NL / EN

MEERJARIGE ACTIVITEITENSUBSIDIE FESTIVALS EN CONCOURSEN 2013-2016

THEATERFESTIVAL BOULEVARD

Theaterfestival Boulevard s-Hertogenbosch

inleiding

Theaterfestival Boulevard is een tiendaags podiumkunstenfestival in ’s-Hertogenbosch dat theater, dans en muziektheater van aanstormende en meer ervaren theatermakers presenteert in theaters en op vele locaties in ’s-Hertogenbosch en ommelanden. Het staat onder artistieke en zakelijke leiding van Geert Overdam.
Jaarlijks presenteert het festival vijfentwintig á  dertig premières. Van de totale programmering betreft een derde deel werk van Brabantse makers en nog een derde werk van de nieuwe generatie Nederlandse locatietheatermakers, en het resterende derde deel bestaat uit werk van opvallende gezelschappen uit Vlaanderen. Ook studenten krijgen een plaats in de programmering. De nadruk ligt op beeldende voorstellingen zonder tekst, montageproducties, theatervoorstellingen op basis van nieuwe toneelteksten of tekstbewerkingen, nieuwe choreografieën en eigentijdse muziek of muziektheater op basis van nieuwe composities. Boulevard hecht daarbij veel belang aan samenwerkingen en coproducties.
In de periode 2013-2016 zal Theaterfestival Boulevard langs drie hoofdlijnen programmeren, waarbij de helft van het hoofdprogramma uit premières bestaat: (1) grote en middelgrote voorstellingen en concerten, gedeeltelijk op locatie en deels van Vlaamse makers; (2) jonge makers die voor het eerst voor publiek staan; (3) straattheater, animaties, muziek en kleinkunst die bijdragen aan het laagdrempelige karakter van het festival.
Binnen de tweede hoofdlijn gaat het festival onder andere relaties aan met jonge makers die verbonden zijn aan het Huis van het Zuiden (Het Zuidelijk Toneel, Productiehuis Brabant en Theater Artemis) en met vijf jonge Brabantse makers(gezelschappen) die vanaf 2013 meerjarig worden bijgestaan bij het ontwikkelen van eigen producties. Samen met acht andere Brabantse theaters en festivals participeert Boulevard in Gloednieuw, een talentontwikkelingstraject voor vier Brabantse makers die bij hun loopbaanontwikkeling worden ondersteund door het Brabants Kenniscentrum voor Kunst en Cultuur. Onder de noemer Boulevard Carrousel kunnen jonge makers vanaf 2014 hun idee voor een kleine locatietheaterproductie pitchen aan publiek en bedrijven om in aanmerking te komen om op het festival te spelen.
Binnen de derde hoofdlijn, met straattheater, animaties, muziek en kleinkunst, vindt onder andere het Europese straat- en animatietheaterproject Street-Art EU plaats. Daarin laat Boulevard vanaf 2014 Europese straattheatergezelschappen een week lang met Bossche bewoners werken rond een nieuwe voorstelling (drie in 2014, vijf in 2015 en tien in 2016). In 2013 maakt ook voor het eerst een kinderprogramma deel uit van het festival, de Kinderboulevard. Boulevard neemt deel aan het project waarbij vijf zomerfestivals zes toneelgezelschappen (Het Zuidelijk Toneel, Nationale Toneel, Toneelgroep Maastricht, Oostpool, Tryater en NNT) een speciale productie laten maken die op elk van deze festivals minstens zes keer speelt. De andere deelnemende festivals zijn het Over het IJ Festival, Karavaan, Oerol en Cultura Nova. Ook participeert het festival in een door de Stichting Jheronimus Bosch 500 op te richten Europees coproductienetwerk, het Bosch Cities Network. Vanaf 2013-2014 biedt Boulevard een podium aan internationale coproducties die binnen dit netwerk tot stand komen.

In de periode 2009-2012 werd Theaterfestival Boulevard meerjarig gesubsidieerd in het kader van de vierjarige subsidieregeling van het Fonds Podiumkunsten. Daarnaast ontving het festival structurele ondersteuning van de provincie Noord-Brabant en de gemeente ’s-Hertogenbosch.
Adviseurs van het Fonds hebben in de periode 2009-2011 de verscheidene festivaledities bezocht.

beoordeling

Artistieke kwaliteit
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de artistieke kwaliteit van Theaterfestival Boulevard in het algemeen als ruim voldoende. De vele premières en presentaties van interessante jonge makers maken volgens de commissie Boulevard tot een aantrekkelijk evenement. Ook de speciale aandacht voor Brabantse makers vindt zij van belang, net als het feit dat met bepaalde jonge makers meerdere edities achtereen wordt samengewerkt. Het programma met relatief veel jonge makers en gezelschappen heeft een bruisende uitstraling, meent de commissie. Daarbij noemt ze als sterke kwaliteit van het festival dat het op een aansprekende manier gebruikmaakt van de stad: van het (gemakkelijk toegankelijke) festivalterrein tot allerlei boeiende locaties in en buiten de binnenstad. Ze bespeurt een goede wisselwerking tussen het kwaliteitsaanbod in theaters en op locatie en het laagdrempeliger straat- en tentjestheater op het festivalplein.
De commissie is echter ook kritisch over een aantal punten. Ten eerste is ze niet overtuigd van het aandeel Vlaamse voorstellingen in het programma. De kwaliteit van de geprogrammeerde voorstellingen en gezelschappen staat buiten kijf, maar de commissie meent dat de bewezen successen van grote Vlaamse namen te sterk in contrast staan tot de prille ontwikkelingen van de vele jonge makers op het festival. Daarnaast meent de commissie dat de programmeur van Boulevard scherper zou mogen kiezen voor makers en voorstellingen die binnen het profiel passen; nu loopt de kwaliteit van het gebodene sterk uiteen en is niet altijd duidelijk waarom bepaalde voorstellingen een plek binnen het festival hebben gekregen.
In dit laatste opzicht is de commissie wel positief over het feit dat Boulevard de komende periode zijn festivalprofiel verstevigt door te kiezen voor drie onderscheiden hoofdlijnen in zijn programmering. Ook in eerdere periodes constateerde de commissie al dat het festival erg breed en veel programmeert en daarbij niet altijd even kritische artistiek-inhoudelijke keuzes maakt. De aanvraag voor de komende periode wekt de indruk dat het festival dit probleem de komende periode iets ondervangt: door lijnen aan te brengen in de programmering tekent het onderscheid tussen artistiek-inhoudelijke voorstellingen en meer laagdrempelige publiekstrekkers zich scherper af. Ook vindt de commissie het een sterke keuze niet meer zozeer nieuwe makers te presenteren, veelal zonder ervaring, maar bewust te kiezen voor jonge makers die al wat verder zijn in hun ontwikkeling, zoals onder andere gebeurt in het onderdeel Gloednieuw. Ook het internationale street-artproject vindt de commissie een prikkelende toevoeging aan de programmering; dat verstevigt de oorspronkelijkheid van de programmering.
De veelheid wordt nu wel gestroomlijnd langs programmalijnen, maar voor het voorkomen van al te grote kwaliteitsverschillen tussen de presentaties heeft het plan minder aandacht. Dat komt de zeggingskracht volgens de commissie niet ten goede. Welke theater- en dansproducties uit het Bosch Cities Network zullen voortkomen, laat de aanvraag voorts nog onbenoemd, maar de commissie vindt het op zich interessant om via deze thematische verbindingen tussen steden andersoortig, internationaal talent aan te boren.

Bijdrage aan de ontwikkeling podiumkunsten
ruim voldoende
De commissie beoordeelt de bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten in Nederland als ruim voldoende. De commissie stelt vast dat Boulevard een sterke bijdrage levert aan talentontwikkeling, vooral van jonge (Brabantse) makers. Het feit dat het festival makers voor enkele jaren achtereen aan zich verbindt, zorgt ervoor dat het van wezenlijke betekenis kan zijn voor hun ontwikkeling. Nu de productiehuizen wegvallen of anders vorm krijgen, kan dit vroegtijdige en meerjarige commitment van serieuze betekenis zijn. Voor deze jonge makers vormt Boulevard een goede springplank naar een groter, eigen publiek en naar andere festivals en podia. In de komende periode wil Boulevard zich meer richten op activiteiten die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de podiumkunsten, zoals het onderdeel Gloednieuw voor jonge makers en het internationale street-artproject, waar makers worden uitgenodigd om in Bossche wijken aan voorstellingen te werken. De commissie is positief over deze plannen. De commissie heeft echter geen goed beeld van de wijze waarop Boulevard door het jaar heen de geprogrammeerde jonge makers blijft begeleiden, zoals het in zijn aanvraag aangeeft; deze begeleiding wordt niet concreet toegelicht. De bezoekersprogramma's voor professionals vindt de commissie slechts in beperkte mate vakinhoudelijk gericht; ook het plan geeft weinig duidelijkheid over hoe die vakinhoudelijke aspecten gestalte krijgen.

Ondernemerschap
voldoende
De commissie beoordeelt het ondernemerschap van Boulevard als voldoende. Boulevard begon de periode 2009-2012 met een sterk negatief vermogen, maar slaagde erin dit om te buigen naar een positief vermogen. Boulevard bereikte in 2011 140.000 bezoekers en verwierf 46% eigen inkomsten uit recettes, horeca- en sponsorinkomsten en particuliere fondsen. De commissie waardeert het voornemen van Boulevard om dit percentage verder te laten te groeien naar 63% in 2016 door vriendenwerving, crowdfunding, een nieuwe sponsor- en relatiemarketingaanpak en een andere horeca-exploitatie. De commissie constateert hierbij echter dat Boulevard een groot gedeelte van de toename aan eigen inkomsten verwacht uit subsidies in het kader van het Jheronimus Boschjaar 2016 en Brabantstad Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Zij stelt vast dat het festival hiermee erg sterk leunt op overheidssteun en weinig een beroep doet op alternatieve gelden. Daarbij is de steun sterk gerelateerd aan enkele specifieke projecten die plaatsvinden in de aanloop naar deze festiviteiten, waarmee het om incidentele toezeggingen zal gaan. De commissie zet derhalve kanttekeningen bij de hardheid van het eigen inkomstenpercentage.
De commissie is van mening dat het plan zeer ondernemend oogt, maar mist daarbij op veel plaatsen een onderbouwing of uitwerking. Zo meldt Boulevard dat het veel samenwerkingsvormen heeft, wat de commissie positief vindt, maar vermeldt daar niet bij hoe die een voordeel voor het festival opleveren. Dat gebeurt alleen bij het hoofdstuk publiciteit, via het Brabants Dagblad en Omroep Brabant. De commissie zou juist met die steun verwachten dat het festival de publieksinkomsten sterker weet te vergroten, zeker met de sterke nadruk die het festival legt op ‘bestaand publiek’ als belangrijkste doelgroep en de constatering dat 80% van de bezoekers uit Brabant komt. Dat zou volgens de commissie tot ofwel de conclusie moeten leiden dat daar dus kennelijk de doelgroep ligt en dat die moet worden overgehaald om meer aan het festival zelf te besteden, of dat er elders in Nederland nog veel te werven valt. In plaats daarvan wordt aangegeven dat de marketing op het buitenland wordt gericht. De commissie constateert voorts dat de fijnmazigheid in de programmering, die ontstaat door drie duidelijke programmalijnen te onderscheiden, geen doorwerking vindt in het marketingplan. Dit richt zich bovendien met name op bestaande bezoekers. Het festival formuleert weliswaar de ambitie om nieuw publiek te verleiden, maar koppelt hier geen specifieke middelen aan.
Boulevard wil een geleidelijke publieksgroei realiseren om meer inkomsten uit kaartverkoop te halen. Er zullen minder voorstellingen worden geprogrammeerd met een kleine publiekscapaciteit, het aantal middelgrote en grote voorstellingen neemt toe en de toegangsprijzen stijgen licht. Dat kan volgens de commissie ook goed, omdat de gemiddelde opbrengst per bezoeker vrij laag ligt, nog onder de 2,50 euro. De commissie constateert ten slotte dat het aanstellen van een extra artistiek leider naast de huidige directeur leidt tot een forse stijging van de beheerslasten. Deze komen daardoor uit op vrijwel het dubbele van soortgelijke festivals.

Bijdrage aan de pluriformiteit
ruim voldoende
De activiteiten van Boulevard zijn volgens de commissie onderscheidend. De aanvrager levert een aanzienlijke bijdrage aan de pluriformiteit van het landschap door ondermeer zijn focus op het Vlaamse theater- en dansaanbod, maar is niet uniek. Het is een van de vele zomerfestivals die Nederland rijk is en presenteert veel aanbod dat ook elders in Nederland op festivals en podia te zien is.

Bijdrage aan de geografische spreiding
ruim voldoende
Het festival vindt plaats in 's-Hertogenbosch; daarmee is de bijdrage aan de spreiding beter dan gemiddeld. Tegelijkertijd is er niet, zoals in bepaalde steden of regio’s, sprake van het geheel ontbreken van vergelijkbaar aanbod. In 's-Hertogenbosch vinden ook andere festivals plaats en de stad kent een goede culturele infrastructuur op het gebied van de podiumkunsten.

Financiële bijdrage provincie of gemeente
zeer goed
Theaterfestival Boulevard heeft een subsidie van 300.000 euro aangevraagd bij de provincie Noord-Brabant en een subsidie van 400.000 euro bij de gemeente ’s-Hertogenbosch. Als deze bedragen worden toegekend, levert dat een stevige lokale bijdrage op.

Toeslag
Boulevard schrijft met betrekking tot deze toeslag alleen dat die het festival in staat zal stellen ''de innovatie van het festival adequaat te ontwikkelen''. Boulevard specificeert echter niet voor welke activiteiten het de toeslag wil gebruiken of hoe die activiteiten bijdragen aan de innovatie van het aanbod binnen de podiumkunsten. De commissie ziet daardoor niet aangetoond dat er sprake is van activiteiten die leiden tot innovatie van het aanbod.

conclusie

De commissie concludeert dat zij over de artistieke kwaliteit en bijdrage aan de ontwikkeling van de podiumkunsten positief is. Het ondernemerschap vindt ze voldoende, en zij vindt dat de activiteiten een bijdrage leveren aan de pluriformiteit van het podiumkunstenlandschap en de spreiding van het aanbod. Over de aanvraag voor de toeslag voor innovatie van het aanbod adviseert de commissie negatief. De commissie adviseert derhalve om de aanvraag van Boulevard alleen te honoreren als het budget dat toelaat en dan met een bedrag van 250.000 euro per editie, zijnde het basisbedrag voor grote festivals.



Aangevraagd bedrag 2013-2014€ 600,000
Basissubsidie per editie € 250,000
Toeslagniet toekennen
Totaal subsidie voor 2 jaar0 *

festivals

organisatieaangevraagdtoekennen

5 Days Off€ 125.0000
Amersfoort Jazzfestival€ 125.0000
Amsterdam Dance Event€ 150.0000 *
Amsterdam Roots Festival€ 125.0000
Amsterdamse Cello Biennale€ 125.0000 *
Amsterdams Kleinkunst Festival€ 50.0000 *
Cement€ 150.0000 *
Charles Hennen Concours€ 50.0000
Circo Circolo€ 125.0000 *
Cultura Nova€ 150.0000 *
Dutch Jazz Competition€ 50.0000
Eurosonic Noorderslag€ 150.000€ 125.000 per editie
Festival Oude Muziek€ 300.000€ 250.000 per editie
Flamenco Biennale Nederland€ 150.0000 *
Gaudeamus Muziekweek€ 150.0000 *
Grachtenfestival Amsterdam€ 125.0000 *
hetdansfestival.nl€ 150.0000 *
Incubate€ 300.0000 *
Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht€ 50.0000
Internationaal Orgelfestival Haarlem€ 150.0000 *
Internationaal Vocalisten Concours€ 50.0000 *
De Internationale Keuze€ 125.0000 *
Internationale Koorbiënnale€ 150.0000 *
Its Festival€ 150.0000 *
Jonge Harten Festival€ 125.0000 *
Julidans€ 150.000€ 125.000 per editie
Liteside Festival€ 20.0000
Metropolis Festival€ 150.0000
Motel Mozaique€ 125.0000 *
Mundial€ 150.0000 *
Musica Sacra€ 150.000€ 125.000 per editie
Music Meeting€ 150.000€ 125.000 per editie
Nederlandse Dansdagen€ 150.0000 *
Nederlands Theater Festival€ 150.000€ 125.000 per editie
Noorderzon Performing Arts Festival€ 300.000€ 250.000 per editie
November Music€ 150.000€ 125.000 per editie
Oerol€ 300.000€ 250.000 per editie
Operadagen Rotterdam€ 300.000€ 125.000 ** per editie
Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival€ 150.0000
Rotterdam Unlimited€ 125.0000
Sonic Acts€ 150.0000 *
SPRING festival Utrecht€ 150.000€ 150.000 per editie
Theaterfestival Boulevard€ 300.0000 *
Tromp Percussion Eindhoven€ 50.000€ 50.000 per editie
Tweetakt€ 300.000€ 300.000 per editie
De Viooldagen€ 50.0000 *