NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

SONIC ACTS

inleiding

Sonic Acts, opgericht in 1994, is een festival op het snijvlak van muziek, beeldende kunst, wetenschap en technologie. Het vindt tweejaarlijks plaats op diverse locaties in Amsterdam. Het wil elektronische muziek en aanverwante kunsten toegankelijk maken voor een breed publiek. Aan de voorstellingen, optredens en performances is een drie- tot vierdaagse internationale conferentie gekoppeld, alsmede een uitvoerig filmprogramma en een expositie. Sonic Acts staat onder leiding van Lucas van der Velden.
Sonic Acts brengt componisten, muzikanten, wetenschappers, beeldend kunstenaars, historici, schrijvers, filmmakers, journalisten en critici bij elkaar. Elke festivaleditie kent een overkoepelend thema, zoals tijd (2012), energie (2014) en materie (2016), waaraan conferentieonderdelen en performances worden opgehangen. In de programmering wordt het accent gelegd op bijzondere en verrassende internationale producties die nog niet eerder in Nederland te zien zijn geweest – vaak wereldpremières – en op eigenzinnig en onconventioneel werk. Er worden hedendaagse en historische ontwikkelingen getoond die bijdragen aan het duiden en begrijpen van de huidige en toekomstige kunst en cultuur, met haar invloed van digitale en technologische ontwikkelingen. Nieuwe ontwikkelingen worden daarbij expliciet in een historisch perspectief geplaatst en oudere generaties componisten en kunstenaars worden naast de jonge garde gepresenteerd. Sonic Acts verleent zelf ook opdrachten aan jonge, talentvolle buitenlandse componisten en kunstenaars, uitmondend in internationale coproducties. Op internationaal vlak organiseert Sonic Acts daarnaast tevens spin-off festivals in het buitenland (het Kontraste festival in Krems, Oostenrijk; per (vermoedelijk) 2015 ook in Kirkenes, Noorwegen). Tot slot verzorgt het festival door het jaar heen gastprogrammering voor diverse Nederlandse en internationale partners en festivals.
In de periode 2013-2014 intensiveert Sonic Acts zijn samenwerking met bestaande partners (Paradiso, De Balie, STEIM) en worden allianties verstevigd of opgestart met het Stedelijk Museum, Muziekgebouw aan ’t IJ, EYE Film Instituut en SMART Project Space. Ook worden de verschillende programmaonderdelen meer in samenhang gebracht en worden nieuwe programmaonderdelen ontwikkeld, zoals het inbedden van het werk van jonge componisten en kunstenaars in een historisch programma. Ook wil Sonic Acts muziek- en filmarchieven in (Oost-)Europa bezoeken op zoek naar ‘vergeten’ werken en onderbelichte kunstenaars. Het festival wil daarnaast belangrijke componisten of kunstenaars centraal stellen in nieuwe ‘artist in focus’-programma’s. Ter gelegenheid van de vijftiende editie en het twintigjarig bestaan in 2014 verplaatst het festival zich een dag naar zenderpark Radio Kootwijk.

Sonic Acts ontvangt sinds 2009 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten. Het festival ontving geen structurele subsidie de gemeente Amsterdam.
Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 de twee edities van deze biënnale bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Sonic Acts als goed. Het festival brengt een breed en voor liefhebbers interessant programma op het grensvlak van muziek, kunst en technologie, dat kwalitatief hoogstaand is en voor oorspronkelijke invalshoeken kiest. In de programmering en in het conferentieprogramma is zichtbaar dat Sonic Acts de vinger aan de pols houdt van de elektronische muziek en kunst. In het festivalprogramma staan projecten met een hoog artistiek gehalte en er treedt een aantal grote namen op uit het genre van de elektronische muziek. De kruisbestuiving tussen kunst en elektronische muziek, in het bijzonder in de audiovisuele installaties, leidt tot bijzondere acts. Ook de manier waarop het festival de traditie met het heden (en de toekomst) verbindt spreekt tot de verbeelding. Het plan heeft de commissie er niet van kunnen overtuigen echter dat een zoektocht naar onbekend werk in Oost-Europese archieven van wezenlijk belang is voor het versterken van de aandacht voor en appreciatie van elektronische muziek en kunst.
De commissie constateert verder dat het festival opereert in een zeer klein segment van het podiumkunstenveld en daar heel minutieus op zoek is naar de essentie van elektronische muziek; bijna op een filosofische manier houdt het zich bezig met de vraag wat klank is. Dat is te zien in zowel het festivalprogramma als op de conferentie. Thema’s worden op hoog theoretisch niveau uitgediept en omgezet naar een radicale, interessante programmering, zonder zeggingskracht voor het publiek te verliezen. Dat waardeert de commissie in het festival. Maar waar de aanvrager schrijft de publiekservaring centraal te stellen, is de commissie naar aanleiding van de afgelopen edities van mening dat de theoretische benadering van het programma hier en daar juist ten koste gaat van een publieksgerichtere benadering. Het festival slaagt er naar het oordeel van de commissie onvoldoende in om uit te stralen dat het hier niet een vorm van podiumkunst betreft die uitsluitend bestemd is voor een relatief kleine kring van kenners en ingewijden. Zo gaat het festival bijvoorbeeld voorbij aan iets populairdere nieuwe ontwikkelingen op het gebied van elektronische kunst, zoals virtual theatre en games, die voor nieuw publiek volgens de commissie juist een uitgelezen instapmogelijkheid zouden bieden.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de bijdrage die Sonic Acts levert aan de ontwikkeling van de podiumkunsten als ruim voldoende. De commissie meent dat de ontwikkeling van de kunst de core business is van Sonic Acts. Hier wordt door onderzoek ontwikkelingen in gang gezet die later mogelijk kunnen worden toegepast door anderen. Ook worden thematische publicaties samengesteld, lezingen georganiseerd, masterclasses gehouden en optredens online toegankelijk gemaakt voor geïnteresseerden wereldwijd. Het festival loopt voorop in het onderzoek naar klank en het zoeken van manieren om daar een kunstzinnige invulling aan te geven. Professionals kunnen er veel knowhow opdoen die ze later kunnen gebruiken in een meer praktijkgericht podiumcircuit, zoals in de dance of de beeldende kunst. Een kanttekening die hieruit voortvloeit, is dat de directe invloed van het festival op de podiumkunstenpraktijk marginaal blijft, omdat het specialistische onderzoek nauwelijks door andere festivals of podia wordt opgepikt. Wel verzorgt Sonic Acts door het jaar heen nu en dan gastprogrammering voor Nederlandse en internationale partners en festivals. Toch bestrijkt het festival een zeer kleine niche van de podiumkunsten in hun totaliteit. Om die reden concludeert de commissie dat Sonic Acts een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de podiumkunsten, maar dat die beperkt blijft tot het eigen genre.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van Sonic Acts als voldoende. Dat is vooral gebaseerd op de publiekstoename die de organisatie in de afgelopen periode heeft weten te bewerkstelligen. Door een goede marketingmix en enkele boeiende mediapartners is ze erin geslaagd meer publiek te trekken, en de commissie heeft er op basis van het plan vertrouwen in dat dit in de komende periode wordt voorgezet.
In haar advies over de meerjarensubsidie 2009-2012 schreef de commissie een verhoging van de eigen inkomsten noodzakelijk te vinden. Dit probleem is in de afgelopen periode niet verholpen. Tegenover een lichte stijging van de publieksinkomsten staat in 2014 ten opzichte van 2010 een afname van overige eigen inkomsten, wat voornamelijk te wijten is aan een afname van de steun van private fondsen. Hiertegenover wil de organisatie andere inkomstenbronnen binnenhalen, zoals crowdfunding, sponsoring en inkomsten uit publicaties en merchandise. Uit voorgaande jaren en uit de begroting voor 2013-2014 blijken hiermee echter geen significante bedragen te worden binnengehaald. De commissie zet een kanttekening bij het realiteitsgehalte van dit plan. Ook constateert ze dat het festival sterk afhankelijk is van bijdragen van partners en fondsen, waarbij in de komende periode het percentage overheidsfinanciering toeneemt.
Tot slot merkt de commissie op dat de organisatie nauwelijks beschikt over eigen vermogen en dat er in de loop der jaren geen financiële buffer is opgebouwd, waardoor in 2010 bijvoorbeeld de vlottende activa net afdoende waren voor het aflossen van de kortlopende schulden.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van Sonic Acts vindt de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap, maar is niet uniek. De commissie meent dat de combinatie van visuele kunst in relatie tot elektronische muziek een belangrijke disciplineoverschrijdende aanvulling vormt op het reguliere aanbod, maar dat elektronische muziek, weliswaar beperkt, op meer podia en festivals gepresenteerd wordt.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Sonic Acts vindt plaats in Amsterdam. Daarmee wordt geen bijdrage geleverd aan de spreiding.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Sonic Acts ontving de afgelopen periode geen structurele subsidies van de gemeente Amsterdam, maar heeft hier nu wel een bedrag van 50.000 euro aangevraagd. Als deze aanvraag wordt gehonoreerd, is er sprake van een beperkte lokale bijdrage.

Toeslag
Sonic Acts vraagt een toeslag aan voor drie activiteiten. Allereerst voor het produceren van nieuwe locatiespecifieke werken. Ten tweede voor de contextualisering van het werk van jonge kunstenaars en componisten door middel van onder andere een essay-opdracht en de presentatie van verwant nieuw en historisch werk. En tot slot voor het verstrekken van opdrachten aan talentvolle interdisciplinaire kunstenaars en musici of componisten.
De commissie is van mening dat Sonic Acts met deze activiteiten een wezenlijke bijdrage kan leveren aan de vernieuwing van het aanbod van elektronische kunst en muziek. Zo kan werk dat wordt gemaakt voor speciale locaties mogelijk leiden tot nieuw repertoire dat ook na het festival een eigen weg vindt of anderszins iets teweegbrengt in de podiumkunsten. De commissie adviseert daarom de toeslag voor innovatie van het aanbod toe te kennen indien Sonic Acts subsidie ontvangt.

conclusie

De commissie concludeert dat zij op de criteria artistieke kwaliteit, bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten en pluriformiteit positief is over de aanvraag. Kritische kanttekeningen zet de commissie vooral bij het ondernemerschap. Het onderdeel innovatie vindt zij overtuigend aansluiten bij de doelstelling van de regeling. Bovenstaande leidt ertoe dat de commissie adviseert de aanvraag van Sonic Acts alleen te honoreren als het budget dat toelaat en in dat geval met een bedrag van 150.000 euro, zijnde het basisbedrag voor kleine en middelgrote festivals, aangevuld met de toeslag.



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 150,000
Basissubsidie per editie € 125,000
Toeslag€ 25,000
Totaal subsidie voor 2 jaar0 *

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *