NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

NEDERLANDSE DANSDAGEN

inleiding

Festival de Nederlandse Dansdagen in Maastricht is in 1998 door Directie Overleg Dans, Theater aan het Vrijthof en NPS Televisie opgericht. De Nederlandse Dansdagen, met Theater aan het Vrijthof als centrale festivallocatie, presenteert drie dagen lang op verschillende locaties in Maastricht een staalkaart van de Nederlandse dans. Sinds 2010 is Peggy Olislaegers als directeur verantwoordelijk voor het festival. Samen met een redactieraad wordt gezocht naar een staalkaart van actuele ontwikkelingen. Het totaal aantal activiteiten is gegroeid van 33 in 2009 naar 62 in 2011; afgelopen editie werd door 7.500 bezoekers bezocht, met ruim zesduizend verkochte kaarten.
Het festival toont hernemingen, premières en work in progress, ontwikkelt ook zelf speciale festivalprojecten en -producties en biedt een expertprogramma voor professionals. Tijdens het festival worden de VSCD-prijzen voor de meest indrukwekkende dansproductie en meest indrukwekkende dansprestatie van het afgelopen seizoen uitgereikt. Daarnaast geeft de Prijs van de Nederlandse Dansdagen Maastricht een jonge veelbelovende maker de mogelijkheid een productie te ontwikkelen. Het festival heeft een partnerschip met de NTR die het Gala met de prijsuitreiking uitzendt en ook verder tijdens het festival opnamen maakt. Het festival ziet voor zichzelf een centrale positie bij de (inter)nationale promotie van de Nederlandse danskunst en de inhoudelijke dialoog tussen dansprofessionals. Het festival omschrijft zichzelf als internationaal podium voor Nederlands toptalent en als platform voor innovatieve projecten van de Nederlandse gezelschappen.
De Nederlandse Dansdagen wil komende periode een compact publieksfestival zijn, dat een groeiend publiek bereikt, nieuwe presentatievormen voor nieuw publiek ontwikkelt en een programma voor nationale en internationale professionals presenteert. Uitgangspunt blijft het tonen, articuleren en stimuleren van de belangrijkste ontwikkelingen in de Nederlandse dans. Het programma zal enerzijds uit nieuwe projecten en producties bestaan en anderzijds bijzondere ontwikkelingen in het aanbod van het afgelopen seizoen tonen. Met de vier grote (BIS)gezelschappen van Nederland (Het Nationale Ballet, Nederlands Dans Theater, Introdans en Scapino Ballet Rotterdam) en met andere dansgezelschappen maakt het festival afspraken om festivalproducties en premières mogelijk te maken. Daarnaast wordt nauw samengewerkt met verschillende Maastrichtse partners als de Toneelacademie, Opera Zuid en Intro in Situ, om makers in het zuiden ruimte te bieden. Het presenteren en coproduceren van werk van getalenteerde jonge makers blijft een van de speerpunten van het festival.
Naast het publiek dat de afgelopen jaren is opgebouwd richt het festival zich op een nieuw publiek buiten de theaters. Bij het ontwikkelen van nieuwe presentatievormen - Dansdagen Specials - wil het festival een rol spelen als platform en als coproducent. Met de NTR wil het festival naast de reguliere tv-uitzendingen een netvariant ontwikkelen, met live streaming van voorstellingen, aangevuld met exclusieve interviews en backstage-opnames. Mediapartner NTR benut het festival eveneens om op locatie (onorthodoxe) dansregistraties te maken voor autonome uitzending.
Vanaf 2013 wordt het professionele treffen georganiseerd onder de titel Moving Meetings, waarvan de eerste editie in 2011, voorafgaand aan het festival, in Heerlen plaatsvond. Het programma bevat showcases (‘live trailers’), pitches en good practices, waarbij met name ook jonge makers de kans krijgen zich in de kijker van internationale programmeurs te spelen. De Dansdagen Satellite Act your Age, (2012-2013) is een internationaal project van twee jaar waarin verschillende generaties choreografen met verschillende generaties dansers samenwerken.

Festival de Nederlandse Dansdagen heeft een aantal jaren subsidie ontvangen in het kader van de verschillende Cultuurnota's en ontvangt sinds 2009 subsidie in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten. Het festival wordt structureel ondersteund door de provincie Limburg en de gemeente Maastricht.
De Dansdagen Satellite Act your Age, met partners Contemporary Scene Centre (Italië) en Dance House Lemesos (Cyprus) werd dit jaar gehonoreerd door de Europese Commissie in het kader van het Europese Cultuur Programma en gematched met geld van VIA2018, Maastricht Culturele Hoofdstad 2018.
Adviseurs van het Fonds Podiumkunsten hebben in de periode 2009-2012 de verschillende festivaledities bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De organisatie achter de Nederlandse Dansdagen heeft een helder geschreven plan ingediend. De commissie is van mening dat het festival als showcase van de beste Nederlandse dansvoorstellingen waardevol is. Zij merkt op dat de invoering van een vaste redactieraad in artistiek opzicht redelijk vruchtbaar is gebleken; het heeft geleid tot meer aandacht voor ontwikkelingen in de Nederlandse dans dan in de periode daarvoor. Er is sprake van een gevarieerd programma waarbij de kwaliteit van de programmering, door de aard van het festival, in het algemeen goed is.
De kanttekeningen die de commissie zet betreffen de beoogde functie en het profiel van het festival. Het beleidsplan voor de afgelopen periode had als doel het festival een scherper profiel en meer uitstraling te geven. Het festival bevond zich in een transitieperiode; de toenmalige commissie gaf het festival het voordeel van de twijfel. De formule blijft echter, zo constateert de commissie nu, onderhavig aan beperkingen: het festival ontsnapt niet aan de spagaat tussen brede showcase (met veel terugblik en een prijzengala) en artistiek-inhoudelijke verdieping (met de blik op vernieuwing en tendensen). Deze spagaat wordt door het plan eerder bevestigd dan ondervangen. Naast een staalkaart en een prijzengala wil het festival zich ook profileren met eigen producties en een nieuw publiek genereren met nieuwe presentatievormen. Te veel verschillende functies belemmeren elkaar volgens de commissie en verzwakken in de huidige vorm het programmeringsprofiel van het festival. Het plan is mager onderbouwd daar waar het gaat om een toelichting op de samenhang. Het ontbeert een visie op het samenbrengen van deze verschillende functies in de programmering van het festival. Dat leidt ertoe dat naar het oordeel van de commissie afzonderlijke onderdelen in de veelheid van het aanbod vaak onvoldoende uit de verf komen; de educatieprojecten en coproductieprojecten hebben zich te weinigte geëvolueerd en de kwaliteit van de eigen producties vindt de commissie te vaak van te weinig toegevoegde waarde. Ten slotte merkt de commissie op dat het festival lijkt te zuchten onder de last van het te presenteren gala. Dit wordt als festivalavond weinig positief beoordeeld, hoewel het belang van de prijsuitreiking als zodanig groot is vanwege de spin-off en de televisieaandacht die de Nederlandse dans bij een groot publiek in de schijnwerpers zet. Het Gala heeft echter een zodanig ander karakter dan de rest van het festival dat uitstraling en profiel hier botsen. Ook is niet altijd duidelijk voor wie het Gala nu is bedoeld: ingevoerde vakgenoten of een breed publiek. De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit daarom als ruim voldoende.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
voldoende
De commissie vindt de Nederlandse Dansdagen van bijzonder belang voor de promotie van de danssector in Nederland, met name door de aandacht daarvoor op televisie. Het festival brengt daarnaast belangrijke makers, deskundingen en programmeurs samen. Het gaat daarbij volgens de commissie vooral om informele ontmoetingen; de vakinhoudelijke verdieping die het festival organiseert is beperkt, mede door de geconcentreerde weekendprogrammering. Het belang van het jaarlijks bieden van een staalkaart van de Nederlandse dans is naar het oordeel van de commissie beperkt. De afgelopen jaren zijn de Nederlandse Dansdagen niet de plek gebleken voor het scouten van talent door (inter)nationale programmeurs. Moving Meetings, dat in 2011 voor het eerst samen met het Theater Instituut en de VSCD is georganiseerd, blijkt die functie wel te kunnen vervullen; de commissie vindt het incorporeren van dit onderdeel in het festival een verbetering. Het biedt de mogelijkheid om een substantieel, maar geconcentreerd programma van Nederlandse gezelschappen aan buitenlandse programmeurs te tonen. De commissie is van mening dat de rol van dit festival voor de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten bescheidener is dan hoe het festival dit zelf schetst. Zij waardeert de Nederlandse Dansdagen vooral om de functie die het vervult als etalage van de moderne dans met met een beperkt aantal aantrekkelijke randprogrammeringsactiviteiten, maar niet vanwege het ontwikkelen van de Nederlandse danskunst, zoals de missie van het festival luidt.
De inhoudelijke spin off van het festival reikt inhoudelijk vaak niet verder dan het festivalweekend zelf. De organisatie weet gesignaleerde ontwikkelingen nauwelijks te extrapoleren naar effecten buiten het festivalweekend om. Ook ziet de commissie vooralsnog geen rol weggelegd voor dit festival als expertisecentrum, dat gedurende het gehele jaar een adviserende en bemiddelende rol zou moeten vervullen. Daar zijn meer geëigende instellingen voor. Bovendien geeft de aanvrager ook niet aan in hoeverre het veld zo’n adviserende en bemiddelende rol van de Nederlandse Dansdagen noodzakelijk acht. De commissie beoordeelt de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten op basis van deze overwegingen als voldoende.

Ondernemerschap
ruim voldoende
De commissie vindt de aanvraag van de Nederlandse Dansdagen getuigen van ruim voldoende ondernemerschap. Zij is positief over de financiële gezondheid van de organisatie en het percentage eigen inkomsten dat het festival weet te genereren. Ook de wijze waarop de organisatie voor het project Satellite Act Your Age, Europese co-financiering heeft gekregen, verdient waardering. De publieksinkomsten vindt de commissie beperkt. De commissie constateert dat de stijging van de publieksinkomsten in de komende jaren geen tred houdt met de geplande forse groei van het aantal betalende bezoekers, als daarbij zoals gesteld in het plan de gemiddelde ticketprijs zou halveren. Dat lijkt haar een ongewenste vorm van prijsdifferentiatie.
Ook merkt de commissie op dat de organisatie in de weging van beheerslasten ten opzichte van activiteitenlasten duurder is dan andere festivals waarmee de Nederlandse Dansdagen vergeleken kan worden. Dat geldt ook voor de balans tussen personeelslasten en materiële lasten. De stijging van de beheerslasten wordt in het plan niet verklaard. Wel is de commissie positief over de initiatieven die de organisatie neemt op het gebied van samenwerking en het zoeken van een steviger inbedding in de omgeving. Deze inspanningen resulteren in bijdragen in natura, zoals het om niet beschikbaar stellen van locaties of personeel. Tot slot is de commissie positief over de marketinginspanningen van de organisatie, zowel voor het festival zelf als waar het gaat om de promotie van Nederlandse dans in het algemeen, via de NTR en in samenwerking met Bureau Promotie Podiumkunsten.

Bijdrage aan de pluriformiteit
neutraal
De bijdrage aan de pluriformiteit van het Nederlands podiumkunstenaanbod beoordeelt de commissie als neutraal. Het is een van de vier bekendere dansfestivals die Nederland kent. Het festival kenmerkt zich door de presentatie van Nederlandse dans. Dit aanbod is echter voor het overgrote deel al eerder te zien geweest op Nederlandse podia en wordt incidenteel ook op andere festivals getoond.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Het festival vindt plaats in Maastricht; de bijdrage aan de spreiding is daardoor beter dan gemiddeld. Anderzijds is er zeker niet, zoals in bepaalde regio’s, sprake van in het geheel ontbreken van vergelijkbaar aanbod. In Maastricht vinden ook andere festivals plaats en de stad kent een goede culturele infrastructuur op het gebied van de podiumkunsten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Festival de Nederlandse Dansdagen heeft in de afgelopen periode een bijdrage ontvangen van de gemeente Maastricht en de provincie Limburg. Voor de periode 2013-2016 vraagt het festival hier in totaal een bedrag van 150.000 euro aan. Als provincie en gemeente tezamen dit gevraagde subsidiebedrag toekennen, levert dat een stevige lokale en regionale bijdrage op.

Toeslag
De Nederlandse Dansdagen en NTR willen de door de NTR vergaarde hoeveelheid geregistreerde dans de komende periode ook inzetten om media-applicaties te ontwikkelen die interactie en samenwerking met het publiek als doel hebben. Het verder delen van de Nederlands dans, door deze te verbinden met de virtuele wereld, is hierbij uitgangspunt. Tijdelijke podia in de virtuele wereld presenteren de Nederlandse dans in unieke combinaties en verbinden dansers en choreografen met nieuwe communities. Nieuw te ontwikkelen dansapps brengen de Nederlandse dans nog meer onder handbereik. Bij het ontwikkelen van deze nieuwe producten wordt nadrukkelijk ingezet op een nieuw publiek dat dans niet in het theater, maar thuis of onderweg kijkt.
Op zich onderschrijft de commissie het idee om ook buiten de theaterzaal op zoek te gaan naar andere presentatievormen. Nieuwe presentatievormen voor hetzelfde aanbod vallen echter niet onder innovatie van het aanbod, dus wanneer het hier uitsluitend zou gaan om het ontwikkelen van media-applicaties viel het om die reden af. Het plan lijkt echter verder te gaan, op zoek naar een volwaardige kunstconfrontatie, met nieuwe media. Voor zover het daadwerkelijk een zelfstandige artistieke waarde beoogt, als een kunstvorm, mist de commissie in de aanvraag verwijzingen naar reeds bestaande pioniers op dit virtuele vlak. De samenwerkingen die het zoekt met organisaties die hierin gespecialiseerd zijn wijzen volgens de commissie toch meer op het puur ontwikkelen van apps en niet op het onderzoeken van een nieuwe virtuele kunstvorm. Dat maakt dat de commissie niet positief is over het voorliggende voorstel.

conclusie

De commissie concludeert dat zij met name positief is over de criteria artistieke kwaliteit en ondernemerschap. De bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten vindt de commissie beperkt, net als die aan de pluriformiteit van het podiumkunstenlandschap. Dat leidt ertoe dat de commissie adviseert om de aanvraag alleen te honoreren als het budget dat toelaat en dan met een bedrag van 125.000 euro, zijnde het basisbedrag voor kleine en middelgrote festivals.



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 300,000
Basissubsidie per editie € 125,000
Toeslagniet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar0 *

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *