NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE 2013-2016

METROPOLE ORKEST

Muziekcentrum van de Omroep

inleiding

Het in Hilversum gevestigde Metropole Orkest werd in 1945 opgericht om de publieke radiozenders te voorzien van lichte muziek op internationaal topniveau. Tot en met eind 2012 maakt het Metropole Orkest deel uit van het Muziekcentrum van de Omroep. Sinds 2005 staat het orkest onder leiding van chef-dirigent en artistiek leider Vince Mendoza; Jules Buckley is vanaf 2008 vaste gastdirigent. De directie van het orkest wordt gevormd door Anton Kok (directeur Muziekcentrum van de Omroep); zakelijk leider is Henk Schepers.
Het orkest ontwikkelt en speelt programma's op het gebied van lichte muziek (pop, jazz, filmmuziek, historisch repertoire, kleinkunst/Nederlandstalig en wereldmuziek) en kent een unieke bezetting van strijkers, big band en houtblazers en staat naar eigen zeggen al decennia wereldwijd te boek als koploper van de professionele orkesten in deze genres. Er zijn talloze arrangementen voor het orkest geschreven en het orkest wordt regelmatig gevraagd voor film- en televisieproducties. De unieke klank van het orkest wordt bewaakt door te werken met vaste arrangeurs, eigen muziekregisseurs en eigen geluidsapparatuur. Incidenteel worden de strijkers en de big band ook ingezet voor losse optredens. Over drie jaar wil het Metropole Orkest hét orkest zijn dat binnen de lichte muziek de toon zet in muzikale kwaliteit en cultureel ondernemerschap, aldus de aanvraag.
Het orkest verzorgt per seizoen minimaal veertig concerten op de Nederlandse podia. Als gevolg van de bezuinigingen op het Muziekcentrum van de Omroep is besloten dat het Metropole Orkest zich in de periode 2013-2016 zal ontwikkelen tot een zelfstandig orkest. In de aanvraag staat hierover vermeld dat in 2012 de gehele organisatie omgebogen zal worden om een zo gunstig mogelijke uitgangspositie te creëren om de markt in 2013 in een geheel zelfstandige positie te kunnen betreden. De plannen omvatten programma’s op het gebied van filmmuziek en jazz (onder andere rond Miles Davis/Gil Evans, Duke Ellington en Vince Mendoza); er staan wereldmuziekprogramma’s op stapel rond de Marokkaanse zangeres Latifah Rafaat en de Vietnamese gitarist Nguyen Lé; op het gebied van dance wordt er samenwerking gezocht met Basement Jaxx.
Het orkest wil talentontwikkeling onderbrengen in de Academy en wil daarnaast plannen gaan ontwikkelen op het gebied van educatie.
Het Metropole Orkest wil in de jaren 2013 en 2014 per jaar zestig concerten geven. Hiervoor wordt een subsidie gevraagd van 720.000 euro per jaar, inclusief toeslag.

Het Metropole Orkest is tot eind 2012 een onderdeel van het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) en daarmee onderdeel van de mediabegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het orkest ontvangt een jaarlijkse subsidie van 5.800.000 euro. Er was tot op heden geen subsidierelatie met het Fonds Podiumkunsten.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van het Metropole Orkest als ruim voldoende. Het orkest heeft in de afgelopen jaren een grote naam opgebouwd en is regelmatig te zien bij grootschalige producties. Solisten van naam weten het orkest te vinden en het orkest beheerst een breed repertoire in uiteenlopende stijlen. Het vakmanschap van de musici is goed en de commissie is van mening dat de oorspronkelijkheid van het orkest met name in de producties onder chef-dirigent Vince Mendoza tot uiting komt. De zeggingskracht van het orkest is volgens de commissie met name sterk in de filmmuziek- en jazzprogramma's. Als begeleidingsorkest voor (internationale) solisten in uiteenlopende genres is het orkest volgens de commissie van grote waarde.
De commissie plaatst echter ook een aantal kritische kanttekeningen bij de aanvraag van het Metropole Orkest.
De veelheid aan artistieke pijlers van het orkest kan worden gezien als een kracht, maar ook als een zwakte. Een sterke focus, die het orkest meer profiel zou kunnen geven, ontbreekt. Vanuit haar taak bij de publieke omroep is de inzet op de breedte van het repertoire begrijpelijk, maar nu het orkest noodgedwongen een nieuwe weg inslaat, kan een eigen artistieke visie met meer focus van grote waarde zijn. Dat geldt ook voor de los inzetbare onderdelen van het orkest, zoals de strijkerssectie en de big band. Apart ingezet concurreren zij met ensembles die een vergelijkbare bezetting hebben en hetzelfde repertoire spelen: een herkenbaarder artistiek profiel dan nu het geval is volgens de commissie dan ook onontbeerlijk.
Verder vindt de commissie het begrijpelijk dat het orkest als gevolg van de gewijzigde omstandigheden waarin het verkeert ook nadenkt over de formatie. De commissie mist echter een reflectie op de artistieke implicaties van een reductie van het aantal musici van 58 fte in 2011 naar 36 fte in 2013.
Het Metropole Orkest wil zich in de toekomst bezighouden met educatie, een voornemen dat door de commissie als positief wordt gezien. Teleurstellend vindt de commissie het dan ook dat de paragraaf over educatie slechts een opsomming bevat van een veelheid aan zeer diverse plannen, die in de jaren 2013 en 2014 slechts tot drie activiteiten per jaar leiden. De commissie oordeelt ook negatief over de plannen rond de Academy. Juist omdat de Academy een van de zes pijlers is waarop het Metropole Orkest rust, had de commissie van de aanvrager ook een visie en een uitwerking van de plannen rond deze activiteit verwacht.

Ondernemerschap
onvoldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van het Metropole Orkest als onvoldoende. Voor een orkest dat in de jaren vanaf 2013 de weg zal moeten inslaan naar verzelfstandiging (dat wil zeggen los van het Muziekcentrum van de Omroep) is een heldere strategische toekomstvisie op de wijze waarop de activiteiten kunnen worden gefinancierd onontbeerlijk. De commissie mist een dergelijke visie en vindt de elementen die in het plan worden genoemd om de komende jaren zelfstandig te gaan opereren niet realistisch en onvoldoende onderbouwd.
Om te beginnen valt op dat het orkest weinig oog heeft voor het reduceren van kosten, met uitzondering van de personele bezetting van het orkest. Het verbaast de commissie dat - gezien het streven naar een verregaande vermindering van de subsidieafhankelijkheid - de beheerslasten zijn ingeschat op basis van het huidige uitgavenpatroon. Voorts is de commissie van mening dat het orkest een te rooskleurig beeld heeft van het in korte tijd verwerven van een aanzienlijk bedrag aan eigen inkomsten en overige particuliere bijdragen, zeker omdat het orkest hiermee nog geen ervaring heeft opgebouwd. De hoge bedragen die worden genoemd bij de posten sponsorinkomsten, overige inkomsten en structurele overige subsidies zijn dan ook weinig realistisch.
De commissie constateert verder dat het orkest het aantal optredens fors wil verhogen, onder andere door producties vaker door te spelen. Een gedegen aanpak om deze doelstelling te bereiken ontbreekt. Daarnaast constateert de commissie dat bij alle programma's vermeld staat dat de speeldatum nader te bepalen in 2013 of 2014 is, maar dat er nog geen concerten zijn vastgelegd. De afzet in 2013 is daarmee allerminst zeker.
Ook op het gebied van marketing en publieksbereik is de commissie van mening dat deze aanvraag tekortschiet. Gezien de situatie van het Metropole Orkest ligt het voor de hand dat het orkest een stevige marktverkenning laat uitvoeren, een doelgroepenanalyse toepast en aan de hand hiervan een marketingvisie ontwikkelt. Deze ontbreekt in het plan. De veronderstelling dat het Metropole Orkest door de breedte van haar repertoire automatisch een breed publiek bereikt, wordt door de commissie niet gedeeld. Integendeel: een sterkere artistieke focus kan leiden tot beter gedefinieerde doelgroepen, hetgeen het publieksbereik ten goede zou komen. Op het gebied van positionering is het orkest in deze aanvraag onvoldoende duidelijk. Het Metropole Orkest benadrukt in deze aanvraag haar unieke positie binnen de muzieksector, maar laat niet zien hoe deze unieke positie optimaal kan worden benut.
Het orkest is voornemens werk te maken van haar maatschappelijke inbedding en wil daartoe onder meer gaan spelen op minder voor de hand liggende locaties. De commissie kan zich voorstellen dat dit past binnen de doelstellingen van het orkest, maar ziet in het plan geen uitwerking van deze plannen, noch een reflectie op de financiële consequenties van dit voornemen. De commissie is er op grond van bovenstaande overwegingen niet van overtuigd dat de in de aanvraag geschetste aanpak het Metropole Orkest een solide basis zal geven voor de nabije toekomst.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de bijdrage van het Metropole Orkest aan de pluriformiteit van het Nederlandse podiumkunstenlandschap als ruim voldoende.
Het Metropole Orkest is onder meer actief in de genres jazz en wereldmuziek. Daarnaast brengt het orkest programma's met filmmuziek. De commissie stelt vast dat er in de verschillende genres en deelbezettingen van het orkest ook andere instellingen actief zijn, zowel in de basisinfrastructuur als binnen het overige gesubsidieerde aanbod in Nederland. Binnen dit veld levert het Metropole Orkest met haar bijzondere bezetting van strijkers, houtblazers en big band een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het Nederlandse podiumkunstenaanbod, maar de instelling is niet uniek.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de spreiding van het podiumkunstenaanbod in Nederland als neutraal. Het merendeel van de concerten voor de periode 2013-2014 vindt plaats in de grote steden, in het bijzonder Amsterdam, waardoor er geen sprake is van een bijzondere bijdrage aan de spreiding. Er vinden geen concerten plaats in de standplaats Hilversum. De initiatieven op het gebied van educatie zijn onvoldoende uitgewerkt, waardoor er vooralsnog geen sprake is van lokale inbedding van de activiteiten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
De aanvraag vermeldt een bedrag van 880.000 euro bij de post structurele subsidie gemeente. Navraag heeft geleerd dat er geen concrete aanvragen zijn ingediend bij gemeente(n) of provincie(s). Derhalve is er geen sprake van een structurele financiële bijdrage van provincie of gemeente.

conclusie

De commissie adviseert de aanvraag van het Metropole Orkest niet te honoreren.

aangevraagd bedrag 2013-2014 € 1.440.000

muziek

organisatieaangevraagdtoekennen

Amstel Saxofoonkwartet€ 45.0000 *
Amsterdam Klezmer Band€ 184.750€ 184.750 per jaar
Amsterdam Sinfonietta€ 574.000€ 574.000 per jaar
Apollo Ensemble€ 80.2500
Asko|Schönberg€ 643.250€ 643.250 per jaar
Bik Bent Braam€ 58.8000 *
BOT€ 117.0000 *
Brokken€ 116.000€ 116.000 per jaar
Calefax€ 384.000€ 245.000 per jaar
Camerata Trajectina/Brisk€ 97.2500
Cappella Amsterdam€ 478.000€ 478.000 per jaar
Cello Octet Amsterdam€ 126.0000 *
de Oefening de Kunst (dOeK)€ 124.800€ 124.800 per jaar
Don KosakenChor Russland€ 585.0000 *
Egidius Kwartet€ 108.7500 *
Five Great Guitars€ 195.0000 *
Fra Fra Sound & Big Band€ 95.0000
Holland Baroque Society€ 322.200€ 268.500 per jaar
Insomnio€ 187.2000
Instant Composers Pool (ICP)€ 140.000€ 140.000 per jaar
Intro in situ€ 164.4000 *
Ives Ensemble€ 131.2500
Jazz in Motion€ 212.5000 *
Jazz Orchestra of the Concertgebouw€ 509.4000 *
De Kift€ 224.500€ 224.500 per jaar
Kulsan€ 174.5000
Matangi Quartet€ 112.0000 *
Metropole Orkest€ 720.0000
Nederlands Blazers Ensemble€ 808.200€ 808.200 ** per jaar
Nederlandse Bachvereniging€ 733.500€ 533.750 per jaar
Nederlands Kamerkoor€ 610.000€ 610.000 per jaar
Nieuw Ensemble€ 594.0000 *
Nieuwe Philharmonie Utrecht€ 430.0000
Oorkaan€ 471.600€ 471.600 per jaar
Opera per Tutti!€ 102.0000 *
orkest de ereprijs€ 228.6000 *
Orkest v/d Achttiende Eeuw€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paul van Kemenade Quintet€ 51.0000 *
RBO Sinfonia€ 444.0000
Rubens Quartet€ 96.0000 *
Sinfonia Rotterdam€ 142.5000
Slagwerk Den Haag€ 317.400€ 219.500 per jaar
Stroom Management/Izaline Calister€ 135.0000
Tam Tam Productions€ 238.5000 *
Tango Extremo€ 90.0000 *
The Ex€ 142.5000 *
Tomoko Mukaiyama Foundation€ 170.100€ 141.750 per jaar
Utrecht String Quartet€ 78.0000
Van Swieten Society€ 95.7500 *
Visisonor€ 61.0000
Zijlstra€ 103.7500

theater

organisatieaangevraagdtoekennen

Afslag Eindhoven€ 66.0000
De Appel€ 540.0000 *
Bambie€ 256.5000 *
't Barre Land€ 244.8000 *
Beumer & Drost€ 300.000€ 300.000 per jaar
BonteHond€ 333.000€ 333.000 per jaar
De Brandstichting€ 240.0000
Carver€ 486.0000 *
Caspar Rapak€ 82.5000
Compagnie Karina Holla€ 120.0000
Dood Paard€ 414.000€ 345.000 per jaar
Dries Verhoeven€ 198.000€ 198.000 per jaar
Edit Kaldor€ 81.0000 *
Eigen Werk Theaterproduktie€ 97.5000
De Federatie€ 504.0000 *
Feikes Huis€ 232.500€ 232.500 per jaar
Female Economy€ 342.000€ 285.000 per jaar
Firma MES€ 90.0000 *
Firma Rieks Swarte€ 336.750€ 336.750 per jaar
Fred Delfgaauw€ 210.0000
Golden Palace€ 288.750€ 288.750 per jaar
Het Houten Huis€ 371.250€ 371.250 per jaar
Hoge Fronten€ 117.000€ 117.000 per jaar
Hotel Modern€ 601.200€ 501.000 per jaar
In Goed Gezelschap van Laura€ 127.500€ 127.500 per jaar
Jakop Ahlbom€ 331.500€ 331.500 per jaar
Kassys€ 67.5000
Keesen & Co€ 207.0000
Likeminds€ 219.7500 *
Maatschappij Discordia€ 360.0000
Matzer€ 277.500€ 277.500 per jaar
MC Producties€ 270.0000
Mug met de Gouden Tand€ 360.000€ 300.000 per jaar
Nachtgasten€ 75.0000 *
De Nieuw Amsterdam€ 360.0000
Het Nieuw Utrechts Toneel€ 87.0000
Nieuw West€ 153.0000
OMSK€ 204.3000 *
Onafhankelijk Toneel€ 540.0000 *
Orkater (theater)€ 770.400€ 588.800 ** per jaar
PeerGrouP€ 472.500€ 393.750 per jaar
Productiehuis Brabant€ 129.7500 *
Schweigman&€ 420.300€ 350.250 per jaar
Teatro Munganga€ 210.0000
TG Lange Mannen€ 76.5000
Theater Bellevue€ 180.000€ 180.000 per jaar
ThEAter EA€ 159.0000
Theater Gnaffel€ 378.000€ 315.000 per jaar
Theatergroep Aluin€ 198.7500
Theatergroep Suburbia€ 390.000€ 300.000 per jaar
Theater Nomade€ 240.0000
Theater RAST€ 345.0000 *
Theater Terra€ 450.000€ 450.000 per jaar
Theater Zeelandia€ 737.100€ 614.250 per jaar
The Glasshouse€ 186.7500 *
The Lunatics€ 80.2500
Thibaud Delpeut€ 300.0000 *
Toneelgroep Het Volk€ 277.5000 *
Toneelschuur Producties€ 528.750€ 457.500 per jaar
Het Toneel Speelt€ 900.0000 *
Trouble Man€ 60.000€ 60.000 per jaar
Ulrike Quade Company€ 434.700€ 434.700 per jaar
Unieke Zaken€ 150.000€ 150.000 per jaar
Via Rudolphi Theaterproducties€ 288.000€ 288.000 per jaar
Vis á  Vis€ 412.500€ 412.500 per jaar
De Voortzetting€ 225.0000
De Warme Winkel€ 401.400€ 334.500 per jaar
Wunderbaum€ 486.000€ 486.000 per jaar
ZEP€ 288.000€ 240.000 per jaar

dans

organisatieaangevraagdtoekennen

Club Guy and Roni€ 592.200€ 493.500 per jaar
Conny Janssen Danst€ 468.000€ 468.000 per jaar
Dance Works Rotterdam€ 111.6000 *
De Dansers€ 300.0000
Dansgroep Amsterdam€ 399.6000
Danstheater Aya€ 558.000€ 461.000 ** per jaar
ICKamsterdam (Emio Greco|PC)€ 751.500€ 751.500 per jaar
Het Internationaal Danstheater€ 792.0000
ISH€ 522.000€ 522.000 per jaar
Korzo€ 207.900€ 173.250 per jaar
LeineRoebana€ 360.000€ 300.000 per jaar
Meekers€ 441.000€ 367.500 per jaar
nb (Nicole Beutler)€ 279.000€ 279.000 per jaar
Plan-D€ 150.0000 *
Project Sally€ 142.500€ 142.500 per jaar
De Stilte€ 450.000€ 375.000 per jaar
T.R.A.S.H.€ 144.000€ 120.000 per jaar
Het Veem Theater€ 90.000€ 75.000 per jaar
Vloeistof€ 120.0000 *
WArd/waRD (Ann van den Broek)€ 345.600€ 288.000 per jaar

muziektheater

organisatieaangevraagdtoekennen

DeltaDua€ 150.0000
Flint€ 62.2500 *
Het Geluid€ 165.0000 *
Holland Opera€ 599.2500 *
Hollands Diep€ 270.0000
M-Lab€ 378.0000 *
Opera Spanga€ 229.5000 *
Orkater (muziektheater)€ 300.000€ 300.000 per jaar
Paradiso Melkweg Productiehuis€ 252.0000 *
PIPS:lab€ 243.000€ 202.500 ** per jaar
Rosa Ensemble€ 183.6000 *
Sonnevanck€ 234.0000 *
Tafel van Vijf€ 131.250€ 131.250 per jaar
De Veenfabriek€ 765.900€ 638.250 per jaar
VocaalLAB€ 570.600€ 475.500 per jaar
Het Volksoperahuis€ 255.000€ 255.000 per jaar
Vrije Val€ 397.5000