NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

TWEETAKT

Storm

inleiding

Tweetakt is een internationaal jeugdpodiumkunstenfestival dat zich afspeelt in Utrecht en dat zich richt op publiek en professionals. Tweetakt presenteert zich als belangrijkste jeugdpodiumkunstenfestival van Nederland en Vlaanderen. Het wil maatgevend zijn voor de kwaliteit van en ontwikkelingen in de hedendaagse jeugdpodiumkunst in binnen- en buitenland. Tweetakt wordt georganiseerd door Stichting Storm. De artistieke en zakelijke leiding is in handen van directeur Petra Blok.
Tweetakt ziet het als zijn verantwoordelijkheid om ontwikkelingen binnen de internationale jeugdpodiumkunst zichtbaar te maken en impulsen te geven aan het Nederlandse veld. Het is een interdisciplinair festival dat belangwekkend en vernieuwend aanbod laat zien uit de jeugdpodiumkunst uit Nederland, Vlaanderen en elders. Voor vakspecialisten en media wil het een graadmeter zijn voor de ontwikkelingen in de jeugdpodiumkunst door accenten uit te lichten in de programmering.
Het festival stimuleert samenwerking tussen makers/groepen uit binnen- en buitenland en uit verschillende disciplines. Het organiseert debatten, verstrekt opdrachten en ondersteunt/toont werk van nieuwe, jonge makers. Daartoe werkt het festival samen met productiehuizen, gezelschappen, opleidingen, theaterinstituten, producenten en andere festivals in binnen- en buitenland. Tweetakt wil afzetmogelijkheden voor makers vergroten en hun doorstroming stimuleren, onder meer door buitenlandse programmeurs actief uit te nodigen en jaarlijks een internationaal bezoekersprogramma te organiseren.
Tweetakt onderscheidt zich door de interdisciplinaire benadering van jeugdpodiumkunst (teksttoneel, mime, muziektheater, bewegingstheater, dans, muziek, theatrale games, installaties, performances, cabaret en nieuwe media), gericht op kinderen en jongeren van twee tot zestien jaar. Met de internationale programmering wil het festival zijn voorbeeldfunctie vervullen. Tweetakt ontwikkelt een intensief educatief programma (waaraan meerdere onderwijsvormen bijdragen) om kinderen en jongeren receptief en actief aan podiumkunsten te laten deelnemen.
Tweetakt gelooft in de sandwichformule: de toegankelijkheid en kwaliteit van het laagdrempelige aanbod moet publiek ertoe verleiden ook minder bekende groepen te bezoeken. Het programma bevat zowel laagdrempelige als experimentele, en zowel publieksvriendelijke als ontregelende voorstellingen. In 2011 trok het festival 25.000 bezoekers.
In de komende periode streeft Tweetakt naar een tweeledige schaalvergroting: inhoudelijk wil het festival de internationale programmering uitbreiden evenals het aandeel muziek, cabaret, theatrale games en nieuwe media in de programmering; kwantitatief wil het groeien van een week naar twee weken, waarbij de programmering zich concentreert tijdens de drie weekenden (om meer vrij publiek te trekken). Het festival streeft naar een bezoekersgroei richting 34.000 in 2016.
Er wordt gepoogd een samenwerking met Muziekcentrum Vredenburg gestalte te geven, vergelijkbaar met coproducent Stadsschouwburg Utrecht. Ook wil het festival nog meer samenwerking tussen makers/groepen uit Nederland en buitenland stimuleren. Aan nieuwe en jonge makers wordt extra ruimte geboden ter bevordering van de doorstroming. Het educatieve aanbod wordt verder ontwikkeld. Tot slot gaat extra aandacht uit naar nieuwe ontwikkelingen in de jeugddans om het huidige niveau van de jeugddans in Nederland te verhogen.

Tweetakt diende voor de periode 2009-2012 een aanvraag in bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap als internationaal platform in de basisinfrastructuur. Deze werd afgewezen en de aanvraag werd vervolgens overgedragen aan het Fonds Podiumkunsten, die deze positief beoordeelde. Op grond hiervan ontving Tweetakt in de periode 2009-2012 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds. Daarnaast ontving het festival incidenteel projectsubsidies van het Fonds in het kader van de deelregeling internationalisering. Tweetakt wordt structureel ondersteund door de provincie en de gemeente Utrecht.
Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 de verschillende festivaledities bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
goed
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Tweetakt als goed. De aanvraag weerspiegelt de deskundige en uitgesproken kijk van de organisatie op het jeugdpodiumkunstenveld. Het festival slaagt er volgens de commissie in jaarlijks een aansprekend en kwalitatief sterk programma te presenteren met een groot aandeel premières en een scherp oog voor vernieuwing en experiment. De blik is internationaal gericht, maar met vooral een sterk accent op België. De inbreng van Vlaamse gezelschappen zorgt regelmatig voor hoogtepunten in de buitenlandprogrammering; de inbreng uit andere landen is volgens de commissie beperkt en nog in ontwikkeling.
Het Nederlandse aandeel binnen de programmering vindt de commissie een redelijke afspiegeling van de ontwikkelingen in de landelijke jeugdpodiumkunsten. De commissie merkt op dat Tweetakt artistiek staat voor wat het programmeert, met een onderbouwing van gemaakte keuzen, en dat het kwalitatief een hoge standaard zet.
Ook over de plannen die Tweetakt presenteert voor de aankomende periode is de commissie positief. Ze onderschrijft de mening van de organisatie dat vernieuwing te verwachten kan zijn van de intensivering van het aandeel uit disciplines als muziek, cabaret, nieuwe media en games, maar gaat er daarbij wel van uit dat het festival recht blijft doen aan zijn authenticiteit en dit aandeel programmeert in cross-over met theater en dans. Het plan om de opkomst van de Nederlandse jeugddans te stimuleren met extra impulsen kan binnen de commissie op waardering rekenen; daar ligt nog een interessant terrein te ontginnen. Hetzelfde geldt voor het idee om buitenlands-Nederlandse contacten te initiëren, in de hoop op meer structurele samenwerking. Wel vindt de commissie de plannen op dit vlak nog prematuur; die verdienen een meer concrete uitwerking.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
goed
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten als goed. Het festival presenteert een state of the art op het gebied van de jeugdpodiumkunsten en trekt veel programmeurs uit binnen- en buitenland. Het festival geldt als belangrijke ontmoetingsplek voor vakgenoten wereldwijd. Onder de internationale jeugdtheaterfestivals geldt Tweetakt als toonaangevend; het festival heeft een duidelijk signalerende functie voor nieuwe ontwikkelingen in het jeugd- en jongerentheater. In zijn programmering reflecteert het festival op actuele, inhoudelijke thema’s en op die manier draagt het bij aan het onderzoek naar vernieuwend theater binnen het jeugd- en jongerencircuit. Een aantal van de Belgische en Nederlandse voorstellingen dat op Tweetakt staat, wordt vervolgens ook in het buitenland geprogrammeerd.
Daarnaast levert Tweetakt een bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten door de creatie van kleine producties in samenwerking met de kunstvakopleidingen en met jonge makers, die zodoende een stimulans krijgen zich verder te ontwikkelen. Ook het verdiepingsprogramma voor vakgenoten kent interessante onderdelen, waarbij actuele vragen worden uitgediept op het gebied van inhoud, vormonderzoek en beleidsmatige ontwikkelingen.
Binnen de helder uitgewerkte aanvraag blijft het onderdeel van de artistieke coaching van jonge talenten nog onderbelicht. De commissie hoopt dat deze op hetzelfde niveau gestalte krijgt als de etalagefunctie van het festival. Het voornemen om meer jonge makers te positioneren past goed in het huidige tijdsgewricht, maar behoeft eveneens nog uitwerking, vooral op het gebied van artistieke coaching en doorstroming in het (complexer wordende) afzetveld.
De commissie constateert enig risico in de keuze voor kunstvakstudenten om het educatieprogramma voor scholieren uit het basis- en voortgezet onderwijs gestalte te geven; hoewel het belangrijk is dat deze studenten zich in een vroeg stadium bewust worden van het belang van en de mogelijkheden voor educatie, is ook hier begeleiding noodzakelijk om de kwaliteit van het educatieve aanbod over de gehele linie te garanderen.

Ondernemerschap
ruim voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van Tweetakt als ruim voldoende. Het festival weet veel publiek te trekken, vooral onder vakgenoten en programmeurs. In de komende periode wil het daarnaast een groter publiek van kinderen en jongeren bereiken door het festival uit te smeren over zestien dagen, waardoor het festival drie weekenden gaat omvatten. De commissie ziet dit als een pragmatische keuze om het festival toegankelijker te maken voor schoolgaande jeugd en ouders, ook van buiten Utrecht. Op dit moment werkt de programmering praktisch niet altijd even uitnodigend voor gezinnen van buiten de stad, ondervindt de commissie. Daarbij genereert meer weekendprogrammering ook meer inkomsten uit horeca en naar verwachting, wanneer meer families komen, ook uit kaartverkoop.
Om de kostenstijging te dekken die met de uitbreiding gepaard gaat, rekent het festival op een aanzienlijk steviger aandeel aan subsidies van gemeente en provincie. De organisatie meent dat het zonder deze extra publieke gelden zijn ambities en kwaliteit niet kan blijven waarmaken. Ze gaat er daarbij van uit dat meer subsidiegeld een positieve uitwerking zal hebben op private financiers, zoals sponsors en private fondsen. Voor het eerst zijn in 2012 contracten gesloten met enkele sponsors. In de komende jaren zet Tweetakt zijn sponsorwerving voort. Tweetakt is voornemens tegenover de stevige publieke financiering in een tijdsbestek van vier jaar een eigeninkomstenpercentage te zetten van 50% – tevens de norm voor grote festivals. Hoewel de commissie het aannemelijk acht dat de inspanningen van Tweetakt op langere termijn tot een substantieel aandeel aan eigen inkomsten zullen leiden, constateert ze tegelijk dat de eigen inkomsten die Tweetakt de eerstkomende periode wil realiseren relatief laag zijn. De inspanningen leiden namelijk pas in 2015-2016 tot substantiële inkomstenverhogingen; een dergelijke verhoging binnen twee jaar acht de aanvrager niet reëel. Daarbij speelt ook mee dat de publieksinkomsten, ondanks een lichte stijging van de entreeprijzen, aan de lage kant blijven, omdat voor jeugdtheater doorgaans lagere entreeprijzen gelden. Hoewel de commissie zich realiseert dat de verdiencapaciteit in de jeugdpodiumkunsten beperkt is, meent zij dat de organisatie haar inspanningen om de eigen inkomsten te vergroten tot de vereiste norm wel zou kunnen opschroeven om de verhouding tot de verhoging van de publieke financiering in balans te brengen. De in het plan genoemde zes punten in de strategie voor ondernemerschap dienen met voorrang geconcretiseerd te worden.
De commissie is positief over de wijze waarop het festival investeert in technische ontwikkelingen die aansluiten bij de doelgroep, zoals een website voor mobiele telefoons. Zij waardeert de manier waarop de organisatie samen met de doelgroep onderzoekt hoe deze social media gebruikt. De totale marketingmix is helder op de doelgroep toegesneden en geeft volgens de commissie vertrouwen in de verwachte groei van het publiek en de publieksinkomsten.

Bijdrage aan de pluriformiteit
zeer goed
De activiteiten van Tweetakt vindt de commissie onderscheidend. Tweetakt is het enige landelijke festival voor jeugdpodiumkunsten, met bovendien een sterke internationale uitstraling. Een groot deel van het (internationale) aanbod dat op het festival staat, wordt door het jaar heen niet of nauwelijks op reguliere podia of op andere festivals getoond. Tweetakt levert daarmee een zeer belangrijke bijdrage aan de pluriformiteit van het podiumkunstenlandschap.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Het festival vindt plaats in Utrecht; daarmee is er geen sprake van een bijdrage aan de spreiding van het aanbod.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
ruim voldoende
Tweetakt heeft in de afgelopen periode een bijdrage van ruim 140.000 euro ontvangen van de gemeente Utrecht en vraagt voor de periode 2013-2016 een bedrag aan van 290.000 euro. Van de provincie ontving Tweetakt de afgelopen periode ruim 100.000 euro; voor 2013-2016 vraagt het 160.000 euro aan. Als de gevraagde subsidies worden toegekend, is er sprake van een stevige lokale bijdrage.

Toeslag
Tweetakt vraagt een toeslag aan voor de realisatie van nieuwe innovatieve projecten die experiment en vernieuwing stimuleren binnen de jeugdpodiumkunst. De plannen zijn duidelijk toegelicht; het gaat om activiteiten die de effecten van het eigen werk van de betrokken makers en van het festival zullen overstijgen. De organisatie wil daarmee zijn aanjaagfunctie in de jeugdsector behouden en versterken.
In dit kader is de commissie positief over het plan om jonge talentvolle makers onder begeleiding de kans te geven voor nieuw publiek te werken en ze in contact te brengen brengen met makers uit andere disciplines en landen. Het plan geeft de commissie het vertrouwen dat de jonge makers op hun beurt een bijdrage zullen leveren aan de ontwikkeling van de podiumkunsten. Ook vindt de commissie de plannen om gevestigde makers uit het volwassencircuit te interesseren voor een publiek van kinderen en jongeren om zodoende onder meer vernieuwing in de jeugddans te stimuleren, van belang.

conclusie

De commissie concludeert dat zij positief is over de artistieke kwaliteit, de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten, het ondernemerschap en de bijdrage aan de pluriformiteit. Het plan voor innovatie vindt zij overtuigend aansluiten bij de doelstelling van dit onderdeel. De commissie adviseert derhalve de aanvraag van Tweetakt te honoreren en een bedrag toe te kennen van 300.000 euro, bestaande uit het basisbedrag voor grote festivals aangevuld met de toeslag voor een bijzondere bijdrage aan de innovatie van het aanbod.



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 600,000
Basissubsidie per editie € 250,000
Toeslag€ 50,000
Totaal subsidie voor 2 jaar€ 600,000

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *