke financiële voordelen van de fusie blijken niet uit het voorliggende plan. Zo leidt de samenvoeging van beide evenementen bijvoorbeeld niet tot een significante daling van de beheerslasten voor het personeel. Voor de komende periode stijgen de totale lasten met ongeveer een derde ten opzicht van de gemiddelde lasten uit de afgelopen periode. Het totale aantal activiteiten neemt daarbij fors toe, van 190 naar 520, met een bijbehorende flinke stijging van de totale begroting. Hoewel daarmee de gemiddelde kosten per activiteit wel afnemen, blijft onderbelicht waarom de organisatie voor zo'n sterke toename van het aantal activiteiten kiest. Negatief is de commissie over de sterke stijging van de marketingkosten; waar het festival geheel gratis toegankelijk blijft, ziet de commissie hier geen noodzaak toe. Het festival heeft een paar sterke mediapartners; de verwachting op basis van eerdere festivals dat het evenement een miljoen bezoekers zal trekken, vindt de commissie pittig, maar niet ondenkbaar.
Dat vindt de commissie wel van de aanname van de organisatie dat ze in de komende periode 50% meer middelen uit de private sector zal halen, vanwege de samenvoeging van de twee evenementen. De commissie vindt het op basis van de financiële gegevens van voorgaande jaren niet realistisch dat een dergelijke sprong structureel wordt behaald en mist hiervoor ook een onderbouwing in het plan.
De commissie vindt het voornemen om zich meer te richten op jongeren in de stedelijke smeltkroes en daarmee de nadruk op traditionele muziek los te laten op zich uitdagend, maar mist concreet uitgewerkte programma-ideeën die een indruk van de nagestreefde kwaliteit geven. Ten slotte merkt de commissie op dat het breder inbedden van het festival in de culturele infrastructuur van de stad en de samenwerking met de gevestigde culturele instellingen een interessante ontwikkeling is. Een uitwerking van deze samenwerking ontbreekt echter in het plan, waardoor de waarde van deze programmering voor het overkoepelende profiel van het festival onduidelijk blijft. Bovenstaande tegen elkaar afwegend beoordeelt de commissie de kwaliteit in algemene zin als voldoende.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van Rotterdam Unlimited vindt de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap door zijn focus op wereldmuziek en grootstedelijke cultuuruitingen, maar is niet uniek. Nederland is meer festivals rijk op dit vlak en een deel van het (niet-Rotterdamse) aanbod wordt ook elders in Nederland op festivals en podia gepresenteerd.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Rotterdam Unlimited vindt plaats in Rotterdam. Daarmee wordt geen bijdrage geleverd aan de spreiding.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Rotterdam Unlimited ontving in de afgelopen periode een bijdrage van 410.000 euro per jaar van de gemeente Rotterdam en vraagt voor de periode 2013-2016 600.000 euro aan. Als de gemeente het gevraagde bedrag toekent, levert dat een stevige lokale bijdrage op.

conclusie

De commissie constateert dat de aanvraag van Rotterdam Unlimited op de criteria van artistieke kwaliteit en ondernemerschap weliswaar voldoende scoort, maar dat er daarbij steeds ook sprake is van een flink aantal kritische kanttekeningen. De bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten beoordeelt ze als zwak. Wel levert het festival een bijdrage aan de pluriformiteit van het podiumkunstenlandschap, maar niet aan de spreiding van het podiumkunstenaanbod in Nederland. In de eindafweging tussen deze en andere ingediende aanvragen adviseert de commissie om die reden aanvragen die beter aansluiten bij de criteria prioriteit te geven. Zij adviseert daarom de aanvraag niet te honoreren.


Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 250,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *