NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

DE INTERNATIONALE KEUZE

De (Internationale) Keuze

inleiding

De Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg bestaat sinds 2001. Het festival toont een selectie uit de internationale en interdisciplinaire podiumkunsten en zet recente ontwikkelingen in de podiumkunsten, hun thema’s en tendensen in een context. Het festival stond in de afgelopen periode onder artistieke leiding van Jan Zoet en Annemie Vanackere. Voor de laatste twee edities was laatstgenoemde het artistieke gezicht van het festival. Met ingang van dit jaar zal Mark Yeoman, tevens artistiek leider van Noorderzon, samen met Jan Zoet artistiek eindverantwoordelijk zijn.
De Internationale Keuze kenmerkt zich door de presentatie van uitgesproken en onderscheidende nieuwe theatermakers naast inspirerende iconen en lokale producties. In de afgelopen jaren presenteerde het festival uiteenlopende makers en gezelschappen, zoals Rimini Protokoll, Alvis Hermanis, Christoph Marthaler, Frank Castorf, Romeo Castellucci en vele anderen. De samenhang tussen verschillende programmaonderdelen wordt zichtbaar door een overkoepelend motto. Met het organiseren van gesprekken en een jaarlijks debat geeft het festival aandacht aan de betekenis van dat specifieke werk in de wereld. Zo toonde het festival in voorgaande jaren specials rondom makers uit Wit-Rusland, Afrika of, zoals vorig jaar onder het motto ‘Lessons in Revolting’, rondom makers die direct of indirect betrokken waren bij de Arabische Lente. Het festival heeft voorts als springplank gefungeerd voor aan de Rotterdamse Schouwburg en Productiehuis Rotterdam verbonden theatermakers. De Rotterdamse coproducerende samenwerking wordt in de komende periode voortgezet in de coalitie Theater Rotterdam.
De ambitie is om de komende jaren opnieuw een voorhoedefunctie in te nemen. De Internationale Keuze wil zich vernieuwen, naar eigen zeggen voor een nieuwe tijd en voor een groter en jonger publiek. Dat gaat ze onder meer doen door een uitgebreid randprogramma te organiseren op het gebied van muziek, mediakunst, mode, beeldende kunst en grootstedelijk entertainment. Daarin zal het festival intensief samenwerken met verschillende initiatieven in Rotterdam. De contextprogramma’s krijgen een breder perspectief en zullen ook via andere kanalen dan het theater worden aangeboden. De periode van het festival wordt ingedikt tot een dag of tien en zal zich daarbij vooral afspelen in de Rotterdamse Schouwburg, naast het Ro Theater, op locaties en in het theater in de Gouvernestraat.

De Internationale Keuze ontvangt sinds 2009 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten. De Internationale Keuze heeft in de afgelopen periode Europese subsidie ontvangen als partner in het NXTSTP festivalnetwerk.
Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2012 de verschillende festivaledities bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De commissie is in grote lijnen positief over de kwaliteit van het programma. De artistieke signatuur is sterk neergezet door de festivalleiding van de afgelopen periode, met bijzonder geëngageerd en intellectueel uitdagend theater. Excentrieke, spannende en in ieder geval voor Nederland meestal unieke voorstellingen, waarbij op een zinvolle wijze aandacht voor theatermakers uit andere culturen en continenten werd geschonken. De commissie vindt dat De Internationale Keuze een programma presenteert dat soms ook heel ongemakkelijk durft te zijn en geen compromissen sluit. Dat leest de commissie ook in het plan terug, met een sterke maatschappelijke reflectie.
Kritisch is de commissie echter over de samenstelling van het programma als festivalprogramma, die zij tekort vindt schieten. Hier is volgens de commissie het geheel minder dan de som der delen. De stuk voor stuk bijzondere voorstellingen verdringen elkaar in een topzwaar totaalprogramma. Het soort voorstellingen dat het festival biedt blijkt te intellectualistisch voor de plek waar het plaatsvindt. De aansluiting met het (Rotterdamse) publiek, waar de organisatie in het afgelopen beleidsplan sterk op inzette, is niet gelukt; de commissie constateert dat er onvoldoende voedingsbodem is gecreëerd om het festival echt in de stad te laten landen.
Dat onderkent De Internationale Keuze ook zelf in het plan. De organisatie zoekt naar een manier om een festivalsfeer neer te zetten en om het engagement waarmee het festival is samengesteld te delen met publiek. De ‘R-factor’, zoals het vier jaar geleden genoemd werd, heeft het festival niet verworven. Of het aanvrager in de komende periode wel zal lukken is een vraag die de commissie niet op voorhand met ‘ja’ durft te beantwoorden. Het plan geeft een aantal goede aanzetten daartoe, zoals het inkorten van de festivalperiode, het organiseren van meer activiteiten op een dag en een intensiever gebruik van het schouwburgplein.
Het festival zit in een transitiefase, tussen artistieke leidingen in. De organisatie heeft nu een zeer ervaren festivalleider bij De Internationale Keuze betrokken wiens staat van dienst wat betreft het creëren van een aansprekend festivalprofiel zonder meer goed is. De commissie merkt echter op dat de situatie in Rotterdam niet te vergelijken is met die in Groningen; daarbij zijn naast Yeoman twee relatief onervaren jonge programmeurs aangesteld. Ten slotte constateert de commissie dat het plan weinig inzicht geeft hoe de vervolgedities eruit zullen zien. Deze onzekerheid over de toekomst, de kritiek op het festivalprofiel, maar ook de bewezen grote kwaliteit van de programmering tegen elkaar afwegend komt de commissie tot het oordeel dat het festival op dit punt ruim voldoende scoort.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
ruim voldoende
Ook de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten in Nederland beoordeelt de commissie als ruim voldoende. De Internationale Keuze is een voorloper op het gebied van internationale programmering geweest. Het festival toont de voorhoede van het internationale, geëngageerde theater, waar gezelschappen of makers in Nederland worden geïntroduceerd om later bij bijvoorbeeld het Holland Festival bij een breder publiek door te breken.
Afgelopen jaren maakte De Internationale Keuze deel uit van het door de Europese commissie gesteunde NXTSTP netwerk van internationale producerende festivals, dat een podium biedt aan de nieuwe generatie theaterkunstenaars die interdisciplinair werken en internationaal georiënteerd zijn. De aanwezigheid van belangrijke makers gedurende het festival heeft artistieke samenwerkingen opgeleverd tussen buitenlandse makers en Nederlandse groepen en omgekeerd zijn via NXTSTP groepen naar het buitenland gegaan.
De commissie is positief over de aandacht die het festival geeft aan het belang voor het vak, met programma’s voor vakstudenten en dramaturgen. Wel merkt de commissie op dat de uitwerking van het debat en de discussie tijdens het festival kleinschalig is en het belang wat dat aangaat beperkt.

Ondernemerschap
ruim voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap als ruim voldoende. Stichting De Internationale Keuze is een zusterstichting van de Rotterdamse Schouwburg. Het festival heeft een voldoende vertrouwen wekkende mix aan financieringsbronnen, waarbij voor tegenvallende inkomsten een voorziening gecreëerd is bij de Rotterdamse Schouwburg. Aanvrager begroot een flinke stijging van het eigen inkomstenpercentage, van bijna 30 naar 45 procent. Die stijging ziet de commissie in het plan niet overtuigend onderbouwd. Wel waar het veroorzaakt wordt door een stevige bijdrage voor 2013 en 2014 uit een Rotterdams particulier fonds, maar de nieuwe sponsorinkomsten en de groei van de publieksinkomsten vindt de commissie optimistisch ingeschat. De commissie waardeert de manier waarop De Internationale Keuze in het plan een kritische zelfanalyse geeft over het achterblijvende publieksbereik. Dat leidt in de zoektocht naar publiek tot een flink pakket aan maatregelen. Behalve dat de duur van het festival sterk wordt geconcentreerd zal het zich duidelijk gaan richten op bezoek in de leeftijd van 25 tot 35 jaar. Het festival gaat het marketingbeleid omzetten van productgerichtheid naar klantgerichtheid. Samen met een gedifferentieerde prijsbeleid, met een grote nadruk op de verkoop van passe-partouts voor alle festivalvoorstellingen, wil de organisatie een verdubbeling van de publieksinkomsten bewerkstelligen. Op papier vindt de commissie dat er sprake is van een sterke marketingparagraaf. De afgelopen twee edities trok het festival in totaal rond de zesduizend bezoekers, waarvan respectievelijk 3.700 en 3.100 betalende bezoekers. De commissie is er niet van overtuigd dat de maatregelen afdoende zijn om de teruglopende bezoekersaantallen van de afgelopen jaren te keren en het aantal betalende bezoekers daarbij haast te verdubbelen naar zesduizend.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van De Internationale Keuze vindt de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap, maar is niet uniek. Er zijn weinig festivals in Nederland die zich richten op dit specifieke internationale aanbod dat ook op de reguliere podia vrijwel niet te zien is. Tegelijkertijd constateert de commissie dat er in de afgelopen jaren bij veel meer schouwburgen een goede internationale programmering door het jaar heen te zien is. Het festival onderscheidt zich wat dat aangaat minder dan in het verleden van het aanbod in de Rotterdamse Schouwburg zelf. Daarbij merkt de commissie op dat Schouwburg en festival in de aanvraag wel vaak samenvallen.

Bijdrage aan de geografische spreiding
neutraal
Het festival vindt plaats in Rotterdam; hiermee wordt geen speciale bijdrage geleverd aan de spreiding van podiumkunsten in Nederland.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
neutraal
De Internationale Keuze ontvangt geen structurele subsidie van de gemeente Rotterdam.

Toeslag
De Internationale Keuze heeft geen toeslag aangevraagd.

conclusie

De commissie concludeert dat zij de artistieke kwaliteit, bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten, ondernemerschap en pluriformiteit als ruim voldoende beoordeelt. Het festival ontvangt verder geen financiële bijdrage van de lokale overheid en levert geen speciale bijdrage aan de spreiding van podiumkunsten in Nederland. De commissie adviseert derhalve om de aanvraag van De Internationale Keuze alleen te honoreren als het budget dat toelaat en dan met een bedrag van 125.000 euro, zijnde het bedrag voor kleine en middelgrote festivals.

De Internationale Keuze



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 250,000
Basissubsidie per editie € 125,000
Toeslagniet aangevraagd
Totaal subsidie voor 2 jaar0 *

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *